Διαβάζεται σε 3′- Ηλικιακό κοινό: 5-6+ — Εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά, εφήβους, ενήλικες
Ενώ έξω, για κάποιους από μας, το ταξίδι ξεκίνησε όταν εγκαταλείψαμε τα σπίτια των παππούδων μας, τα μέρη που γνωρίσαμε παιδιά […]
Ένα δυνατό ποίημα-καλωσόρισμα από τον βραβευμένο συγγραφέα και Πρεσβευτή Καλής Θέλησης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Νιλ Γκέιμαν, που το εικονογράφησαν δεκατρείς εξαιρετικοί καλλιτέχνες.
Περί τίνος πρόκειται
“Ερχόταν ο χειμώνας και οι άνθρωποι θα κρύωναν, ειδικά οι άνθρωποι που δεν είχαν σπίτι, γιατί είχαν τραπεί σε φυγή εξαιτίας των εχθροπραξιών στις χώρες όπου ζούσαν, ή γιατί τα σπίτια τους, και μερικές φορές οι πόλεις τους ή τα χωριά τους, είχαν καταστραφεί. Θέλαμε να επιστήσουμε την προσοχή του κόσμου σε αυτούς τους ανθρώπους και να συγκεντρώσουμε χρήματα για να τους βοηθήσουμε να παραμείνουν ζεστοί.
Στράφηκα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ρώτησα τους ανθρώπους ποιες ήταν οι δικές τους αναμνήσεις ζεστασιάς.
Δεκάδες χιλιάδες ανταποκρίθηκαν, ο καθένας με μια ιδιαίτερη ανάμνηση.
Πήρα τις αναμνήσεις τους κι άρχισα να τις υφαίνω σε ένα ποίημα, όσο καλύτερα μπορούσα. Διάλεξα τα θέματα απ’ όσα μου απάντησε ο κόσμος. Ήταν ένα ποίημα για όταν έρχεσαι μέσα από το κρύο, για τη σωματική ζεστασιά και για τη ζεστασιά της οικογένειας, των φίλων, της ασφάλειας.
Το ποίημα πλέχτηκε κι έγινε μακρύ, πράσινο κασκόλ. Το κάναμε ταινία. Οι πόλεμοι που είχαν οδηγήσει τους ανθρώπους στην προσφυγιά δεν σταμάτησαν. Μάλιστα νέοι πόλεμοι ξεκίνησαν, και περισσότεροι άνθρωποι έφυγαν από τα μέρη που είχαν ζήσει όλη τους τη ζωή, παίρνοντας μαζί τους ό,τι μπορούσαν να κουβαλήσουν.
Και πάλι, ο χειμώνας κατέφτανε.
Έδωσα το ποίημα στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες κι αυτοί, μαζί με τον εκδοτικό οίκο Bloomsbury, και τους υπέροχους εικονογράφους αυτού του βιβλίου, σας το παρουσιάζουν, με την ελπίδα ότι μπορεί να βοηθήσει κάποιους ανθρώπους που έχασαν το σπίτι τους, ή και την πατρίδα τους ακόμα, να ζεσταθούν αυτόν τον χειμώνα και τους χειμώνες που έρχονται”.
Αυτά γράφει στον πρόλογο του βιβλίου ο Neil Gaiman και κάπως έτσι μας εισάγει στη διαδικασία, το καλλιτεχνικό τελετουργικό αλλά και το πλαίσιο κάτω από το οποίο παράχθηκε το συγκεκριμένο βιβλίο.
Τι θα διαβάσει ο αναγνώστης σε αυτό το ποίημα; Θα διαβάσει ψητές πατάτες και καλοριφέρ και κασκόλ και κουρνιάσματα σκύλων και κούπες ζεστές σοκολάτες. Κι όλα αυτά, εμπνευσμένα από όσα είπαν οι άνθρωποι σε αυτό το κάλεσμα, ο Γκέιμαν τα έκανε ένα σύνολο, ένα μεταξωτό αποτύπωμα των ανθρώπων που κρυώνουν, που παγώνουν, που ζεσταίνονται, ένα ζεστό πάπλωμα από λέξεις που βρήκαν τη θέση τους σε ένα βιβλίο-κρεβάτι, που σιγοκαίει την καρδιά και το βλέμμα σου από τις εικόνες δεκατριών καλλιτεχνών, από τους πιο σπουδαίους του κόσμου, που γίνηκαν ένας, καθώς τόσο πολύ ζύγωσαν οι τεχνικές και τα ψηφιακά μολύβια τους.
Και έβαλε συναισθήματα ο Γκέιμαν και οι άνθρωποι που τον περιτριγύρισαν, αλλά δεν τα άφησαν στη γύμνια του μελό και της γλυκερής εκβίασης. Τα έβαλαν μπροστά μας υπαινικτικά, να τα μυρίσουμε, να τα ανεμίσουμε στην ανθρωπότητα σα λάβαρα, να καλωσορίσουμε τους ξένους που κατασπαράχτηκαν, να τους δείξουμε τους τόπους μας.
Τι χρειάζεσαι λοιπόν για να ζεσταθείς;
“Μια ψητή πατάτα μιας νύχτας του χειμώνα που τα χέρια σου γύρω της τυλίγεις ή που σου καίει το στόμα.
Μια κουβέρτα που έπλεξαν τα επιδέξια δάχτυλα της μητέρας σου. Ή της γιαγιάς σου.
Ένα χαμόγελο, ένα άγγιγμα, εμπιστοσύνη, καθώς έρχεσαι μέσα από το χιόνι ή σε αυτό επιστρέφεις, κι οι άκρες των αυτιών σου μουδιάζουν ρόδινες και παγωμένες.
Το τινκ τινκ τινκ των καλοριφέρ όταν ξυπνάς μέσα σε παλιό σπίτι. Να αναδύεσαι από όνειρα σ’ ένα κρεβάτι, φωλιασμένο κάτω από κουβέρτες και παλώματα, η αλλαγή από το κρύο στη ζεστασιά, αυτό είναι που έχει σημασία, και σκέφτεσαι άλλο ένα λεπτό μόνο να χουχουλιάσω εδώ πριν αντιμετωπίσω την παγωνιά. Μόνο ένα.
Καταλαβαίνεις τώρα με τι μαγεία έμπλεξες; Καταλαβαίνεις τι έχει υφάνει ο Γκέιμαν κι όσοι τον συνέδραμαν; Ένα ποίημα για όλους, μικρούς μεγάλους, όλους τους ομορφαίνει και δείχνει την ποικίλη διάσταση της ζεστασιάς, σώμα, καρδιές, βλέμματα, νους, μύες, ρούχα, λόγια, δέρματα. Καλοσύνη. Αγάπη. Ενσυναίσθηση. Αλλελεγγύη. Να ζεσταθεί το κοκαλάκι σου και η καρδιά σου να ζεματίσει λιγάκι τα παγωμένα τ’ άκαυτα, τ’ ανήλιαγα της ζωής σου, τα λίγα.
