Διαβάζεται σε 2′- Ηλικιακό κοινό: 4+ (target 5-7) – Εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά
Μόλις γύρισε η Χίλντα στο σπίτι, πήγε για μπάνιο να πλύνει τα χέρια της. Τρόμαξε με αυτό που αντίκρισε: παντού κομματάκια χαρτί και νερά και σαπουνόφουσκες. Και το καημένο το σαμπουάν της…
Ο Κουντίν Μπλέικ φτιάχνει μια έξυπνη, ιδιαιτέρως χιουμοριστική, απενοχοποιημένη, διασκεδαστική ιστορία, όπου η φαντασία, η αταξία και η αγάπη άνευ όρων βασιλεύουν.
Περί τίνος πρόκειται
Η Χίλντα Σνιμπς σπίτι της είχε τρία ζωηρά μαϊμουδάκια, τον Τιμ, τον Σαμ και τη Λούλου. “Να είστε φρόνιμα όσο θα λείπω” τους είπε, καθώς βγήκε για ψώνια. Αλλά εκείνα βαρέθηκαν γρήγορα και άρχισαν να χαλάνε τον κόσμο στο σπίτι. Ντουλάπες, γαλότσες, ομπρέλες, φτερά, καπέλα, ένας χαμός. Κι όταν γύρισε η Χίλντα, αντίκρισε αυτό το χάος, απογοητευμένη.
Την επόμενη μέρα, η Χίλντα ξαναβγήκε για ψώνια, να πάρει ένα καινούργιο καπέλο. Αλλά και πάλι τα μαϊμουδάκια βαρέθηκαν γρήγορα και τα έκαναν όλα Γης Μαδιάμ. Απογοήτευση! Και ξανά…! Και ξανά! Μέχρι που μια μέρα επιστρέφει από τα ψώνια της και δεν τα βρίσκει πουθενά!
Εστιάζοντας
Ο γεννηθείς το 1932 περίφημος καρτουνίστας, εικονογράφος και συγγραφέας Quentin Blake, γνωστός από τις σπουδαίες εικονογραφήσεις του σε πολλά βιβλία, όπως εκείνα του Ρόαλντ Νταλ, σε ένα ακόμα θαυμάσιο βιβλίο, σε κείμενο μαθήτριάς του αυτή τη φορά, με σφριγηλότητα που θα ζήλευαν πολλοί και πολύ νεότεροι ομότεχνοί του. Απενοχοποιημένο, με πραγματικό χιούμορ, που σε διασκεδάζει με την απλότητα και τη διεισδυτικότητά του στη σκληρή επικράτεια της αναγνωστικής απόλαυσης. Χαίρεσαι να το διαβάζεις, σημαίνει αυτό, περνάς καλά, ο μέγιστος και πρωταρχικός στόχος κάθε βιβλίου για παιδιά (θα έπρεπε να είναι).
Αταξία ευρηματική και ποικίλη που κάθε φορά γίνεται όλο και πιο φρικιαστική με τις επινοήσεις των άτακτων μαϊμούδων, φαντασία, μια περιήγηση στο σπίτι και στον χαμό που φτιάχνουν, η απογοήτευση της Χίλντα, η οποία όμως δεν προβαίνει σε τιμωρητικά μέτρα, αλλά πάντα προσπαθεί να αλλάξει την κατάσταση μιλώντας και εκφράζοντας τα συναισθήματά της. Είναι η άνευ όρων αγάπη της μάνας ή όποιας αισθάνεται έτσι, προς τα άτακτα “παιδιά” της, τα οποία διασκεδάζουν με το χάος που δημιουργούν.
Η εικονογράφηση της Emma Chichester Clark ξεκινάει με ένα πολύ ενδιαφέρον εξώφυλλο και συνεχίζει στις εσωτερικές σελίδες με αγγλοσαξωνικές γραμμές και μορφές που παραπέμπουν σε animation και ταινίες της πλούσιας αυτής σχολής, όπου η κίνηση, η εκφραστικότητα στα βλέμματα, το λευκό φόντο και κάποιες ψιλοδουλεμένες λεπτομέρειες φτιάχνουν τη μεγάλη εικόνα.
Διαβάζεται σε 2′- Ηλικιακό κοινό: 4+ (target 5-7) – Εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά
Μόλις γύρισε η Χίλντα στο σπίτι, πήγε για μπάνιο να πλύνει τα χέρια της. Τρόμαξε με αυτό που αντίκρισε: παντού κομματάκια χαρτί και νερά και σαπουνόφουσκες. Και το καημένο το σαμπουάν της…
Να και η χριστουγεννιάτικη εκδοχή των πολύ πετυχημένων τριών μαϊμούδων, από τον Κουεντίν Μπλέικ, με πολύ χιούμορ επίσης, όπως και στο πρώτο βιβλίο.
Περί τίνος πρόκειται
Η Χίλντα Σνιμπς ετοιμαζόταν να περάσει στα Χριστούγεννα με τον θείο της τον Γκίλμπερ που δεν ήθελε να περάσει τις γιορτές μόνος του στο πολυτελές του σπίτι. Μαζί της είχε φυσικά και τα τρία μαϊμουδάκια της, τον Τιμ, τον Σαμ και τη Λούλου.
Το σπίτι του θείου ήταν γεμάτο με καταπληκτικά πράγματα, αγάλματα, βάζα, παράξενα έπιπλα, αλλόκοτα ρολόγια, μέχρι και ομοίωμα του Πύργου του Άιφελ, κάτι που πολύ σύντομα θα μετάνιωνε. Αλλά τώρα δεν ήξερε, ενώ εμείς ξέρουμε, έτσι; (Τα τρία μαϊμουδάκια). Κι ανάμεσα σε όλα, η μεγάλη του αδυναμία, η Χρυσή Τσαγιέρα, που πάντα φοβόταν μην του την κλέψουν.
“Να είστε φρόνιμα όσο θα λείπουμε” είπε στα τρία μαϊμουδάκια η Χίλντα που έπρεπε να βγει με τον θείο έξω τρεις φορές. Όμως, τα μαϊμουδάκια σύντομα άρχισαν να βαριούνται. Και όταν τα τρία μαϊμουδάκια βαριούνται, τότε το σπίτι γίνεται… μύλος. Όσο για τα πράγματα και τη Χρυσή Τσαγιέρα; Αφήστε τα καλύτερα… Αφήστε τα! Κανονική λιποθυμία! Ο κλέφτης πάντως ξέρει…
Εστιάζοντας
Ο περίφημος καρτουνίστας, εικονογράφος και συγγραφέας Quentin Blake (1932-), επιστρέφει με μια νέα ιστορία από τα πολύ πετυχημένα τρία μαϊμουδάκια και με πολύ χιούμορ, ξανά, δημιουργεί ένα εύρυθμο, απενοχοποιημένο, διασκεδαστικό βιβλίο που απολαμβάνεις, αφού δίχως ίχνος διδακτισμού, φτιάχνει μια ιστορία που θέλεις να διαβάζεις ξανά και ξανά, να την διασκευάζεις σε επιτόπια παράσταση, να την κάνεις παιχνίδι και θέατρο με τους γονείς σου ή τους φίλους σου. Η “σκληρή επικράτεια της αναγνωστικής απόλαυσης”, όπως είχα γράψει την πρώτη φορά βρίσκει έναν ακόμα λογοτεχνικό ύμνο για να ακουστεί.
