Η συγγραφέας Ειρήνη Ευφραιμίδη μάς παρουσιάζει το νέο της μυθιστόρημα με τίτλο «Χάλκινο δάκρυ φτερωτό», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.
Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, είχα μία ειδικότητα στο να σκαρώνω ιστορίες και να τις αποτυπώνω σε κείμενα.
Ιστορίες πρωτάκουστες, γεμάτες αγωνία, πλοκή που έκοβε την ανάσα, σε συνδυασμό με έναν υποβόσκοντα προβληματισμό. Ήμουν έξι χρόνων. Θυμάμαι χαρακτηριστικά, ότι κάποτε δεν με πήγαν οι γονείς μου να δω μία ταινία που ήθελα πολύ στο σινεμά, στο Αθήναιον για την ακρίβεια, και αφού έκλαψα για αρκετή ώρα στο κρεββάτι μου, αποφάσισα, ότι θα τη δω την ταινία μόνη μου, με τη φαντασία μου. Αυτό το κουσούρι δεν με έχει αφήσει μέχρι σήμερα.
Πέρασα την ενήλικη ζωή μου ως εργαζόμενη μητέρα,
δηλαδή με δύο επαγγέλματα πλήρους απασχόλησης, πράγμα που όλες οι μανούλες στη θέση μου καταλαβαίνουν, τί σημαίνει! Όταν τα παιδιά μου ενηλικιώθηκαν, στάθηκα στο κατώφλι της νέας μου ζωής, μην ξέροντας πού να επενδύσω όλον τον ελεύθερο χρόνο που ξαφνικά προέκυψε. Είχα ξεχάσει μετά από τόσα χρόνια εργασίας και οικογένειας, ποια ήταν τα ενδιαφέροντά μου, οι φιλοδοξίες, τα όνειρα. Μου πήρε χρόνο για να ανασυνταχθώ και να πάρω το νήμα από εκεί που το είχα αφήσει, αν και φαίνεται ότι το έχω παρακάνει λίγο, μιας και ασχολούμαι με αρκετά πράγματα ταυτόχρονα! Το blog μου ladyonabike.gr, όπου μοιράζομαι τις περιπέτειές μου παρέα με ένα ποδήλατο, τη συγγραφή, τη δουλειά μου, τη ζωγραφική CroCales…
Το κόλπο βέβαια είναι να συνδυάζεις τα πράγματα!
Όταν ζωγραφίζω, σκέφτομαι την πλοκή του μυθιστορήματος, όταν ποδηλατώ, μαζεύω εικόνες και ιδέες το επόμενο κεφάλαιο. Τα περισσότερα σημεία που περιγράφω στο βιβλίο, τα έχω δει με τα μάτια μου. Για παράδειγμα, όταν ταξίδευα στον Δούναβη με το ποδήλατο, περνώντας από το χωριό του Obermuehl, είδα τη βυθισμένη αποθήκη μέσα στα νερά του ποταμού και αμέσως μου ήρθε ιδέα, ότι κάποιος θα μπορούσε να είναι φυλακισμένος στα υπόγεια της βυθισμένης αποθήκης ή ακόμα και να πνιγεί εκεί μέσα. Πόσο διεστραμμένο μπορεί να είναι το μυαλό μιας ποδηλάτισσας;
Μέχρι να εκδοθεί το «Χάλκινο δάκρυ φτερωτό»,
σε καμία στιγμή της, άγνωστης για μένα, διαδικασίας που χρειάστηκε δεν πίστεψα ότι θα κρατήσω ποτέ το Χάλκινο δάκρυ στα χέρια μου. Ας είναι καλά η Κατερίνα Τριανταφύλλου και οι Εκδόσεις Παπαδόπουλος που με παρότρυναν να προχωρήσουμε.
Η Μαρίνα Καρύδα, συγγραφέας του βιβλίου «Μάτι 23 Ιουλίου 2018» μοιράζεται τη μαρτυρία μιας μητέρας που έχασε τον γιο της στη φωτιά, λίγο πριν από τη σημερινή μαύρη επέτειο.