Με εικόνες από τους καλύτερους: Oliver Jeffers στο εξώφυλλο και Daniel Egnéus, Chris Riddell, Benji Davies, Richard Jones, Yuliya Gwilym, Nadine Kaadan, Pam Smy, Bagram Ibatoulline, Majid Adin, Beth Suzanna, Marie-Alice Harel, Petr Horáček στις εσωτερικές σελίδες.
Ένας χείμαρρος ανθρωπιάς και ειρήνης, αποδοχής και κατανόησης, ενάντια στον πόλεμο κάθε λογής. Με εικαστική αρτιότητα, δισέλιδες αφίσες σε μαύρο και λευκό, με το πορτοκαλί της φωτιάς να σπαρταράει σε κάθε σελίδα και στο ίδιο το κείμενο που φωτοβολάει. Με νοιάξιμο συμπεριληπτικό που επικηρύσσει το μίσος και την αδράνεια, που διαβουλεύεται με τη ζωή και σαν επιταχυντής σκέψεων μεταδίδει πανδημικά τις καλύτερες.
Σεβασμός ήδη από το εξώφυλλο, την εικόνα και τον τίτλο.
Τα χρήματα που θα συγκεντρωθούν από το βιβλίο θα βοηθήσουν τη δουλειά της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες σε όλον τον κόσμο.
Για αναγνώστες από 6 περίπου ετών.
TAYTOTHTA
Τίτλος:
Ό,τι χρειάζεσαι για να ζεσταθείς
Τίτλος πρωτοτύπου:
What you need to be warm
Συγγραφέας:
Neil Gaiman
Εικονογράφος:
Daniel EgneusChris RiddellBenji Davies Oliver Jeffers Richard Jones Yuliya Kwilym, Nadine Kaadan, Pam Smy, Beth Suzanna, Marie-Alice Harel, Petr Horacek, Bagram Ibatoulline, Majid Adin,
Μια φαινομενικά απλή και συνηθισμένη διαδρομή με το τρένο με προορισμό μια παραλία, μεταμορφώνεται σε συναρπαστική περιπέτεια φαντασίας για ένα παιδί και τον μπαμπά του. Ο μικρός πρωταγωνιστής ταξιδεύει με τη φαντασία του σε ένα τρένο γεμάτο με ζώα που ζωντανεύουν, παίζουν χαρτιά, σερβίρουν τσάι, τρώνε γλυκά και προκαλούν έναν γλυκό χαμό. Ο μπαμπάς, απορροφημένος στο κινητό του, αποκόπτεται εντελώς από το παιδί του χωρίς να συμμετέχει σε τίποτα και χωρίς να αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει μέχρι τη στιγμή που μια τίγρης καταπίνει το κινητό του. Αυτή η απρόσμενη τροπή τον τραβά στην ιστορία και τον φέρνει ξανά κοντά στον γιο του. Χωρίς το κινητό, αρχίζει να βλέπει ξανά τον κόσμο γύρω του και να απολαμβάνει το παιχνίδι με το παιδί του.
Η ιστορία συνομιλεί με μικρούς και μεγάλους υπογραμμίζοντας τη σημασία της παρουσίας και της ουσιαστικής επικοινωνίας, καθιστώντας το μήνυμα ξεκάθαρο σε παιδιά και γονείς μια περίοδο που η αποσύνδεση από το παρόν καταλαμβάνει όλο και περισσότερο χρόνο στην καθημερινότητά μας. Για τα παιδιά το μήνυμα περνά μέσα από τον μαγικό κόσμο της φαντασίας, κάνοντάς το προσιτό και διασκεδαστικό, ενώ για τους γονείς λειτουργεί ως καμπανάκι υπενθύμισης για τη σημασία πραγματικής παρουσίας.
Η φυλετική διαφορά ανάμεσα στον λευκό μπαμπά και τον μαύρο γιο είναι μια ακόμα διάσταση που ενισχύει τη σημασία του βιβλίου, καθώς χωρίς να γίνεται το επίκεντρο της ιστορίας, προσφέρει αντιπροσώπευση μεικτών οικογενειών ή οικογενειών που δημιουργήθηκαν μέσω τεκνοθεσίας – κάτι που είναι πολύτιμο, αλλά ταυτόχρονα δυσεύρετο στο ελληνικό παιδικό εκδοτικό τοπίο.
Επιπλέον, η βράβευση του βιβλίου με το Faber FAB το 2020 – ένα βραβείο που τιμά μη λευκούς συγγραφείς και εικονογράφους – τονίζει τη σημασία της συμπερίληψης και της διαφορετικότητας στη σύγχρονη παιδική λογοτεχνία, καθώς πρόκειται για φωνές που ακόμα και σήμερα εξακολουθούν να παραμένουν στο περιθώριο.
Κλείνω με τα λόγια της ίδιας της Dulak, «Πρόκειται για ένα βιβλίο για τις σχέσεις και για το να δημιουργείς χρόνο να συνδέεσαι με τα άτομα που αγαπάς». Μέσα από μια φανταστική και πολύχρωμη ιστορία, το βιβλίο μιλά για την αξία της πραγματικής σύνδεσης και για το παιχνίδι που στο τέλος πάντα κερδίζει.
Με φόντο τη μητρότητα, η συγγραφέας Emiko Jean ζωντανεύει στο χαρτί μια γλυκόπικρη ιστορία που αγγίζει την καρδιά και αγκαλιάζει τον αναγνώστη από την πρώτη στιγμή. Λιτή γραφή και ωραίοι διάλογοι βάζουν τα θεμέλια για να χτίσει η Μίκα έναν χάρτινο πύργο από λευκά ψέματα προκειμένου να κερδίσει το πολυτιμότερο δώρο της ζωή της: την κόρη της. Και όταν τα γεγονότα αρχίζουν να προκαλούν κλυδωνισμούς, εκείνη αναγκάζεται να αντιμετωπίσει τον εαυτό της και να ανακαλύψει την αλήθεια της. Πόνος και χαρά εναλλάσσονται μέσα από τη ρέουσα αφήγηση και «Η αληθινή ζωή της Μίκα» αναδεικνύουν μια συγκινητική ιστορία για την αγάπη, τα τραύματα και την απώλεια.
Η Μίκα Σουζούκι είναι 35 ετών και μόλις την έχουν απολύσει από τη δουλειά. Η σχέση της με τον Λέιφ έχει τελειώσει καιρό τώρα και όχι με τον καλύτερο τρόπο και εκείνη πια νιώθει πως έχει αποτύχει σε πολλαπλά επίπεδα. Η κολλητή της φίλη, που είναι σαν αδερφή για εκείνη, η Χάνα προσπαθεί να την εμψυχώσει και να την κινητοποιήσει, όταν ξαφνικά δέχεται ένα απρόσμενο τηλεφώνημα: είναι η κόρη της Πένι, το κορίτσι που γέννησε δεκαέξι χρόνια πριν και είχε δώσει για υιοθεσία στους Καρολάιν και Τόμας Κάλβιν.