Τα τρία μαϊμουδάκια, σύμβολα άτακτων παιδιών που μένουν στο σπίτι μόνα και βαριούνται, φέρνουν τα πάνω κάτω και στο τέλος μας επιφυλάσσουν και μια θαυμάσια ανατροπή για να ολοκληρωθούν τα χαμόγελα. Η Χίλντα και ο θείος φέρνουν τα Χριστούγεννα την ίδια ώρα που η άνευ όρων αγάπη προς τα μαϊμουδάκια δεν τίθεται εν αμφιβόλω από τις διαολιές τους.
Η εικονογράφηση της Emma Chichester Clark με ένα επιβλητικό κόκκινο φόντο πίσω από ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο με τα τρία μαϊμουδάκια συνεχίζει να φτιάχνει έναν όμορφο κόσμο, που με το ίδιο χιούμορ, εκφραστικότητα και αθωότητα, μεταφέρει σε εικόνα τον κόσμο που έπλασε ο Κ. Μπλέικ.
Διαβάζεται σε 2′ – Ηλικιακό κοινό: 1+ (target 1-3) – Εικονογραφημένο καρτονέ με κινούμενα μέρη για παιδιά
Οι δρόμοι αδειάσαν, γύρω μόνο λαγοί, αλεπούδες και μια κουκουβάγια. Αλλά πάνω απ’ τα δέντρα, τι πανέμορφο φως- μας οδηγεί σπίτι μες στα σκοτάδια.
Φώτα μικρά και μεγαλύτερα στον κόσμο των Χριστουγέννων, που μαγεύουν, με κινούμενα μέρη που ανακαλύπτει το παιδί.
Περί τίνος πρόκειται
Η υλικότητα ενός βιβλίου, η αρχιτεκτονική του, σαφώς υποβαθμισμένες στην παραγωγή και την κριτική βιβλίων έννοιες, δημιουργούν ενίοτε ενδιαφέροντα project, κάνοντας ένα απλό πραγματάκι να απογειώνεται.
Κλείνει η μέρα και το φως λιγοστεύει, είναι το βράδυ της Παραμονής Χριστουγέννων. Ο μπαμπάς κι εγώ θα επιστρέψουμε σπίτι στη συντροφιά των αγαπημένων.
Μια απλή χριστουγεννιάτικη ιστορία, γίνεται με ανοιγόμενα και μετακινούμενα μέρη (ροδέλες, ανοίγματα κ.α.) ένα πολύ ενδιαφέρον διαδραστικό βιβλίο που αποκαλύπτει τα φώτα των Χριστουγέννων στα σπίτια, τους δρόμους και συνολικά τις μέρες των γιορτών, κάνοντας παιχνίδι αυτή τους την εμφάνιση μέσα στη νύχτα. Παράλληλα, τονίζεται αναμφίβολα η σημασία του φωτός, ενώ η αισθητηριακή εξερεύνηση των φωτεινών εμφανίσεων και των οπών και διαδρομών του βιβλίου λειτουργεί πρόσθετα.
Σε μεγαλύτερο σχήμα από τα συνηθισμένα καρτονέ για μικρά παιδιά, με ελαφρώς μεγαλύτερο κείμενο από το συνηθισμένο, μπορεί να φτάσει άνετα μέχρι και τα 3-3,5 έτη.
Έτσι δημιουργείται η αγάπη για το βιβλίο. Με απλά, έξυπνα πράγματα που κάνουν το βιβλίο ελκυστικό.
Διαβάζεται σε 3′- Ηλικιακό κοινό: 6+ (target 7-10) – Εικονογραφημένες διασκευές κλασικών για παιδιά
-Μπορείς και παραμπορείς, λέει ο ληστής. Εσύ σήκωσες ολόκληρη αρκούδα, και θα φοβηθείς τον νομάρχη; Ξέχασες όμως τους χωροφυλάκους. Λέει ο Τρομάρας: -Μη φοβάσαι, αυτοί δεν θα τολμήσουν να μας ρίξουν, για να μη σκοτώσουν κατά λάθος τον νομάρχη. – Χου, χου! έκανε ο ληστής. Είμαι τυχερός που βρήκα τόσο έξυπνο συνέταιρο.
Τρεις πολύ ενδιαφέρουσες διασκευές για παιδιά ισάριθμων κλασικών διηγημάτων, με πολύ όμορφες εικονογραφήσεις.
Περί τίνος πρόκειται
Η σειρά Τα Ελληνικά από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος περιλαμβάνει διασκευές κλασικών έργων της ελληνικής λογοτεχνίας, που αποτυπώθηκαν στη συλλογική μνήμη ως εμβληματικά.
Μετά Το Άνθος του Γιαλού, Της Κοκκώνας το Σπίτι, τη Σταχομαζώχτρα, τον Πανταρώτα και την Εξοχική Λαμπρή, του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, τη Μηλιά, του Εμμανουήλ Ροΐδη, τη Στραβοκώσταινα, του Αργύρη Εφταλιώτη και Το μόνον ταξίδι της ζωής του, του Γεωργίου Βιζυηνού, τα οποία εξαντλήθηκαν όλα, η σειρά επιστρέφει με τρία ακόμα βιβλία, σε διασκευή του συγγραφέα Κώστα Πούλου.
Πρόκειται για Τα Χριστούγεννα του Τεμπέλη, του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, τη Θάλασσα, του Ανδρέα Καρκαβίτσα και τον Τρομάρα, του Γεωργίου Βιζυηνού, τα οποία εικονογραφήθηκαν από τους Κώστα Μαρκόπουλο, Αχιλλέα Ραζή και Θέντα Μιμηλάκη, τρεις διακεκριμένους και αξιόλογους Έλληνες/Ελληνίδες εικονογράφους. Οι εικόνες και η αισθητική επένδυση των τριών εικονογράφων είναι τέτοια που η όλη σειρά αναβαθμίζεται αισθητά ήδη από τα εξώφυλλά της, αλλά και εντός των βιβλίων.
Δεύτερη παρατήρηση που κάνει αμέσως ένας αναγνώστης είναι η πολύ φροντισμένη, ψαγμένη, καλοστημένη γλώσσα που μεταχειρίζεται ο Κώστας Πούλος για να μεταφέρει σε ευσύνοπτες διασκευές την ατμόσφαιρα και το χρώμα της εποχής και κυρίως τη γραφή των τριών σημαντικών συγγραφέων.
Στα Χριστούγεννα του Τεμπέλη, το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε το 1896 στην εφημερίδα Ακρόπολις και είναι το πιο επίκαιρο αυτής της εποχής, η γλώσσα έχει μια παραμυθένια τραχύτητα μα και ευθύτητα που αμέσως πιάνει τον αναγνώστη και τον κλείνει μέσα της.
Δείτε πώς ήταν:
“Στην ταβέρνα του Πατσοπούλου, ενώ ο βορράς εφύσα, και υψηλά εις τα βουνά εχιόνιζεν, ένα πρωί, εμβήκε να πίη ένα ρούμι να ζεσταθή ο μαστρο-Παύλος ο Πισκολέτος, διωγμένος από την γυναίκα του, υβρισμένος από την πενθεράν του, δαρμένος από τον κουνιάδον του, ξορκισμένος από την κυρά–Στρατίναν την σπιτονοικοκυράν του, και φασκελωμένος από τον μικρόν τριετή υιόν του, τον οποίον ο προκομμένος ο θείος του εδίδασκεν επιμελώς, όπως και οι γονείς ακόμη πράττουν εις τα «κατώτερα στρώματα», πως να μουντζώνη, να βρίζη, να βλασφημή και να κατεβάζη κάτω Σταυρούς, Παναγιές, κανδήλια, θυμιατά και κόλλυβα. Κι έπειτα, γράψε αθηναϊκά διηγήματα!”