Photo by Nicolas Economou/NurPhoto via Getty Images
Ματίνα Καρύδα είναι ένας από τους ανθρώπους που επιχείρησαν να καταγράψουν όσο το δυνατόν πιο λεπτομερώς την αδιανόητη μέχρι σήμερα τραγωδία στο Μάτι, που μετρά την έκτηεπέτειό της. Η συγγραφέας του βιβλίου «Μάτι 23 Ιουλίου 2018», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος, έκανε μια ανάρτηση στην οποία παραθέτει και τη μαρτυρία μιας μητέρας που έχασε στην πυρκαγιά τον γιο της, της Αθηνάς Μουτάφη.
Όπως έγραψε η Ματίνα Καρύδα:
«Στις 23 Ιουλίου 2018 οι άνθρωποι κολυμπούσαν αβοήθητοι από τις 17.30 το απόγευμα έως τις 23.00 το βράδυ που βγήκαν ψαροκάικα και τους μάζεψαν.
»Το Λιμενικό της Ραφήνας, 5 χλμ. μακρύτερα, ενημερώθηκε μέσω Δανίας που κάποιοι τουρίστες ειδοποίησαν το δικό τους 112 αλλά δεν επιχείρησε ποτέ στη διάσωση των ανθρώπων.
»9 άνθρωποι πνίγηκαν κολυμπώντας 7 ώρες.
«9 άνθρωποι πνίγηκαν κολυμπώντας 7 ώρες».
»Περίπου 2000 άνθρωποι περίμεναν τραυματισμένοι και αβοήθητοι στις βραχώδεις ακτές της περιοχής με το θερμικό κύμα να τους καίει.
»Το Λιμενικό που δεν επιχείρησε στη διάσωσή τους δεν είναι κατηγορούμενο στη δίκη, “αυτοαθωώθηκε” με εσωτερικές του διαδικασίες.
»Μαρτυρία Αθηνά Μουτάφη στη δίκη για το Μάτι:
»“Βρισκόμουν στο Μάτι φιλοξενούμενη από μια φίλη μου. Στις 17.00 το απόγευμα ήρθαν τα παιδιά μου από την Αθήνα για να κάνουν λίγες ημέρες διακοπές μαζί μας. Πήγα να τα πάρω από τη Λεωφόρο Μαραθώνος που τα άφησε το λεωφορείο και τα πάντα ήταν ήσυχα, τίποτα ανησυχητικό δε συνέβαινε…
»Ξυπνάμε τα παιδιά και τρέχουμε στη θάλασσα. Μέχρι να μπούμε στη θάλασσα ήταν λες και ανοίξαμε μια πόρτα και βρεθήκαμε στην κόλαση.
»Κάποια στιγμή ο Βίκτωρας μου λέει πως δεν αισθάνεται καλά και πως θα πεθάνει. Μου λέει “παθαίνω κράμπες, δε θα αντέξω”.
»Προσπάθησα να τον ηρεμήσω. Μετά από δυο κύματα απανωτά που μας σκέπασαν, είδα τον Βίκτωρα μπρούμυτα να επιπλέει. Τον γυρίζω ανάσκελα και του μιλάω: “Βίκτωρα! Βίκτωρα!”, αλλά εκείνος δεν απαντούσε. Ήταν μαύρος παντού. Έκανε μαύρο εμετό, από παντού έβγαζε μαύρα υγρά. Στις τρεις ώρες μέσα στη θάλασσα έφυγε το παιδί μου! Τον χειρότερο εφιάλτη που φαντάζεστε εσείς οι γονείς εγώ τον έβλεπα μπροστά μου.
«Μετά από δυο κύματα απανωτά που μας σκέπασαν, είδα τον Βίκτωρα μπρούμυτα να επιπλέει. Τον γυρίζω ανάσκελα και του μιλάω: “Βίκτωρα! Βίκτωρα!”, αλλά εκείνος δεν απαντούσε. Ήταν μαύρος παντού».
»Δεν έχω λόγια να σας περιγράψω εκείνες τις στιγμές. Δεν υπάρχουν λέξεις στο ελληνικό λεξιλόγιο. Τελικά συνεχίσαμε να κολυμπάμε με την κόρη μου. Τον άφησα και έφυγα. Ήθελα να ουρλιάξω! Ήθελα να βουτήξω στη θάλασσα και να πάω να τον φέρω πίσω. Την ψυχή μου άφησα μέσα στη θάλασσα”».