Η Μίκα θέλει τόσο πολύ να δημιουργήσει έναν ισχυρό δεσμό με την κόρη της αλλά φοβάται την απόρριψη και γι αυτό αρχίζει να της λέει διάφορα ψέματα για να φανεί επιτυχημένη στα μάτια της. Όταν η Πένι αποφασίζει να πάει στο Πόρτλαντ με τον θετό της πατέρα για να τη συναντήσει, πανικοβάλλεται. Ευτυχώς, οι φίλοι της Χάνα, Τσάρλι και Χαγιάτο βάζουν τα δυνατά τους να παρουσιάσουν τα πάντα όπως τα έχει πει. Τα πράγματα πάνε καλά αν και ο Τόμας είναι πολύ καχύποπτος με τη Μίκα. Μια σειρά απρόβλεπτων γεγονότων όμως θα αρχίζουν να διαλύουν το προσωπείο της και να αποκαλύπτουν την αλήθεια και η Μίκα δεν ξέρει πώς να σώσει ό,τι αγαπά περισσότερο.
Η συγγραφέας έχει επιτύχει να ενώσει όμορφα τον ρομαντισμό με έντονα κοινωνικά θέματα της σύγχρονης εποχής, και με απλή και άμεση γραφή να κεντρίσει αμέσως το ενδιαφέρον. Ο γρήγορος ρυθμός, το ανάλαφρο και με χιούμορ ύφος και η ρέουσα αφήγηση –που αναδεικνύεται με την εξαιρετική μετάφραση της Βάσιας Τζανακάρη-, βοηθούν τη συγγραφέα να πλάσει την ιστορία της με πειστικότητα και να αγγίξει δύσκολα θέματα με ευαισθησία αναδεικνύοντας προβληματισμούς όλων των ηλικιών. Το θέμα της υιοθεσίας και της επανένωσης μετά από χρόνια μητέρας κόρης, η απώλεια της μητέρας, η έλλειψη επικοινωνίας παιδιού και γονιών που μπορεί να οδηγήσει σε σκληρές αποφάσεις, η δύναμη της φιλίας, οι πληγές του παρελθόντος που δεν επουλώνονται, η ανασφάλεια των γονιών να αφήσουν ελεύθερα τα παιδιά τους να περπατήσουν το δικό τους μονοπάτι, είναι μερικά από τα θέματα που προβάλλονται μέσα από τις σχέσεις των ηρώων και τις αποφάσεις που παίρνουν στην πάροδο των χρόνων.
Οι αληθοφανείς αντιδράσεις των πρωταγωνιστών και οι μικρές ανατροπές στις εξελίξεις που φέρνουν στην επιφάνεια μύχιες σκέψεις και ανομολόγητες επιθυμίες αλλά και ανασφάλειες, κεντρίζουν την προσοχή του αναγνώστη που μπορεί να ταυτιστεί με τους ήρωες και να δει τις καταστάσεις μέσα από μια άλλη οπτική. Είναι ένα μυθιστόρημα που δείχνει εκ πρώτης όψεως ανάλαφρο, διαβάζεται εύκολα και γρήγορα αλλά με τον δικό του τρόπο προκαλεί σκέψεις και προσεγγίζει συμπεριφορές και καταστάσεις της σύγχρονης πραγματικότητας. Μια γλυκόπικρη ιστορία που αφήνει όμορφα συναισθήματα στον αναγνώστη και μια αίσθηση αισιοδοξίας και πίστης πως όλα μπορούν να γίνουν με αγάπη και ειλικρίνεια.
«Η αληθινή ζωή της Μίκα» είναι ένα feelgood κοινωνικό μυθιστόρημα με ρομαντικές αποχρώσεις που φανερώνει τη δύναμη της φιλίας, των δεσμών, του έρωτα και της απελευθέρωσης από κρυμμένους σκελετούς. Ένα μυθιστόρημα αισιόδοξο που γεννά δυνατά συναισθήματα σε όποιον αφεθεί στις σελίδες του.
Ο Σάββας Σαββόπουλος είναι ψυχίατρος-ψυχαναλυτής, διδάσκων ψυχαναλυτής της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας και μέλος της ∆ιεθνούς Ψυχαναλυτικής Ένωσης. Είναι επίσης ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας και μέλος του Ινστιτούτου Ψυχοσωματικής του Παρισιού, καθώς και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Γενεύης. Βιβλία και άρθρα του σχετικά με την εργασία του έχουν δημοσιευτεί στα ελληνικά και σε άλλες γλώσσες. Το βιβλίο του Εμείς και η ψυχή μας: Όλα όσα θα θέλατε να ρωτήσετε έναν ψυχίατρο-ψυχαναλυτή – μια συζήτηση με τον Κώστα Γιαννακίδη, που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος πέρυσι, διανύει πλέον τη 16η χιλιάδα κυκλοφορίας του. Ο Σάββας Σαββόπουλος είναι ο επιστημονικός υπεύθυνος της ημερίδας «Γιατί αρρωσταίνουμε; Ψυχοσωματικές προσεγγίσεις», που διοργανώνεται από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος και θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου στο Μητροπολιτικό Κολλέγιο με ελεύθερη είσοδο.
«Η δυστυχία και η αρρώστια είναι οι πιο εμπνευσμένοι δάσκαλοι», γράφετε στο βιβλίο Εμείς και η ψυχή μας. Θέλετε να μας εξηγήσετε το γιατί;
Η δυστυχία και η αρρώστια συχνά εμφανίζονται όταν το άτομο αδυνατεί να διαχειριστεί τις σχέσεις με το περιβάλλον και τον εαυτό του, τις εσωτερικές ανάγκες και επιθυμίες. Η δυστυχία και η αρρώστια αποτελούν εκδηλώσεις μιας υπαρξιακής κρίσης, η οποία κομίζει ένα μήνυμα που θα πρέπει να αποκωδικοποιηθεί· ότι το άτομο θα πρέπει να σκεφτεί τι προκάλεσε αυτές τις καταστάσεις. Τι του συνέβη, ποιες παραλείψεις και παθογόνες επαναλήψεις το οδήγησαν σε επώδυνες καταστάσεις και αδιέξοδα. Τη λέξη «κρίση» τη συναντάμε ήδη στον Όμηρο, έχει την έννοια του διαλέγω, διακρίνω το καλό από το κακό, δια-κρίνω κάτι σε ένα φαινόμενο, σε ένα όνειρο. Καλείται λοιπόν το άτομο να επεξεργαστεί τις νοσηρές διαδικασίες και συμπεριφορές που το οδηγούν σε υπαρξιακά αδιέξοδα και –χρησιμοποιώντας την κρίση του– να βρει νέους τρόπους να σκεφτεί τον εαυτό του και να υπάρξει διαφορετικά. Οι επώδυνες καταστάσεις που βιώνουμε αποτελούν και ευκαιρίες για να ξαναδούμε διαφορετικά το μέσα και το έξω μας. Να σκεφτούμε και να αισθανθούμε διαφορετικά απ’ ό,τι στο παρελθόν αυτά που συμβαίνουν, έτσι έστω να μην επαναλαμβάνουμε αδιέξοδα που μας οδηγούν στο μονοπάτι της αρρώστιας. Υπό αυτή την έννοια η δυστυχία και η αρρώστια είναι απόμακροι, σιωπηλοί δάσκαλοι, που όταν μπορέσουμε να τους προσεγγίσουμε με διαύγεια ίσως μπορούν να γίνουν και εμπνευσμένοι.