Δείτε πώς διασκευάστηκε:
“Ο βοριάς εφύσαγε την παγωνιά των χιονισμένων βουνών όταν ο μάστρο-Παύλος ο Πισκολέτος μπήκε πρωινός πρωινός στο καπηλειό του Πατσόπουλου να πιει κανένα ρούμι να ζεσταθεί ο άνθρωπος. Τον είχε διώξει η γυναίκα του, τον είχε δείρει ο κουνιάδος του, τον είχε διαβολοστείλει η σπιτονοικοκυρά του η κυρά-Στρατίνα και -το χειρότερο απ’ όλα!- τον είχε φασκελώσει ο μικρός ο γιος του. Τριών χρονών ήτανε δεν ήτανε, και να βρίζει τον πατέρα του! Βρισιές να ιδείς εκεί- ήμαρτον Παναγία μου!-, τέτοια πράγματα δεν λέγονται ούτε γράφονται”.
Κοιτάξτε τι όμορφος λόγος, πόσο στρωτός, πόσο Παπαδιαμαντικός, δίχως ίσως τις αιχμηρές ακμές του σπουδαίου συγγραφέα!
Πέρα από την περιπέτεια του μαστρο-Παύλου του τεμπέλη, θα διαβάσετε τον Τρομάρα, τον τρομαγμένο και τρομερό, που πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Η Διάπλασις των Παίδων το 1884 και αφηγείται την ιστορία ενός τρομαγμένου νέου ο οποίος τελικά κατορθώνει να γίνει ο τρομερός ήρωας της πόλης του και τη Θάλασσα του Ανδρέα Καρκαβίτσα, για τη δύσκολη ζωή των ναυτικών, που περιλήφθηκε πρώτη φορά στα Λόγια της Πλώρης το 1899.
Τρία κείμενα που δημοσιεύτηκαν το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα και που θεωρώ ότι μπορούν να διαβαστούν και ως μία ενότητα που ρίχνει φως σε αξίες και ανθρώπους και γλώσσα εκείνης της Ελλάδας.
Χάρηκα ιδιαίτερα, γιατί οι διασκευές κλασικών που κυκλοφορούν συχνά απογοητεύουν ή έχουν πολύ παλιακή εικονογράφηση και ελλιπή επιμέλεια.
Για αναγνώστες από 6,5-7 περίπου ετών, με το 7-10 στο target group.
TAYTOTHTA
Τίτλος:
Τα Χριστούγεννα του Τεμπέλη, Ο Τρομάρας, Η Θάλασσα
Διαβάζεται σε 2′- Ηλικιακό κοινό: 9+ (target 10-14) – Λογοτεχνία για παιδιά
“Ήρα σπίτι μου, Αρκούδε” φώναξε με όλη τη δύναμη της φωνής της. “ΕΙΜΑΙ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ!”
Η Χάνα Γκολντ ξανά στο πολικό, μαγικό έρεβος της 11χρονης Έιπριλ, του πατέρα της, του Αρκτικού Κύκλου, του αρκούδου και ενός μικρού αρκουδιού. Ατμοσφαιρικό.
Περί τίνος πρόκειται
Στο βιβλίο Η τελευταία αρκούδα η εντεκάχρονη, τότε, Έιπριλ Γουντ, ορφανή από μητέρα, βρέθηκε πρόσωπο με πρόσωπο με μία πολική αρκούδα (που είναι αρκούδος) τρεις εβδομάδες αφού βρέθηκε στο Νησί των Αρκούδων, όπου ο ερευνητής πατέρας της τής έλεγε ότι δεν υπάρχουν πια καθόλου πολικές αρκούδες. Εκείνη η πρώτη περιπέτεια υπήρξε ένα βαθύ στίγμα για την ψυχή της Έιπριν. Τώρα, όταν μαθαίνει πώς μια πολική αρκούσα στο Σβάλμπαρντ τραυματίστηκε από πυροβολισμό, είναι βέβαιη πως πρόκειται για τον αγαπημένο της αρκούδο.
ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΒΑΛΜΠΑΡΝΤ ΠΟΛΙΚΗ ΑΡΚΟΥΔΑ ΠΥΡΟΒΟΛΗΘΗΚΕ ΣΤΟ ΛΟΝΓΚΓΙΑΡΜΠΙΕΝ Την Παρασκευή το βράδυ, άγνωστος, που όμως εικάζεται πως ήταν τουρίστας, πυροβόλησε και τραυμάτισε μια αρσενική πολική αρκούδα στο Λονγκιαρμπίεν. Αυτόπτες μάρτυρες είπαν ότι είχαν δει την αρκούσα στο λιμάνι για τρία συνεχόμενα βράδια, ενώ ένας είπε: “Στεκόταν στο ίδιο σημείο κάθε βράδυ, όρθια στα δυο της πόδια, κοιτούσε τη θάλασσα και βρυχόταν”.
Είναι σίγουρη ότι είναι ο αρκούδος της. Και είναι σίγουρη ότι με τον τρόπο του ο αρκούδος την καλεί κοντά του. Η Έιπριλ πείθει τον μπαμπά της να ταξιδέψουν και πάλι στην άκρη της Γης, στο βορειότερο άκρο της Αρκτικής. Ένα νέο ταξίδι, μακρινό, ξεκινάει για τους δυο τους. Αλλά τώρα δεν θα είναι δυο τους. Έχουμε πρόβλημα, Χιούστον. Έχουμε μικροσκοπικό αρκουδάκι και πρόβλημα.
Εστιάζοντας
Συνεχίζει υποβλητικά η Χάνα Γκολντ, μέσα στο πολικό χάος που αποτελεί το θεατρικό κάδρο της. Η Έιπριλ είναι μια ηρωίδα που αποτυπώνεται και πάλι με ιδιαίτερη επιδεξιότητα και ακρίβεια, καθώς η συγγραφέας φροντίζει μέσα από το σύνολο της ιστορίας της να τη σκιαγραφήσει περίφημα. Θάρρος, ευγένεια, μοναχικότητα, πίστη, αφοσίωση, πείσμα, ευαισθησία, αποφασιστικότητα, προσήλωση, υψηλό συναισθηματικό iq, ένα αυθεντικό παιδικό σύμπαν όπου η παιδικότητα συναντά την ωριμότητα. Αναμφίβολα μια ηρωίδα που σε κερδίζει αμέσως και αγωνιάς για αυτήν.
Ο δεύτερος πόλος αυτής της ιστορίας, ο πατέρας της, είναι ένας εργασιομανής, εσωστρεφής, συναισθηματικά αποπροσανατολισμένος, μετά τον χαμό της συντρόφου του, άνθρωπος, ο οποίος παλεύει να κρατηθεί από τη δουλειά του, μη μπορώντας να επικοινωνήσει όπως, ίσως και ο ίδιος, θα ήθελε με την κόρη του. Η επιμονή της Έιπριλ για τον αρκούδο τον συγκινεί και γίνεται το κλειδί για να ανοίξει και αυτός προς εκείνη αλλά και ως γέφυρα για την εξέλιξη της ιστορίας.
Η ψυχή σας θα τρυφερέψει, το μυαλό σας θα ημερέψει, το συναίσθημά σας θα θεριέψει, και την προσοχή σας θα την κλέψει τούτο το βιβλίο της Γκολντ που γνωρίζει καλά -τόσο σύντομα, τόσο γρήγορα κι όμως- πώς να φτιάξει ιστορία σωστή, που σε κρατάει μέσα της και πώς να εγκιβωτίσει μικρά μαγικά φωτάκια δω κι εκεί και να σου τα ανάβει όταν πρέπει.