Δείτε τις αναρτήσεις της Μαρίνας Καρύδα – με τη μαρτυρία και για το βιβλίο της για το Μάτι:
Στις 23 Ιουλίου του 2018 η Μαρίνα Καρύδα μαζί με τις δύο κόρες της και την Λαρισαία μητέρα της βρίσκονταν στο εξοχικό τους στο Μάτι όταν ξέσπασε η φωτιά που στοίχισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους. Η αρχή έγινε το πρωί εκείνης της ημέρας όταν ένας ηλικιωμένος αποφασίζει να κάψει ξερά κλαδιά στον κήπο του σπιτιού του στο Νταού Πεντέλης.
Δεν σβήνει τα υπολείμματα και έτσι λιγο πριν τις το απόγευμα, η φωτιά αναζωπυρώνεται και κατευθύνεται αρχικά προς τους οικισμούς της Καλλιτεχνούπολης, του Νέου Βουτζά και του Προβάλινθού. Εξαιτίας των δυτικών ανέμων η φωτιά περνάει τη λεωφόρο Μαραθώνος και κατευθύνεται προς τη θάλασσά. Η εξάπλωση ήταν τόσο γρήγορη που πολλοί εκ των κατοίκων και παραθεριστών αλλά και όσοι έμπαιναν στον οικισμό με εντολή της αστυνομίας δεν πρόλαβαν να αντιδράσουν και είτε εγκλωβίστηκαν και κάηκαν στα σπίτια τους, είτε παγιδεύτηκαν στα οχήματα τους λόγω του μποτιλιαρίσματος που προκλήθηκε.
Τις ιστορίες αυτών των ανθρώπων, όπως και την δική της, καταγράφει στο βιβλίο της “Μάτι – 23 Ιουλίου 2018” που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος η Μαρίνα Καρύδα με την οποία μίλησε η larissanet, λίγες μέρες πριν την “μαύρη” επέτειο και ενώ είναι σε εξέλιξη η δίκη στο Εφετείο για τους 21 κατηγορούμενους.
Από τη Λάρισα στο Μάτι
Η Μαρίνα Καρύδα γεννήθηκε το 1966 στη Λάρισα και λίγες μέρες μετά η οικογένεια θα μετακομίσει στην Αθήνα. Από το 2001 διατηρεί εξοχική κατοικία στο Μάτι Αττικής και μοιράζεται τον χρόνο της μεταξύ του παραθαλάσσιου οικισμού και της πρωτεύουσας.
Η Μαρίνα Καρύδα
Την επίμαχη μέρα στο εξοχικό στο Μάτι βρίσκεται η ίδια μαζί με την μητέρα της και δύο από τα τρία της παιδιά. Είναι νωρίς το απόγευμα και ξεκουράζονται χωρίς να γνωρίζουν ότι 2.5 χιλιόμετρα μακριά οι φλόγες καίνε ήδη τους πρώτους οικισμούς και μέσα σε λίγα λεπτά θα φτάσουν και στον δικό τους. Όταν συνειδητοποιεί πλέον τον κίνδυνο, λίγο πριν τις 6 και μισή και χωρίς να έχουν ενημέρωση από πουθενά αποφασίζει να πάρει την οικογένεια της και να φύγουν. Στο ένα όχημα επιβιβάζεται η μητέρα και η μία κόρη της. Τις στέλνει στο λιμάνι στο κέντρο στο Μάτι πιστεύοντας πως εκεί είναι ένα ασφαλές σημείο. Λίγο αργότερα ακολουθεί και η ίδια μαζί με την άλλη της κόρη όμως στην πορεία διαπιστώνει ότι η φωτιά έχει περάσει σε διάφορα σημεία του οικισμού και καταλαβαίνει πως μόλις έστειλε μητέρα και κόρη στον κίνδυνο.