Γνωρίζουμε ότι κάποιος άνθρωπος που ταλαιπωρείται ψυχικά, μπορεί να εμφανίσει καρκίνο ή ένα αυτοάνοσο αντί μιας ψυχικής διαταραχής. Πόσο κοντά είμαστε στο να κατανοήσουμε το πώς συμβαίνει αυτό;
Από τη δεκαετία του 1950 δημοσιεύονται έρευνες που συσχετίζουν την εκδήλωση μιας εξελικτικής νόσου, σαν αυτές στις οποίες αναφέρεστε, με πρώιμα και ύστερα τραύματα, με χρόνιο άγχος, χρόνια κατάθλιψη, έντονο στρες, με τη συμμόρφωση του ατόμου στις επιταγές του περιβάλλοντος αγνοώντας τις δικές του ανάγκες και επιθυμίες. Σε νευροφυσιολογικό και νευροβιολογικό επίπεδο έχει διερευνηθεί το με ποιον τρόπο η φυσικοχημεία του στρες επηρεάζει ορισμένες σωματικές λειτουργίες. Ωστόσο, ακόμα δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί το με ποιον τρόπο ακριβώς πραγματοποιείται το άλμα από το σωματικό φαινόμενο στη νόσο. Γιατί αρρωσταίνουμε από την Α νόσο κι όχι από τη Β; Γιατί αρρωσταίνει ένας που ζει σε συγκεκριμένες συνθήκες κι όχι κάποιος άλλος που ζει στις ίδιες συνθήκες; Καλές υποθέσεις εργασίας γι’ αυτή τη σχέση έχουμε. Την εξίσωση δεν έχουμε λύσει.
Πόσο σημαντική είναι για την ψυχοσωματική υγεία ενός ανθρώπου η παιδική του ηλικία;
Πλήθος μελετών έδειξαν ότι, εάν η αναπτυξιακή πορεία του παιδιού είναι ομαλή, με καλή πλαισίωση από τους γονείς του, οριοθέτηση και ενθάρρυνση να αυτονομηθεί ως πρόσωπο, αποτελούν πρόκριμα για μια καλή ψυχική και σωματική υγεία στο μέλλον. Αντιθέτως, ολέθρια συμβάντα που σημαδεύουν πρώιμα το σώμα ή την ψυχή του παιδιού, όπως η απώλεια κάποιου αγαπημένου που το φρόντιζε, η κακομεταχείριση, η παραμέληση, σοβαρά ατυχήματα που προκαλούν αναπηρίες κ.λπ. προκαλούν ελλείμματα στην ψυχική οργάνωση και λειτουργία, κάτι που ενδέχεται να οδηγήσει σε κατάθλιψη, απελπισία, μαρασμό, καταστάσεις που ευνοούν την εμφάνιση σοβαρών νόσων ήδη από την παιδική ηλικία. Και αυτό να μη συμβεί, όταν αργότερα, στην ενήλικη ζωή, προκύψουν τραυματικές καταστάσεις, αυτές μπορεί να ανακινήσουν τα πρώιμα τραύματα, προκαλώντας μια ψυχική αποδιοργάνωση –δίκην αλυσιδωτής αντίδρασης– που αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε κάποια σωματοποίηση.
Η δυστυχία και η αρρώστια είναι απόμακροι, σιωπηλοί δάσκαλοι, που όταν μπορέσουμε να τους προσεγγίσουμε με διαύγεια ίσως μπορούν να γίνουν και εμπνευσμένοι.
«Υπάρχουν κάποιες “κρύπτες” στον ψυχισμό, στις οποίες κρύβονται οι πληγωμένοι πρόγονοι με τα τραύματα, τα πένθη τα οποία δεν έχουν μεταβολιστεί από εκείνους και έτσι μπορεί να εκδηλωθούν απρόσμενα σ’ εμάς», έχετε γράψει. Πέρα από τα τραύματα της παιδικής μας ηλικίας, λοιπόν, μπορεί να χρειαστεί να πάμε ακόμα πιο πίσω στο παρελθόν, αναζητώντας την αιτία για κάποιο πρόβλημά μας;
Εδώ αναφέρεστε στα διαγενεακά τραύματα, όπου παλιές τραυματικές καταστάσεις και οι δραματικές επιπτώσεις τους μεταβιβάζονται από μια προηγούμενη γενιά στην επόμενη ή ακόμα και σε επόμενες, μέσα από τη διακίνηση ασυνείδητων φαντασιώσεων, οι οποίες ευνοούν ασυνείδητες ταυτίσεις με τον πρόγονο-θύμα. Αυτή η διαδικασία ευνοείται αν το παλιό τραύμα, συνήθως επώδυνη απώλεια, δεν έχει μιληθεί στην οικογένεια, δεν έχουν εκφραστεί τα αντίστοιχα συναισθήματα, δηλαδή δεν πενθήθηκε το πρόσωπο που χάθηκε, κι αυτό γιατί κάτι τέτοιο δεν μπορούσε να συμβεί – για διάφορους λόγους (π.χ. ντροπή, εθνικές ή πολιτικές διώξεις, κ.λπ.). Έτσι ο νεκρός θα μπει σε αυτή την «κρύπτη», εκεί ασυνείδητα θα ενσωματωθεί από το άτομο, το οποίο δεν ζει τη δική του ζωή, δεν αναζητά τις επιθυμίες του, ζει τη ζωή ενός νεκρού. Η ασυνείδητη φαντασίωση που το κατοικεί, το αλλοτριώνει και του επιβάλλει να ζήσει, να υποφέρει, να δημιουργήσει ή και να πεθάνει στο όνομα κάποιου άλλου. Και αυτό το αγνοεί.