Με κλιματική αλλαγή και πάλι η ιστορία, με αινιγματική εξέλιξη, πολυδιάστατους ήρωες, ευαισθησία για το περιβάλλον και τα πλάσματά του, ισορροπία στην αφήγηση.
Για αναγνώστες από 9 περίπου ετών.
Εκδόσεις Παπαδόπουλος.
Είπαν
«Ευφυέστατη, πανέμορφη συνέχεια που ξεχειλίζει συναισθηματική αλήθεια». Aisling Fowler, συγγραφέας του Fireborn
«Τόσο ελπιδοφόρο και συγκινητικό, που θέλω κι άλλο!» A.M. Dassu, συγγραφέας του Boy, Everywher
Διακρίσεις
Βραχείαλίστατων The Week Junior Book Awards 2024
Μακράλίστατου Wainwright Prize 2024 for Children’s Writing in Nature and Conservation
Διαβάζεται σε 3′- Ηλικιακό κοινό: 5-6+ — Εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά, εφήβους, ενήλικες
Ενώ έξω, για κάποιους από μας, το ταξίδι ξεκίνησε όταν εγκαταλείψαμε τα σπίτια των παππούδων μας, τα μέρη που γνωρίσαμε παιδιά […]
Ένα δυνατό ποίημα-καλωσόρισμα από τον βραβευμένο συγγραφέα και Πρεσβευτή Καλής Θέλησης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Νιλ Γκέιμαν, που το εικονογράφησαν δεκατρείς εξαιρετικοί καλλιτέχνες.
Περί τίνος πρόκειται
“Ερχόταν ο χειμώνας και οι άνθρωποι θα κρύωναν, ειδικά οι άνθρωποι που δεν είχαν σπίτι, γιατί είχαν τραπεί σε φυγή εξαιτίας των εχθροπραξιών στις χώρες όπου ζούσαν, ή γιατί τα σπίτια τους, και μερικές φορές οι πόλεις τους ή τα χωριά τους, είχαν καταστραφεί. Θέλαμε να επιστήσουμε την προσοχή του κόσμου σε αυτούς τους ανθρώπους και να συγκεντρώσουμε χρήματα για να τους βοηθήσουμε να παραμείνουν ζεστοί.
Στράφηκα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ρώτησα τους ανθρώπους ποιες ήταν οι δικές τους αναμνήσεις ζεστασιάς.
Δεκάδες χιλιάδες ανταποκρίθηκαν, ο καθένας με μια ιδιαίτερη ανάμνηση.
Πήρα τις αναμνήσεις τους κι άρχισα να τις υφαίνω σε ένα ποίημα, όσο καλύτερα μπορούσα. Διάλεξα τα θέματα απ’ όσα μου απάντησε ο κόσμος. Ήταν ένα ποίημα για όταν έρχεσαι μέσα από το κρύο, για τη σωματική ζεστασιά και για τη ζεστασιά της οικογένειας, των φίλων, της ασφάλειας.
Το ποίημα πλέχτηκε κι έγινε μακρύ, πράσινο κασκόλ. Το κάναμε ταινία. Οι πόλεμοι που είχαν οδηγήσει τους ανθρώπους στην προσφυγιά δεν σταμάτησαν. Μάλιστα νέοι πόλεμοι ξεκίνησαν, και περισσότεροι άνθρωποι έφυγαν από τα μέρη που είχαν ζήσει όλη τους τη ζωή, παίρνοντας μαζί τους ό,τι μπορούσαν να κουβαλήσουν.
Και πάλι, ο χειμώνας κατέφτανε.
Έδωσα το ποίημα στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες κι αυτοί, μαζί με τον εκδοτικό οίκο Bloomsbury, και τους υπέροχους εικονογράφους αυτού του βιβλίου, σας το παρουσιάζουν, με την ελπίδα ότι μπορεί να βοηθήσει κάποιους ανθρώπους που έχασαν το σπίτι τους, ή και την πατρίδα τους ακόμα, να ζεσταθούν αυτόν τον χειμώνα και τους χειμώνες που έρχονται”.
Αυτά γράφει στον πρόλογο του βιβλίου ο Neil Gaiman και κάπως έτσι μας εισάγει στη διαδικασία, το καλλιτεχνικό τελετουργικό αλλά και το πλαίσιο κάτω από το οποίο παράχθηκε το συγκεκριμένο βιβλίο.
Τι θα διαβάσει ο αναγνώστης σε αυτό το ποίημα; Θα διαβάσει ψητές πατάτες και καλοριφέρ και κασκόλ και κουρνιάσματα σκύλων και κούπες ζεστές σοκολάτες. Κι όλα αυτά, εμπνευσμένα από όσα είπαν οι άνθρωποι σε αυτό το κάλεσμα, ο Γκέιμαν τα έκανε ένα σύνολο, ένα μεταξωτό αποτύπωμα των ανθρώπων που κρυώνουν, που παγώνουν, που ζεσταίνονται, ένα ζεστό πάπλωμα από λέξεις που βρήκαν τη θέση τους σε ένα βιβλίο-κρεβάτι, που σιγοκαίει την καρδιά και το βλέμμα σου από τις εικόνες δεκατριών καλλιτεχνών, από τους πιο σπουδαίους του κόσμου, που γίνηκαν ένας, καθώς τόσο πολύ ζύγωσαν οι τεχνικές και τα ψηφιακά μολύβια τους.
Και έβαλε συναισθήματα ο Γκέιμαν και οι άνθρωποι που τον περιτριγύρισαν, αλλά δεν τα άφησαν στη γύμνια του μελό και της γλυκερής εκβίασης. Τα έβαλαν μπροστά μας υπαινικτικά, να τα μυρίσουμε, να τα ανεμίσουμε στην ανθρωπότητα σα λάβαρα, να καλωσορίσουμε τους ξένους που κατασπαράχτηκαν, να τους δείξουμε τους τόπους μας.
Τι χρειάζεσαι λοιπόν για να ζεσταθείς;
“Μια ψητή πατάτα μιας νύχτας του χειμώνα που τα χέρια σου γύρω της τυλίγεις ή που σου καίει το στόμα.
Μια κουβέρτα που έπλεξαν τα επιδέξια δάχτυλα της μητέρας σου. Ή της γιαγιάς σου.
Ένα χαμόγελο, ένα άγγιγμα, εμπιστοσύνη, καθώς έρχεσαι μέσα από το χιόνι ή σε αυτό επιστρέφεις, κι οι άκρες των αυτιών σου μουδιάζουν ρόδινες και παγωμένες.
Το τινκ τινκ τινκ των καλοριφέρ όταν ξυπνάς μέσα σε παλιό σπίτι. Να αναδύεσαι από όνειρα σ’ ένα κρεβάτι, φωλιασμένο κάτω από κουβέρτες και παλώματα, η αλλαγή από το κρύο στη ζεστασιά, αυτό είναι που έχει σημασία, και σκέφτεσαι άλλο ένα λεπτό μόνο να χουχουλιάσω εδώ πριν αντιμετωπίσω την παγωνιά. Μόνο ένα.