Πόσο άγχος έχουν προσθέσει στην καθημερινότητά μας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;
Το άγχος που μπορεί να προκληθεί από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ανάλογο της επένδυσης που κάνουμε σε αυτά. Δηλαδή κατά πόσο τους επιτρέπουμε να διεισδύουν στην καθημερινότητά μας και να μας ξεστρατίζουν. Αν συνομιλητές σου, παρέα σου γίνονται οι ψηφιακοί φίλοι, αν η εικονική πραγματικότητα αναπληρώνει την καθημερινότητα του ατόμου στην κοινότητα, τότε η πραγματική ζωή, η σκέψη του συρρικνώνεται και το άτομο γίνεται έρμαιο ιδεών που διακινούνται στο διαδίκτυο –συχνά fake news– που άθελά του το αλλοτριώνουν. Κάποιες εργασίες έδειξαν ότι ακόμα και οι άλλες αισθήσεις πλην της όρασης και της ακοής περιορίζονται, γιατί δεν χρησιμοποιούνται. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αν τα αφήσεις να εισβάλουν μέσα σου, είναι πανίσχυρα όργανα χειραγώγησης και μάλιστα σου δίνουν και την ψευδαίσθηση ότι εσύ τα χειραγωγείς, είναι ένας κόσμος που σε ωθεί να μάθεις να ζεις όλο και πιο πολύ σε μια μηχανιστική σκέψη που οδηγεί σε μία στείρα επανάληψη. Πρόκειται για μέσα που ξεπερνούν σε δύναμη τον καθένα μας και πολύ εύκολα μπορεί να συντρίψουν την αυτόνομη σκέψη μας, αν τους το επιτρέψουμε. Ουσιαστικά η ζωή που μας ωθούν να κάνουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι μια ζωή συμμόρφωσης σ’ αυτό που διακινούν – και βαθιά μέσα μας ξέρουμε ότι αυτό δεν είναι ζωή. Το ότι αφηνόμαστε σε κάτι τελικά εντελώς φανταστικό, ουτοπικό, βίαιο, καταστροφικό, ωμά σεξουαλικό, που όλο και πιο πολύ μπορεί να μας τρομάξει, έχει συνέπειες. Δεν είναι τυχαίο ότι η γενιά Ζ που χρησιμοποιεί συχνά αυτά τα μέσα –σύμφωνα με πολλές έρευνες– εμφανίζει υψηλά ποσοστά διαταραχών του συναισθήματος (άγχος, κατάθλιψη) κ.λπ.
Κρίσεις πανικού: Τι τις προκαλεί; Είναι εύκολο να αντιμετωπιστούν; Μπορούν να έχουν κάποια μόνιμη επίπτωση στην υγεία μας;
Οι κρίσεις πανικού είναι συχνή διαταραχή και συμβαίνουν, κάτω από ορισμένες στρεσογόνες ή τραυματικές συνθήκες, όταν θίγονται, ασυνείδητα, πλευρές του εαυτού που είναι ευάλωτες, πληγωμένες και το άτομο εμφανίζεται αδύναμο να τις διαχειριστεί. Μοιάζει τότε να σταματάει η λειτουργία της σκέψης και το κενό έρχεται να γεμίσει ο πανικός. Οι κρίσεις πανικού έχουν συσχετιστεί με απώλειες, το άγχος αποχωρισμού και τη δυσκολία του ατόμου να αυτονομηθεί ψυχικά ή με μεγάλο στρες στον εργασιακό χώρο. Συχνά λέγεται ότι είναι εύκολο να αντιμετωπιστούν, γιατί συνήθως ανταποκρίνονται καλά στη χορήγηση αντικαταθλιπτικών. Ωστόσο, θα πρέπει να γίνει μια ψυχοθεραπευτική εργασία ούτως ώστε το άτομο να καταλάβει για ποιους λόγους συμβαίνει αυτή η διαταραχή και μέσα από ποιες ψυχικές διαδικασίες, ώστε να μπορεί να ξεπεραστεί με δικά του μέσα αυτό το πρόβλημα. Εάν δεν ακολουθηθεί αυτή η ψυχοθεραπευτική διαδικασία, το άτομο ενδέχεται να χρειαστεί χρόνια φαρμακευτική αγωγή και να μην καταλάβει γιατί ακόμα και τότε μπορεί να νιώσει τον «πανικό του πανικού». Αν όμως αντιμετωπιστεί θεραπευτικά αυτή η κατάσταση, το άτομο έχει την ευκαιρία να εμπλουτίσει και να ισχυροποιήσει τον εαυτό του. Έχει την ευκαιρία να αυτονομηθεί υπαρξιακά, να γίνει δηλαδή αυτό που δυνητικά μπορεί να είναι.
Η ζωή που μας ωθούν να κάνουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι μια ζωή συμμόρφωσης σ’ αυτό που διακινούν – και βαθιά μέσα μας ξέρουμε ότι αυτό δεν είναι ζωή.
Πώς μπορούμε να αποφύγουμε τις αρνητικές ψυχοσωματικές επιπτώσεις που έχει πάνω μας μια συνθήκη την οποία δεν μπορούμε να ελέγξουμε σε μεγάλο βαθμό, όπως είναι λ.χ. η εργασία μας;
Οι αρνητικές ψυχοσωματικές επιπτώσεις συνήθως προκύπτουν από τον συνδυασμό δυο παραγόντων: α) μια τραυματική ή σημαντικά στρεσογόνο κατάσταση που ταλανίζει το άτομο και β) τον ψυχισμό του ατόμου, δηλαδή το κατά πόσο μπορεί να διαχειριστεί αντίξοες καταστάσεις. Όταν δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις εξωτερικές συνθήκες, το βάρος μετατοπίζεται κυρίως στο σθένος του Εγώ και τις προσαρμοστικές του δυνατότητες. Όμως και ο πιο δυνατός ψυχισμός αντέχει μέχρι ενός σημείου. Αυτό το σημείο θα πρέπει να είναι σαφές στον καθένα και δεν θα πρέπει να το υπερβεί. Π.χ. αν ο εργασιακός χώρος είναι κακοποιητικός και είναι ανέφικτο να βελτιωθούν οι συνθήκες, τότε το άτομο θα πρέπει να προστατευτεί, ακόμα και εγκαταλείποντας την πηγή στρες, υποτίμησης, κακοποίησης που το καταστρέφει. Σίγουρα σε κάποια άλλη δουλειά θα είναι καλύτερα.
«Γιατί αρρωσταίνουμε; Ψυχοσωματικές προσεγγίσεις» είναι ο τίτλος της ημερίδας που θα πραγματοποιηθεί στις 28 Σεπτεμβρίου. Ποιοι/-ες συμμετέχουν και τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα των ομιλιών;
Την ημερίδα διοργανώνουν οι Εκδόσεις Παπαδόπουλος και θα συντονίζει ο δημοσιογράφος Κώστας Γιαννακίδης. Θα μας τιμήσουν με παρεμβάσεις τους σημαντικοί επιστήμονες που ο καθένας, στον τομέα του, έχει διαπρέψει. Όλοι έχουν ασχοληθεί με τη σχέση σώματος-ψυχισμού. Ο ακαδημαϊκός, καθηγητής Γεώργιος Χρούσος θα μιλήσει για τους τρόπους με τους οποίους η επιστήμη του στρες μπορεί να συμβάλει στην προαγωγή της υγείας στον σύγχρονο άνθρωπο. Η ψυχολόγος-ψυχαναλύτρια Μερόπη Μιχαλέλη θα αναφερθεί στην καθοριστική σημασία που έχουν οι πρώιμες εμπειρίες στην εγκυμοσύνη και τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής στην ψυχοσωματική ανάπτυξη-εξέλιξη του ανθρώπου. Ο ψυχίατρος-ψυχαναλυτής Αθανάσιος Αλεξανδρίδης θα αναφερθεί στον πολυδύναμο χαρακτήρα του σωματικού συμπτώματος. Η καρδιολόγος Άννα Δαγρέ θα αναδείξει πώς το άγχος επηρεάζει την υγεία της καρδιάς. Ο καθηγητής Ψυχιατρικής Γιάννης Ζέρβας θα μιλήσει για τη σχέση ανάμεσα στην ψυχοσωματική ιατρική και τη διασυνδετική ψυχιατρική, η οποία είναι τόσο απαραίτητη στη λειτουργία ενός γενικού νοσοκομείου. Και, τέλος, θα αναφερθώ κι εγώ στις σύγχρονες προκλήσεις της ψυχαναλυτικής ψυχοσωματικής.
Kimmo Rentola Δαυίδ εναντίον Γολιάθ Πώς επιβίωσε η Φινλανδία απέναντι στον Στάλιν Εκδόσεις: Παπαδόπουλος Σελ.: 352
Ένας «άγνωστος πόλεμος» είναι αυτός που πέρασε στην Ιστορία ως «χειμερινός πόλεμος» και που ξέσπασε στις 30 Νοεμβρίου του 1939 ανάμεσα στη Φινλανδία και την τότε Σοβιετική Ένωση και ολοκληρώθηκε στις 13 Μαρτίου του 1940. Ο συγγραφέας, ωστόσο, σε αυτό το βιβλίο δεν στέκεται μόνο στην εισβολή του Στάλιν, αλλά εξετάζει ολόκληρη τη δεκαετία που ακολούθησε με τις τεταμένες σχέσεις ανάμεσα σε αυτές τις δύο χώρες: δηλαδή έως το πραξικόπημα που στήριξαν οι Σοβιετικοί το 1948 μέχρι και το 1950 που η Σοβιετική Ένωση χαρακτήρισε τη Φινλανδία ως εχθρική χώρα.
Η μια θεμελιώδης διαφορά μεταξύ των δημοκρατικών και απολυταρχικών κοινωνιών είναι ότι στις πρώτες η ανθρώπινη ζωή αποτελεί την υπέρτατη αξία, ενώ αντίστοιχα στις δεύτερες δεν έχει καμία αξία. Αυτή είναι και η θεμελιώδης διαφορά όσον αφορά και την προβολή δυνάμεως που επιχειρούν πολλές φορές φιλοτεχνώντας δήθεν ηρωικές ιστορίες με κατορθώματα. Η αλήθεια είναι ότι στους ολοκληρωτισμούς η ανθρώπινη ζωή έχει ελάχιστη αξία. Συνήθως οι άνθρωποι χρησιμοποιούνται ως αναλώσιμα πυρομαχικά χαμηλού κόστους.
Όπως έχουμε διαπιστώσει, σε μια χώρα αχανή όπως η Ρωσία και με διαθέσιμο ανθρώπινο δυναμικό προς «κατανάλωση» ο λαός εξαρτάται από τη βούληση ενός. Σε αυτή τη ρωσική παράδοση διακυβέρνησης κινήθηκε και ο Στάλιν, ο οποίος ενεργούσε δίχως καμιά ηθική σκοτούρα σχετικά με την αξία της ανθρώπινης ζωής και φυσικά έξω από κάθε πιθανή δυνατότητα λογοδοσίας. Με την ίδια ευκολία που δεν έδινε σημασία στην ανθρώπινη ζωή, δεν έδινε καμία σημασία και για την τύχη άλλων κρατών που είχαν την ατυχία, όπως σήμερα για παράδειγμα η μαρτυρική Ουκρανία, να συνορεύουν με την ευρασιατική αυτή αυτοκρατορία.
Αυτό συνέβη και με τη Φινλανδία, η οποία έδωσε υπεράνθρωπες μάχες προκειμένου να κατακτήσει την ελευθερία της, την αυτοδιάθεσή της, έστω και υπό την οιονεί απειλή της γειτονικής Ρωσίας, μιας αυτοκρατορίας που η έννοια της δημοκρατίας όχι μόνο δεν γινόταν αντιληπτή, αλλά εκλαμβανόταν ως εχθρική και διεφθαρμένη.
Στις αρχές του χρόνου κυκλοφόρησε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον βιβλίο – για πολλούς λόγους. Ένας βασικός είναι ότι μας κάνει γνωστά ιστορικά γεγονότα, τα οποία μπορούν να μας διδάξουν πολλά για το παρόν, για ό,τι ζούμε στον τρέχοντα χρόνο μας, και ταυτόχρονα μας δίνει ένα μάθημα, γιατί η Ιστορία αποτελεί βασικό εργαλείο κατανόησης του κόσμου.
Παραμονές του Δευτέρου Παγκοσμίου Πόλεμου η τύχη της Φινλανδίας εξαρτιόταν από τις αποφάσεις του Στάλιν: δηλαδή από τη θέλησή του εξαρτιόταν η ανεξαρτησία του κράτους, η ζωή και ο θάνατος των πολιτών.
Είναι γνωστό ότι τον Αύγουστο του 1939, η Σοβιετική Ένωση και η Ναζιστική Γερμανία υπέγραψαν το Γερμανοσοβιετικό Σύμφωνο μη Επίθεσης. Επρόκειτο για μια συνθήκη μη επίθεσης μεταξύ των δυο ολοκληρωτισμών του 20ού αιώνα που σκίασε με φρίκη το μεγαλύτερο διάστημά του. Η συνθήκη, ωστόσο, όπως επίσης είναι γνωστό και αποδείχτηκε εν τοις πράγμασι αμέσως, πριν καν στεγνώσει το μελάνι της υπογραφής της, περιείχε ένα μυστικό πρωτόκολλο στο οποίο οι ευρωπαϊκές ανατολικές χώρες χωρίζονταν σε σφαίρες επιρροής, τη γερμανική και τη σοβιετική σφαίρα. Στο πρωτόκολλο αυτό, η Φινλανδία εντασσόταν στη σοβιετική σφαίρα επιρροής.
Μετά την κατάκτηση της ανατολικής Πολωνίας από τους Σοβιετικούς, η ΕΣΣΔ υποχρέωσε τις τρεις χώρες της Βαλτικής να δεχτούν την υπογραφή συμφώνων αμοιβαίας βοήθειας, τα οποία της έδιναν το δικαίωμα εγκατάστασης στρατιωτικών βάσεων και δυνάμεων στην επικράτειά τους. Ταυτόχρονα, στις 5 Οκτωβρίου 1939, η ΕΣΣΔ προσκάλεσε αντιπροσωπεία της Φινλανδίας στη Μόσχα για διαπραγματεύσεις.