Καταλαβαίνεις τώρα με τι μαγεία έμπλεξες; Καταλαβαίνεις τι έχει υφάνει ο Γκέιμαν κι όσοι τον συνέδραμαν; Ένα ποίημα για όλους, μικρούς μεγάλους, όλους τους ομορφαίνει και δείχνει την ποικίλη διάσταση της ζεστασιάς, σώμα, καρδιές, βλέμματα, νους, μύες, ρούχα, λόγια, δέρματα. Καλοσύνη. Αγάπη. Ενσυναίσθηση. Αλλελεγγύη. Να ζεσταθεί το κοκαλάκι σου και η καρδιά σου να ζεματίσει λιγάκι τα παγωμένα τ’ άκαυτα, τ’ ανήλιαγα της ζωής σου, τα λίγα.
Με εικόνες από τους καλύτερους: Oliver Jeffers στο εξώφυλλο και Daniel Egnéus, Chris Riddell, Benji Davies, Richard Jones, Yuliya Gwilym, Nadine Kaadan, Pam Smy, Bagram Ibatoulline, Majid Adin, Beth Suzanna, Marie-Alice Harel, Petr Horáček στις εσωτερικές σελίδες.
Ένας χείμαρρος ανθρωπιάς και ειρήνης, αποδοχής και κατανόησης, ενάντια στον πόλεμο κάθε λογής. Με εικαστική αρτιότητα, δισέλιδες αφίσες σε μαύρο και λευκό, με το πορτοκαλί της φωτιάς να σπαρταράει σε κάθε σελίδα και στο ίδιο το κείμενο που φωτοβολάει. Με νοιάξιμο συμπεριληπτικό που επικηρύσσει το μίσος και την αδράνεια, που διαβουλεύεται με τη ζωή και σαν επιταχυντής σκέψεων μεταδίδει πανδημικά τις καλύτερες.
Σεβασμός ήδη από το εξώφυλλο, την εικόνα και τον τίτλο.
Τα χρήματα που θα συγκεντρωθούν από το βιβλίο θα βοηθήσουν τη δουλειά της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες σε όλον τον κόσμο.
Για αναγνώστες από 6 περίπου ετών.
TAYTOTHTA
Τίτλος:
Ό,τι χρειάζεσαι για να ζεσταθείς
Τίτλος πρωτοτύπου:
What you need to be warm
Συγγραφέας:
Neil Gaiman
Εικονογράφος:
Daniel EgneusChris RiddellBenji Davies Oliver Jeffers Richard Jones Yuliya Kwilym, Nadine Kaadan, Pam Smy, Beth Suzanna, Marie-Alice Harel, Petr Horacek, Bagram Ibatoulline, Majid Adin,
Μια φαινομενικά απλή και συνηθισμένη διαδρομή με το τρένο με προορισμό μια παραλία, μεταμορφώνεται σε συναρπαστική περιπέτεια φαντασίας για ένα παιδί και τον μπαμπά του. Ο μικρός πρωταγωνιστής ταξιδεύει με τη φαντασία του σε ένα τρένο γεμάτο με ζώα που ζωντανεύουν, παίζουν χαρτιά, σερβίρουν τσάι, τρώνε γλυκά και προκαλούν έναν γλυκό χαμό. Ο μπαμπάς, απορροφημένος στο κινητό του, αποκόπτεται εντελώς από το παιδί του χωρίς να συμμετέχει σε τίποτα και χωρίς να αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει μέχρι τη στιγμή που μια τίγρης καταπίνει το κινητό του. Αυτή η απρόσμενη τροπή τον τραβά στην ιστορία και τον φέρνει ξανά κοντά στον γιο του. Χωρίς το κινητό, αρχίζει να βλέπει ξανά τον κόσμο γύρω του και να απολαμβάνει το παιχνίδι με το παιδί του.
Η ιστορία συνομιλεί με μικρούς και μεγάλους υπογραμμίζοντας τη σημασία της παρουσίας και της ουσιαστικής επικοινωνίας, καθιστώντας το μήνυμα ξεκάθαρο σε παιδιά και γονείς μια περίοδο που η αποσύνδεση από το παρόν καταλαμβάνει όλο και περισσότερο χρόνο στην καθημερινότητά μας. Για τα παιδιά το μήνυμα περνά μέσα από τον μαγικό κόσμο της φαντασίας, κάνοντάς το προσιτό και διασκεδαστικό, ενώ για τους γονείς λειτουργεί ως καμπανάκι υπενθύμισης για τη σημασία πραγματικής παρουσίας.
Η φυλετική διαφορά ανάμεσα στον λευκό μπαμπά και τον μαύρο γιο είναι μια ακόμα διάσταση που ενισχύει τη σημασία του βιβλίου, καθώς χωρίς να γίνεται το επίκεντρο της ιστορίας, προσφέρει αντιπροσώπευση μεικτών οικογενειών ή οικογενειών που δημιουργήθηκαν μέσω τεκνοθεσίας – κάτι που είναι πολύτιμο, αλλά ταυτόχρονα δυσεύρετο στο ελληνικό παιδικό εκδοτικό τοπίο.
Επιπλέον, η βράβευση του βιβλίου με το Faber FAB το 2020 – ένα βραβείο που τιμά μη λευκούς συγγραφείς και εικονογράφους – τονίζει τη σημασία της συμπερίληψης και της διαφορετικότητας στη σύγχρονη παιδική λογοτεχνία, καθώς πρόκειται για φωνές που ακόμα και σήμερα εξακολουθούν να παραμένουν στο περιθώριο.
Κλείνω με τα λόγια της ίδιας της Dulak, «Πρόκειται για ένα βιβλίο για τις σχέσεις και για το να δημιουργείς χρόνο να συνδέεσαι με τα άτομα που αγαπάς». Μέσα από μια φανταστική και πολύχρωμη ιστορία, το βιβλίο μιλά για την αξία της πραγματικής σύνδεσης και για το παιχνίδι που στο τέλος πάντα κερδίζει.
Με φόντο τη μητρότητα, η συγγραφέας Emiko Jean ζωντανεύει στο χαρτί μια γλυκόπικρη ιστορία που αγγίζει την καρδιά και αγκαλιάζει τον αναγνώστη από την πρώτη στιγμή. Λιτή γραφή και ωραίοι διάλογοι βάζουν τα θεμέλια για να χτίσει η Μίκα έναν χάρτινο πύργο από λευκά ψέματα προκειμένου να κερδίσει το πολυτιμότερο δώρο της ζωή της: την κόρη της. Και όταν τα γεγονότα αρχίζουν να προκαλούν κλυδωνισμούς, εκείνη αναγκάζεται να αντιμετωπίσει τον εαυτό της και να ανακαλύψει την αλήθεια της. Πόνος και χαρά εναλλάσσονται μέσα από τη ρέουσα αφήγηση και «Η αληθινή ζωή της Μίκα» αναδεικνύουν μια συγκινητική ιστορία για την αγάπη, τα τραύματα και την απώλεια.
Η Μίκα Σουζούκι είναι 35 ετών και μόλις την έχουν απολύσει από τη δουλειά. Η σχέση της με τον Λέιφ έχει τελειώσει καιρό τώρα και όχι με τον καλύτερο τρόπο και εκείνη πια νιώθει πως έχει αποτύχει σε πολλαπλά επίπεδα. Η κολλητή της φίλη, που είναι σαν αδερφή για εκείνη, η Χάνα προσπαθεί να την εμψυχώσει και να την κινητοποιήσει, όταν ξαφνικά δέχεται ένα απρόσμενο τηλεφώνημα: είναι η κόρη της Πένι, το κορίτσι που γέννησε δεκαέξι χρόνια πριν και είχε δώσει για υιοθεσία στους Καρολάιν και Τόμας Κάλβιν.
Η Μίκα θέλει τόσο πολύ να δημιουργήσει έναν ισχυρό δεσμό με την κόρη της αλλά φοβάται την απόρριψη και γι αυτό αρχίζει να της λέει διάφορα ψέματα για να φανεί επιτυχημένη στα μάτια της. Όταν η Πένι αποφασίζει να πάει στο Πόρτλαντ με τον θετό της πατέρα για να τη συναντήσει, πανικοβάλλεται. Ευτυχώς, οι φίλοι της Χάνα, Τσάρλι και Χαγιάτο βάζουν τα δυνατά τους να παρουσιάσουν τα πάντα όπως τα έχει πει. Τα πράγματα πάνε καλά αν και ο Τόμας είναι πολύ καχύποπτος με τη Μίκα. Μια σειρά απρόβλεπτων γεγονότων όμως θα αρχίζουν να διαλύουν το προσωπείο της και να αποκαλύπτουν την αλήθεια και η Μίκα δεν ξέρει πώς να σώσει ό,τι αγαπά περισσότερο.
Η συγγραφέας έχει επιτύχει να ενώσει όμορφα τον ρομαντισμό με έντονα κοινωνικά θέματα της σύγχρονης εποχής, και με απλή και άμεση γραφή να κεντρίσει αμέσως το ενδιαφέρον. Ο γρήγορος ρυθμός, το ανάλαφρο και με χιούμορ ύφος και η ρέουσα αφήγηση –που αναδεικνύεται με την εξαιρετική μετάφραση της Βάσιας Τζανακάρη-, βοηθούν τη συγγραφέα να πλάσει την ιστορία της με πειστικότητα και να αγγίξει δύσκολα θέματα με ευαισθησία αναδεικνύοντας προβληματισμούς όλων των ηλικιών. Το θέμα της υιοθεσίας και της επανένωσης μετά από χρόνια μητέρας κόρης, η απώλεια της μητέρας, η έλλειψη επικοινωνίας παιδιού και γονιών που μπορεί να οδηγήσει σε σκληρές αποφάσεις, η δύναμη της φιλίας, οι πληγές του παρελθόντος που δεν επουλώνονται, η ανασφάλεια των γονιών να αφήσουν ελεύθερα τα παιδιά τους να περπατήσουν το δικό τους μονοπάτι, είναι μερικά από τα θέματα που προβάλλονται μέσα από τις σχέσεις των ηρώων και τις αποφάσεις που παίρνουν στην πάροδο των χρόνων.
Οι αληθοφανείς αντιδράσεις των πρωταγωνιστών και οι μικρές ανατροπές στις εξελίξεις που φέρνουν στην επιφάνεια μύχιες σκέψεις και ανομολόγητες επιθυμίες αλλά και ανασφάλειες, κεντρίζουν την προσοχή του αναγνώστη που μπορεί να ταυτιστεί με τους ήρωες και να δει τις καταστάσεις μέσα από μια άλλη οπτική. Είναι ένα μυθιστόρημα που δείχνει εκ πρώτης όψεως ανάλαφρο, διαβάζεται εύκολα και γρήγορα αλλά με τον δικό του τρόπο προκαλεί σκέψεις και προσεγγίζει συμπεριφορές και καταστάσεις της σύγχρονης πραγματικότητας. Μια γλυκόπικρη ιστορία που αφήνει όμορφα συναισθήματα στον αναγνώστη και μια αίσθηση αισιοδοξίας και πίστης πως όλα μπορούν να γίνουν με αγάπη και ειλικρίνεια.
«Η αληθινή ζωή της Μίκα» είναι ένα feelgood κοινωνικό μυθιστόρημα με ρομαντικές αποχρώσεις που φανερώνει τη δύναμη της φιλίας, των δεσμών, του έρωτα και της απελευθέρωσης από κρυμμένους σκελετούς. Ένα μυθιστόρημα αισιόδοξο που γεννά δυνατά συναισθήματα σε όποιον αφεθεί στις σελίδες του.
Ο Σάββας Σαββόπουλος είναι ψυχίατρος-ψυχαναλυτής, διδάσκων ψυχαναλυτής της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας και μέλος της ∆ιεθνούς Ψυχαναλυτικής Ένωσης. Είναι επίσης ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας και μέλος του Ινστιτούτου Ψυχοσωματικής του Παρισιού, καθώς και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Γενεύης. Βιβλία και άρθρα του σχετικά με την εργασία του έχουν δημοσιευτεί στα ελληνικά και σε άλλες γλώσσες. Το βιβλίο του Εμείς και η ψυχή μας: Όλα όσα θα θέλατε να ρωτήσετε έναν ψυχίατρο-ψυχαναλυτή – μια συζήτηση με τον Κώστα Γιαννακίδη, που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος πέρυσι, διανύει πλέον τη 16η χιλιάδα κυκλοφορίας του. Ο Σάββας Σαββόπουλος είναι ο επιστημονικός υπεύθυνος της ημερίδας «Γιατί αρρωσταίνουμε; Ψυχοσωματικές προσεγγίσεις», που διοργανώνεται από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος και θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου στο Μητροπολιτικό Κολλέγιο με ελεύθερη είσοδο.
«Η δυστυχία και η αρρώστια είναι οι πιο εμπνευσμένοι δάσκαλοι», γράφετε στο βιβλίο Εμείς και η ψυχή μας. Θέλετε να μας εξηγήσετε το γιατί;
Η δυστυχία και η αρρώστια συχνά εμφανίζονται όταν το άτομο αδυνατεί να διαχειριστεί τις σχέσεις με το περιβάλλον και τον εαυτό του, τις εσωτερικές ανάγκες και επιθυμίες. Η δυστυχία και η αρρώστια αποτελούν εκδηλώσεις μιας υπαρξιακής κρίσης, η οποία κομίζει ένα μήνυμα που θα πρέπει να αποκωδικοποιηθεί· ότι το άτομο θα πρέπει να σκεφτεί τι προκάλεσε αυτές τις καταστάσεις. Τι του συνέβη, ποιες παραλείψεις και παθογόνες επαναλήψεις το οδήγησαν σε επώδυνες καταστάσεις και αδιέξοδα. Τη λέξη «κρίση» τη συναντάμε ήδη στον Όμηρο, έχει την έννοια του διαλέγω, διακρίνω το καλό από το κακό, δια-κρίνω κάτι σε ένα φαινόμενο, σε ένα όνειρο. Καλείται λοιπόν το άτομο να επεξεργαστεί τις νοσηρές διαδικασίες και συμπεριφορές που το οδηγούν σε υπαρξιακά αδιέξοδα και –χρησιμοποιώντας την κρίση του– να βρει νέους τρόπους να σκεφτεί τον εαυτό του και να υπάρξει διαφορετικά. Οι επώδυνες καταστάσεις που βιώνουμε αποτελούν και ευκαιρίες για να ξαναδούμε διαφορετικά το μέσα και το έξω μας. Να σκεφτούμε και να αισθανθούμε διαφορετικά απ’ ό,τι στο παρελθόν αυτά που συμβαίνουν, έτσι έστω να μην επαναλαμβάνουμε αδιέξοδα που μας οδηγούν στο μονοπάτι της αρρώστιας. Υπό αυτή την έννοια η δυστυχία και η αρρώστια είναι απόμακροι, σιωπηλοί δάσκαλοι, που όταν μπορέσουμε να τους προσεγγίσουμε με διαύγεια ίσως μπορούν να γίνουν και εμπνευσμένοι.