Η Φινλανδία, ενεργώντας αντίθετα από τις υπόλοιπες Βαλτικές χώρες, έθεσε σε εφαρμογή μια γιγάντιας κλίμακας κινητοποίηση, προκειμένου να ετοιμαστεί για να υπερασπιστεί την εθνική της ανεξαρτησία. Όπως ακριβώς έπραξε και ο Μουσολίνι στο ελληνοαλβανικό μέτωπο, η αφορμή για την εισβολή δόθηκε με προβοκάτσια: στις 26 Νοεμβρίου 1939 ένα σοβιετικό φυλάκιο κοντά στα σύνορα με τη Φινλανδία δέχτηκε πυρά από (δήθεν) αγνώστους, με αποτέλεσμα τέσσερις Σοβιετικοί φρουροί να σκοτωθούν και άλλοι εννέα να τραυματιστούν. Ο Μολότοφ, σε συνέχεια του σχεδίου του, απέδωσε την επίθεση στο φινλανδικό πυροβολικό και ζήτησε η Φινλανδία να μετακινήσει τις στρατιωτικές της δυνάμεις 20 χλμ. δυτικότερα από τα σύνορα. Όπως ομολόγησε αργότερα στα απομνημονεύματά του, ο Χρουστσόφ, τότε μέλος του Πολιτικού Γραφείου, αναφέρθηκε στο γεγονός και παραδέχτηκε ότι οι οβίδες που έπληξαν το φυλάκιο ήταν σοβιετικές. Η διαφορά μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών ήταν συντριπτική υπέρ των Σοβιετικών. Παρά την τεράστια διαφορά ισχύος, ο υπέρτερος σοβιετικός στρατός υπέστη ντροπιαστική ήττα με συντριπτικές απώλειες.
Το επίκαιρο αυτό βιβλίο ξεκινάει με τη δραματική καταγραφή της αποτυχημένης εισβολής του Στάλιν στη Φινλανδία. Τον Νοέμβριο του 1939, ο σοβιετικός στρατός έστρεψε όλη τη δύναμή του εναντίον της μικρής ανεξάρτητης δημοκρατίας του Βορρά. Ωστόσο, ο Γολιάθ κάμφθηκε από την αποφασιστικότητα και τη γενναία αντίσταση του Δαβίδ και, παρά την τεράστια στρατιωτική της υπεροχή, η σοβιετική πολεμική μηχανή απέτυχε ντροπιαστικά να κατακτήσει τη μικρή χώρα και υπέστη βαρύτατες απώλειες.
Στην αυγή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μια εποποιία, αντίστοιχη με την ηρωική ελληνική αντίσταση κατά του Μουσολίνι, γράφτηκε στα παγωμένα δάση και στις εκτάσεις του Βορρά· ονομάστηκε «Χειμερινός Πόλεμος».
Το ανάγνωσμα αποκτά επίσης ενδιαφέρον ως προς την αντιστοιχία με άλλα δεδομένα των σχέσεων της Ελλάδας με τη γειτονική Τουρκία, η οποία εφαρμόζει ακριβώς την ίδια ψυχολογική πίεση που περιγράφει ο όρος «φινλανδοποίηση» ή «φινλανδικό σύνδρομο». Πρόκειται για τη διαδικασία εκείνη όπου καλλιεργείται μεθοδικά σε ένα μικρό σε μέγεθος έθνος που συνορεύει με ένα μεγάλο η συνειδητή και ασυνείδητη εντύπωση εξάρτησης και φόβου, αντιδρώντας υποχωρητικά στις απαιτήσεις του ισχυρού γείτονα. Ο συγγραφέας φέρνει στο φως νέα στοιχεία που προκαλούν το ενδιαφέρον ακόμα περισσότερο, καθώς οι πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με την εισβολή της μετασοβιετικής Ρωσίας στην Ουκρανία είχαν ως αποτέλεσμα την αφύπνιση της Φινλανδίας, που την ώθησε να αποτολμήσει, έπειτα από 75 χρόνια, την ένταξή της στο ΝΑΤΟ. Τέλος, όπως σημειώνεται και στο οπισθόφυλλο, ο συγγραφέας, αντλώντας νέα στοιχεία από αρχεία που βρίσκονται διάσπαρτα σε ολόκληρο τον κόσμο, αφηγείται «με λεπτομέρεια την περίπλοκη ιστορία αυτής της μικρής δημοκρατίας και παράλληλα εμβαθύνει στα κίνητρα και στις αποφάσεις του Στάλιν, με τις οποίες διαμορφώθηκαν τελικά τα όρια των δυο γεωπολιτικών στρατοπέδων που κυριάρχησαν για τα επόμενα 50 χρόνια».
Kείμενο – εικονογράφηση: Marie G. Rohde Μετάφραση: Αιμιλία Γιασεμή Εκδόσεις: Παπαδόπουλος Χρονιά έκδοσης: 2024 Ηλικίες: 3+, 5+
Όλα στο βιβλίο ξεκινούν από μια απλή ερώτηση «Πού είναι η γάτα;» για να ακολουθήσει η απάντηση «Κάτω από το κουτσό τραπέζι». «Και πού είναι το το κουτσό τραπέζι;», διαβάζουμε στην επόμενη σελίδα; Και έτσι, με σύντομες ερωτήσεις και απαντήσεις συνεχίζεται ένας διάλογος που – με οδηγό τις εικόνες – κάνει τα παιδιά να τον ολοκληρώνουν, είτε αυτά διαβάζουν μόνα τους, είτε όχι. Και με αυτόν τον τρόπο, το βιβλίο εξελίσσεται σε μια ιστορία «μπάμπουσκα» από την ανάποδη, αφού κάθε σελίδα περιέχει την προηγούμενη.
Φαινομενικά απλό, χωρίς ουσιαστικό κείμενο πέρα από την περιγραφή αυτού που βλέπουμε, το βιβλίο σε κερδίζει με τη λιτή του σοφία. Διευρύνοντας από σελίδα σε σελίδα το πλάνο του αναγνώστη, καταλήγει να αποδείξει ότι παρότι συχνά είμαστε απομονωμένοι σε ένα δωμάτιο χωρίς να ξέρουμε καν τι μπορεί να συμβαίνει στο διπλανό (δωμάτιο, σπίτι, οικοδομικό τετράγωνο κλπ.), είμαστε όλοι κάτοικοι και συγκάτοικοι αυτού του σπιτικού, αυτής της γειτονιάς, αυτής της χώρας, αυτού του πλανήτη, αυτού του Γαλαξία.
Με σχέδιο λιτό, με γραμμές ευθείες και απλά γεωμετρικά σχήματα, με τετράγωνα και παραλληλόγραμμα και λιγοστές καμπύλες, δημιουργείται πρώτα ένα δωμάτιο, μετά ένα σπίτι, μετά μια πόλη, ένας ολόκληρος κόσμος φτιαγμένος από χρωματιστά κουτιά, που το ένα περιέχει το άλλο και που το μικρό χωράει στο μεγάλο. Άλλες φορές σαν σκηνικό και άλλες σαν κάτοψη, χωρίς προοπτική και με έντονα, απλά, ξεκάθαρα χρώματα που οριοθετούν τα σχήματα, σκιαγραφείται ο κόσμος μας και όλα όσα περιέχονται σε αυτόν.