Γνωρίζουμε ότι κάποιος άνθρωπος που ταλαιπωρείται ψυχικά, μπορεί να εμφανίσει καρκίνο ή ένα αυτοάνοσο αντί μιας ψυχικής διαταραχής. Πόσο κοντά είμαστε στο να κατανοήσουμε το πώς συμβαίνει αυτό;
Από τη δεκαετία του 1950 δημοσιεύονται έρευνες που συσχετίζουν την εκδήλωση μιας εξελικτικής νόσου, σαν αυτές στις οποίες αναφέρεστε, με πρώιμα και ύστερα τραύματα, με χρόνιο άγχος, χρόνια κατάθλιψη, έντονο στρες, με τη συμμόρφωση του ατόμου στις επιταγές του περιβάλλοντος αγνοώντας τις δικές του ανάγκες και επιθυμίες. Σε νευροφυσιολογικό και νευροβιολογικό επίπεδο έχει διερευνηθεί το με ποιον τρόπο η φυσικοχημεία του στρες επηρεάζει ορισμένες σωματικές λειτουργίες. Ωστόσο, ακόμα δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί το με ποιον τρόπο ακριβώς πραγματοποιείται το άλμα από το σωματικό φαινόμενο στη νόσο. Γιατί αρρωσταίνουμε από την Α νόσο κι όχι από τη Β; Γιατί αρρωσταίνει ένας που ζει σε συγκεκριμένες συνθήκες κι όχι κάποιος άλλος που ζει στις ίδιες συνθήκες; Καλές υποθέσεις εργασίας γι’ αυτή τη σχέση έχουμε. Την εξίσωση δεν έχουμε λύσει.
Πόσο σημαντική είναι για την ψυχοσωματική υγεία ενός ανθρώπου η παιδική του ηλικία;
Πλήθος μελετών έδειξαν ότι, εάν η αναπτυξιακή πορεία του παιδιού είναι ομαλή, με καλή πλαισίωση από τους γονείς του, οριοθέτηση και ενθάρρυνση να αυτονομηθεί ως πρόσωπο, αποτελούν πρόκριμα για μια καλή ψυχική και σωματική υγεία στο μέλλον. Αντιθέτως, ολέθρια συμβάντα που σημαδεύουν πρώιμα το σώμα ή την ψυχή του παιδιού, όπως η απώλεια κάποιου αγαπημένου που το φρόντιζε, η κακομεταχείριση, η παραμέληση, σοβαρά ατυχήματα που προκαλούν αναπηρίες κ.λπ. προκαλούν ελλείμματα στην ψυχική οργάνωση και λειτουργία, κάτι που ενδέχεται να οδηγήσει σε κατάθλιψη, απελπισία, μαρασμό, καταστάσεις που ευνοούν την εμφάνιση σοβαρών νόσων ήδη από την παιδική ηλικία. Και αυτό να μη συμβεί, όταν αργότερα, στην ενήλικη ζωή, προκύψουν τραυματικές καταστάσεις, αυτές μπορεί να ανακινήσουν τα πρώιμα τραύματα, προκαλώντας μια ψυχική αποδιοργάνωση –δίκην αλυσιδωτής αντίδρασης– που αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε κάποια σωματοποίηση.
Η δυστυχία και η αρρώστια είναι απόμακροι, σιωπηλοί δάσκαλοι, που όταν μπορέσουμε να τους προσεγγίσουμε με διαύγεια ίσως μπορούν να γίνουν και εμπνευσμένοι.
«Υπάρχουν κάποιες “κρύπτες” στον ψυχισμό, στις οποίες κρύβονται οι πληγωμένοι πρόγονοι με τα τραύματα, τα πένθη τα οποία δεν έχουν μεταβολιστεί από εκείνους και έτσι μπορεί να εκδηλωθούν απρόσμενα σ’ εμάς», έχετε γράψει. Πέρα από τα τραύματα της παιδικής μας ηλικίας, λοιπόν, μπορεί να χρειαστεί να πάμε ακόμα πιο πίσω στο παρελθόν, αναζητώντας την αιτία για κάποιο πρόβλημά μας;
Εδώ αναφέρεστε στα διαγενεακά τραύματα, όπου παλιές τραυματικές καταστάσεις και οι δραματικές επιπτώσεις τους μεταβιβάζονται από μια προηγούμενη γενιά στην επόμενη ή ακόμα και σε επόμενες, μέσα από τη διακίνηση ασυνείδητων φαντασιώσεων, οι οποίες ευνοούν ασυνείδητες ταυτίσεις με τον πρόγονο-θύμα. Αυτή η διαδικασία ευνοείται αν το παλιό τραύμα, συνήθως επώδυνη απώλεια, δεν έχει μιληθεί στην οικογένεια, δεν έχουν εκφραστεί τα αντίστοιχα συναισθήματα, δηλαδή δεν πενθήθηκε το πρόσωπο που χάθηκε, κι αυτό γιατί κάτι τέτοιο δεν μπορούσε να συμβεί – για διάφορους λόγους (π.χ. ντροπή, εθνικές ή πολιτικές διώξεις, κ.λπ.). Έτσι ο νεκρός θα μπει σε αυτή την «κρύπτη», εκεί ασυνείδητα θα ενσωματωθεί από το άτομο, το οποίο δεν ζει τη δική του ζωή, δεν αναζητά τις επιθυμίες του, ζει τη ζωή ενός νεκρού. Η ασυνείδητη φαντασίωση που το κατοικεί, το αλλοτριώνει και του επιβάλλει να ζήσει, να υποφέρει, να δημιουργήσει ή και να πεθάνει στο όνομα κάποιου άλλου. Και αυτό το αγνοεί.
Πόσο άγχος έχουν προσθέσει στην καθημερινότητά μας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;
Το άγχος που μπορεί να προκληθεί από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ανάλογο της επένδυσης που κάνουμε σε αυτά. Δηλαδή κατά πόσο τους επιτρέπουμε να διεισδύουν στην καθημερινότητά μας και να μας ξεστρατίζουν. Αν συνομιλητές σου, παρέα σου γίνονται οι ψηφιακοί φίλοι, αν η εικονική πραγματικότητα αναπληρώνει την καθημερινότητα του ατόμου στην κοινότητα, τότε η πραγματική ζωή, η σκέψη του συρρικνώνεται και το άτομο γίνεται έρμαιο ιδεών που διακινούνται στο διαδίκτυο –συχνά fake news– που άθελά του το αλλοτριώνουν. Κάποιες εργασίες έδειξαν ότι ακόμα και οι άλλες αισθήσεις πλην της όρασης και της ακοής περιορίζονται, γιατί δεν χρησιμοποιούνται. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αν τα αφήσεις να εισβάλουν μέσα σου, είναι πανίσχυρα όργανα χειραγώγησης και μάλιστα σου δίνουν και την ψευδαίσθηση ότι εσύ τα χειραγωγείς, είναι ένας κόσμος που σε ωθεί να μάθεις να ζεις όλο και πιο πολύ σε μια μηχανιστική σκέψη που οδηγεί σε μία στείρα επανάληψη. Πρόκειται για μέσα που ξεπερνούν σε δύναμη τον καθένα μας και πολύ εύκολα μπορεί να συντρίψουν την αυτόνομη σκέψη μας, αν τους το επιτρέψουμε. Ουσιαστικά η ζωή που μας ωθούν να κάνουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι μια ζωή συμμόρφωσης σ’ αυτό που διακινούν – και βαθιά μέσα μας ξέρουμε ότι αυτό δεν είναι ζωή. Το ότι αφηνόμαστε σε κάτι τελικά εντελώς φανταστικό, ουτοπικό, βίαιο, καταστροφικό, ωμά σεξουαλικό, που όλο και πιο πολύ μπορεί να μας τρομάξει, έχει συνέπειες. Δεν είναι τυχαίο ότι η γενιά Ζ που χρησιμοποιεί συχνά αυτά τα μέσα –σύμφωνα με πολλές έρευνες– εμφανίζει υψηλά ποσοστά διαταραχών του συναισθήματος (άγχος, κατάθλιψη) κ.λπ.
Κρίσεις πανικού: Τι τις προκαλεί; Είναι εύκολο να αντιμετωπιστούν; Μπορούν να έχουν κάποια μόνιμη επίπτωση στην υγεία μας;
Οι κρίσεις πανικού είναι συχνή διαταραχή και συμβαίνουν, κάτω από ορισμένες στρεσογόνες ή τραυματικές συνθήκες, όταν θίγονται, ασυνείδητα, πλευρές του εαυτού που είναι ευάλωτες, πληγωμένες και το άτομο εμφανίζεται αδύναμο να τις διαχειριστεί. Μοιάζει τότε να σταματάει η λειτουργία της σκέψης και το κενό έρχεται να γεμίσει ο πανικός. Οι κρίσεις πανικού έχουν συσχετιστεί με απώλειες, το άγχος αποχωρισμού και τη δυσκολία του ατόμου να αυτονομηθεί ψυχικά ή με μεγάλο στρες στον εργασιακό χώρο. Συχνά λέγεται ότι είναι εύκολο να αντιμετωπιστούν, γιατί συνήθως ανταποκρίνονται καλά στη χορήγηση αντικαταθλιπτικών. Ωστόσο, θα πρέπει να γίνει μια ψυχοθεραπευτική εργασία ούτως ώστε το άτομο να καταλάβει για ποιους λόγους συμβαίνει αυτή η διαταραχή και μέσα από ποιες ψυχικές διαδικασίες, ώστε να μπορεί να ξεπεραστεί με δικά του μέσα αυτό το πρόβλημα. Εάν δεν ακολουθηθεί αυτή η ψυχοθεραπευτική διαδικασία, το άτομο ενδέχεται να χρειαστεί χρόνια φαρμακευτική αγωγή και να μην καταλάβει γιατί ακόμα και τότε μπορεί να νιώσει τον «πανικό του πανικού». Αν όμως αντιμετωπιστεί θεραπευτικά αυτή η κατάσταση, το άτομο έχει την ευκαιρία να εμπλουτίσει και να ισχυροποιήσει τον εαυτό του. Έχει την ευκαιρία να αυτονομηθεί υπαρξιακά, να γίνει δηλαδή αυτό που δυνητικά μπορεί να είναι.
Η ζωή που μας ωθούν να κάνουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι μια ζωή συμμόρφωσης σ’ αυτό που διακινούν – και βαθιά μέσα μας ξέρουμε ότι αυτό δεν είναι ζωή.
Πώς μπορούμε να αποφύγουμε τις αρνητικές ψυχοσωματικές επιπτώσεις που έχει πάνω μας μια συνθήκη την οποία δεν μπορούμε να ελέγξουμε σε μεγάλο βαθμό, όπως είναι λ.χ. η εργασία μας;
Οι αρνητικές ψυχοσωματικές επιπτώσεις συνήθως προκύπτουν από τον συνδυασμό δυο παραγόντων: α) μια τραυματική ή σημαντικά στρεσογόνο κατάσταση που ταλανίζει το άτομο και β) τον ψυχισμό του ατόμου, δηλαδή το κατά πόσο μπορεί να διαχειριστεί αντίξοες καταστάσεις. Όταν δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις εξωτερικές συνθήκες, το βάρος μετατοπίζεται κυρίως στο σθένος του Εγώ και τις προσαρμοστικές του δυνατότητες. Όμως και ο πιο δυνατός ψυχισμός αντέχει μέχρι ενός σημείου. Αυτό το σημείο θα πρέπει να είναι σαφές στον καθένα και δεν θα πρέπει να το υπερβεί. Π.χ. αν ο εργασιακός χώρος είναι κακοποιητικός και είναι ανέφικτο να βελτιωθούν οι συνθήκες, τότε το άτομο θα πρέπει να προστατευτεί, ακόμα και εγκαταλείποντας την πηγή στρες, υποτίμησης, κακοποίησης που το καταστρέφει. Σίγουρα σε κάποια άλλη δουλειά θα είναι καλύτερα.
«Γιατί αρρωσταίνουμε; Ψυχοσωματικές προσεγγίσεις» είναι ο τίτλος της ημερίδας που θα πραγματοποιηθεί στις 28 Σεπτεμβρίου. Ποιοι/-ες συμμετέχουν και τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα των ομιλιών;
Την ημερίδα διοργανώνουν οι Εκδόσεις Παπαδόπουλος και θα συντονίζει ο δημοσιογράφος Κώστας Γιαννακίδης. Θα μας τιμήσουν με παρεμβάσεις τους σημαντικοί επιστήμονες που ο καθένας, στον τομέα του, έχει διαπρέψει. Όλοι έχουν ασχοληθεί με τη σχέση σώματος-ψυχισμού. Ο ακαδημαϊκός, καθηγητής Γεώργιος Χρούσος θα μιλήσει για τους τρόπους με τους οποίους η επιστήμη του στρες μπορεί να συμβάλει στην προαγωγή της υγείας στον σύγχρονο άνθρωπο. Η ψυχολόγος-ψυχαναλύτρια Μερόπη Μιχαλέλη θα αναφερθεί στην καθοριστική σημασία που έχουν οι πρώιμες εμπειρίες στην εγκυμοσύνη και τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής στην ψυχοσωματική ανάπτυξη-εξέλιξη του ανθρώπου. Ο ψυχίατρος-ψυχαναλυτής Αθανάσιος Αλεξανδρίδης θα αναφερθεί στον πολυδύναμο χαρακτήρα του σωματικού συμπτώματος. Η καρδιολόγος Άννα Δαγρέ θα αναδείξει πώς το άγχος επηρεάζει την υγεία της καρδιάς. Ο καθηγητής Ψυχιατρικής Γιάννης Ζέρβας θα μιλήσει για τη σχέση ανάμεσα στην ψυχοσωματική ιατρική και τη διασυνδετική ψυχιατρική, η οποία είναι τόσο απαραίτητη στη λειτουργία ενός γενικού νοσοκομείου. Και, τέλος, θα αναφερθώ κι εγώ στις σύγχρονες προκλήσεις της ψυχαναλυτικής ψυχοσωματικής.
Ήρθε η ώρα του παιδικού πάρτι!
Όλοι ξέρουμε πόση οργάνωση χρειάζεται… δραστηριότητες, παιχνίδια, φαγητό και –φυσικά– τα δωράκια για τους μικρούς καλεσμένους.
Αυτό το τελευταίο, αφήστε το πάνω μας!
Τα βήματα είναι απλά:
Συμπληρώστε τα ακόλουθα πεδία, ανάλογα με την ηλικία και τον αριθμό των παιδιών που έχετε καλέσει.
Επιλέξτε ανάμεσα σε πακέτα δώρων, με βιβλία επιλεγμένα από εμάς με φροντίδα και αγάπη.
Στο τέλος του πάρτι μοιράστε τα δωράκια στα παιδιά, χαρίζοντας τους έτσι… ακόμα περισσότερη χαρά!
*Στο κάθε σετ περιλαμβάνονται τα βιβλία και χάρτινες σακούλες για τη συσκευασία δώρου.