Στις μικρές ηλικίες τον πρώτο λόγο έχουν τα σχήματα, τα χρώματα και οι λέξεις (τα απλά ουσιαστικά και επίθετα που επιλέγει η συγγραφέας) και η συνειδητοποίηση του χώρου που καταλαμβάνουμε ως μονάδες. Στις λίγο μεγαλύτερες και στις πρώτες αναγνώσεις του Δημοτικού, η μικρή εξέλιξη στη διήγηση κάνει τα παιδιά να γυρνούν ανυπόμονα τις σελίδες, ακονίζει την παρατηρητικότητά τους και στο τέλος του βιβλίου τα οδηγεί σε ωραίες σκέψεις και συμπεράσματα για όσα μας δένουν σαν ανθρώπους.
Πρόκειται για το μοναδικό μυθιστόρημα του Ιούλιου Βερν που διαδραματίζεται στην Ελλάδα, το οποίο αποτελεί ένα ταξίδι, όπως και τα πιο πολλά βιβλία του, έναν ύμνο στην ανιδιοτέλεια των αγωνιστών και των φιλελλήνων κατά την Επανάσταση για την απελευθέρωση από τον οθωμανικό ζυγό.
Μια συναρπαστική ιστορία αγάπης και προδοσίας, μια ανελέητη σύγκρουση ανάμεσα σε δύο δυνατές προσωπικότητες – τον καπετάνιο Νικόλα Στάρκο, που συνεργάζεται με τους πειρατές που αλωνίζουν στη Μεσόγειο, και τον Γάλλο φιλέλληνα Ανρί ντ’ Αλμπαρέ, που αναλαμβάνει να πολεμήσει τους πειρατές.
Ο Ιούλιος Βερν μάς μεταφέρει από τη Μάνη στην Κέρκυρα, στα νησιά του Αιγαίου κι από κει στην Κρήτη και την Κάρπαθο, στο μοναδικό του μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στην Ελλάδα και αποτελεί ένα ταξίδι, όπως και τα πιο πολλά βιβλία του, έναν ύμνο στην ανιδιοτέλεια των αγωνιστών και των φιλελλήνων κατά την Επανάσταση για την απελευθέρωση από τον οθωμανικό ζυγό.
«Βρέθηκε για άλλη μια φορά στη μέση του πουθενά, μόνος του να κυνηγάει το τίποτα, σκοτάδι μέσα στο σκοτάδι».
Η αρχή του τρίτου βιβλίου, βρίσκει τον Ωρίωνα απογοητευμένο, με το συμπέρασμα ότι ο συγγραφέας που πιθανόν ορίζει τη μοίρα του δεν τον συμπαθεί και πολύ, αφού έχει χάσει ό,τι αγαπάει και ενώ είναι ένα μικρό παιδί, πρέπει να βάλει τα δυνατά του να σώσει τον γαλαξία από το απόλυτο σκοτάδι ενώ ο Θραξ, ο άρχοντας του σκοταδιού καθώς φαίνεται, έχει εξαπολύσει κυνηγητό εναντίον του. Για ποιο λόγο μπορεί να θεωρείται ένα μικρό αγόρι σαν τον Ωρίωνα απειλή για τα σχέδια του Θραξ που καταπίνει το φως και έχει βουλιάξει τη γη αλλά και άλλους πλανήτες από διάφορα ηλιακά συστήματα στο σκοτάδι; Η φωτεινότητα του ήλιου όλο και χαμηλώνει και το πλήρωμα του διαστημόπλοιου Αργώ βρίσκεται υπό διάλυση. Η Μπλε έχει κουραστεί κι αποφασίζει ότι δεν την ενδιαφέρει και τόσο να σώσει την κατάσταση, παρά τα τραγούδια που πρόκειται να γραφτούν στο μέλλον γι’ αυτή και ότι θα προτιμούσε να πάει διακοπές σε έναν άλλον πλανήτη με μια τσουλήθρα χιλιομέτρων και 11 ήλιους (τελικά ήταν λιγότεροι και προφανώς ήταν θέμα μάρκετινγκ ο τριπλασιασμός τους και κάτι παραπάνω). Όμως η Μπλε δε θα φύγει μόνη, θα πάρει μαζί της τη Νάνι (κάτι σαν τη Μαίρη Πόπινς σε πιο γαλαξιακή μορφή) και την Τσίμτση την ψιψίνα. Ο Ωρίωνας θα μείνει στην Αργώ με τους τρεις ‘‘ρωμαίους’’ λύκους πιλότους, και τα 2 ρομπότ Μαρκ 51 και Τζιτ.
Τα βιβλία που φαίνεται ότι θα ήταν αυτά που θα έσωζαν την κατάσταση, μιας και μέσω αυτών οι ήρωες μπορούν να μεταβούν στους κόσμους τους ή οι ήρωες των βιβλίων να έρθουν στον γαλαξιακό πόλεμο, έχουν βουτηχτεί κι αυτά στο σκοτάδι και δε φαίνεται να υπάρχει όπλο να σώσει το σύμπαν.
Το παιδικό μυθιστόρημα του Θοδωρή Τσεκούρα «Φωτόδεντρο» είναι το τρίτο βιβλίο της σειράς «Οι βιβλιοναύτες». Έχουν προηγηθεί το «Πώς να ταξιδέψεις στο διάστημα χωρίς να βγεις από το σπίτι σου», και «Το σκοτεινό φως». Αν δεν έχεις διαβάσει τα 2 πρώτα βιβλία στην αρχή προσπαθείς να προσανατολιστείς λίγο στην ιστορία και στους ήρωες του βιβλίου, αλλά σύντομα θα σε ρουφήξει όπως το σκοτάδι ρουφάει τα πάντα στο σύμπαν. Και μπορεί το σκοτάδι να είναι κάτι απειλητικό για την εξέλιξη του βιβλίου, αλλά ο Τσεκούρας γεμίζει αυτό το σκοτάδι με φως για τη φαντασία των νεαρών αναγνωστών. Θα αναρωτηθεί κάποιος αν το βιβλίο θα μπορούσε να διαβαστεί και ανεξάρτητα από τα δύο πρώτα. Γιατί όμως να μην έχουν την ευκαιρία τα παιδιά μιας ολοκληρωμένης εικόνας της ιστορίας, σίγουρα θα ευχαριστηθούν ένα ταξίδι σε διαφορετικούς πλανήτες, ίσως να τρομάξουν και λίγο με το σκοτάδι, αλλά όλα στο τέλος θα φωτιστούν.
Το Onar Bookstore και η ομάδα θεάτρου Ανεμόμυλοι σας προσκαλούν σε μια ξεχωριστή χριστουγεννιάτικη γιορτή, με καλεσμένο τον λύκο Ζαχαρία! Σας περιμένουμε το Σάββατο 21 Δεκεμβρίου στις 17:00, να βοηθήσουμε όλοι μαζί τον αγαπημένο μας λύκο να μπει και αυτός στο γιορτινό κλίμα των ημερών.
Κλείστε άμεσα τη θέση σας στο 2114183987. Είσοδος: 8€/παιδί