Η φωτιά στο Μάτι όπως την κατέγραψε η Μ. Καρύδα από το αυτοκίνητο της
“Με παίρνει η κόρη μου τηλέφωνο και μου λέει γιατί με έστειλες εδώ; Είμαστε περικυκλωμένες από τη φωτιά” μας διηγείται για τα γεγονότα εκείνης της ημέρας η κα Καρύδα η οποία με ανακούφιση θα δει λίγο αργότερα το όχημα της κόρης της η οποία κατάφερε να κάνει τελικά αναστροφή πριν παγιδευτεί. Εκτός άμεσου κινδύνου πλέον αποφασίζουν να κατευθυνθούν προς τη Νέα Μάκρη.
Οι κόρες της Μαρίνας Καρύδα στον τοπο της τραγωδίας την επόμενη μερα
Τη δική της ιστορία όπως και δεκάδων άλλων περιγράφει με χρονολογική σειρά στο βιβλίο. “Καταρχάς μέσα από αυτές τις ιστορίες και τις περιγραφές των ανθρώπων προσπάθησα να σας μεταφέρω και να ζήσετε μαζί μας εκείνο το απόγευμα, γι’ αυτό είναι γραμμένο ώρα ώρα. Μας ακολουθείτε διαβάζοντας το. Ζείτε την αγωνία μας και ζείτε το πόσο μόνοι ήμασταν, το πόσο αβοήθητοι ήμασταν”.
ΦΩΤ. EUROKINISSI
Για τους λόγους που αποφάσισε να γράψει το βιβλίο μας αναφέρει:
“Παρακολουθώντας τη δίκη στον πρώτο βαθμό, έβλεπα ότι οι συγγενείς βγαίναν έξω και έλεγαν κάποια πράγματα τα οποία οι δημοσιογράφοι δεν τα αναδείκνυαν. Δηλαδή οι δημοσιογράφοι αναδείκνυαν μόνο το μέρος του πόνου. Πως κάηκαν οι άνθρωποι τους αλλά δεν αναδείκνυαν τη φωνή τους που έλεγε ότι ήμασταν μόνοι μας. Ότι θέλουμε δικαίωση. Αυτό δεν ακουγόταν.
Ο δεύτερος λόγος είχε να κάνει με το ότι όλα αυτά τα χρόνια υπήρξε και εξακολουθεί να υπάρχει μια παραπληροφόρηση που ξεκίνησε από μια προπαγάνδα για το Μάτι που έχει να κάνει με την ρυμοτομία του οικισμού. Τη ρυμοτομία στο Μάτι πολλοί λίγοι τόποι την έχουν στην Ελλάδα. Είναι σα να κόβεις ένα τετράγωνο ταψί με μπακλαβά σε κάθετα και οριζόντια κομμάτια. Όλοι οι δρόμοι οδηγούν προς τη θάλασσα και είναι κάθετοι και οριζόντιοι’’.
Μάτι, η επόμενη μέρα
Η συγγραφέας τονίζει πως το βιβλίο γράφτηκε για να αποτελέσει ένα ντοκουμέντο για τις επόμενες γενιές, να μην ξεχαστούν τα όσα έγιναν εκεί αλλά και για να “φανεί η αλήθεια” όπως χαρακτηριστικά μας αναφέρει.
Δεν περιμένουμε δικαίωση
Τη στιγμή που μιλάμε με την κα Καρύδα, στο Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών είναι σε εξέλιξη η δίκη των 21 κατηγορούμενων για το Μάτι. Η πρωτοβάθμια απόφαση ήταν καταδικαστική για 6 εκ των 21 κατηγορουμένων για πλημμεληματικού τύπου κατηγορίες όμως ασκήθηκε έφεση από την Εισαγγελία Εφετών της Αθήνας με αποτέλεσμα η υπόθεση να εξεταστεί ξανά.
Στο πρωτόδικο δικαστήριο για την φονική πυρκαγιά στο Μάτι (ΚΩΣΤΑΣ ΤΖΟΥΜΑΣ/EUROKINISSI)
Ρωτάμε την κα Καρύδα αν περιμένουν κάτι από αυτό το δικαστήριο:
“Η δίκη σε δεύτερο βαθμό καταρχάς ως προς τις καταθέσεις δεν θα έχει τεράστια διαφορά από τον πρώτο. Οι μάρτυρες θα καταθέσουν τα ίδια, οι κατηγορούμενοι θα καταθέσουν τα ίδια. Το ανάγνωσμα όσων κατατεθούν ελπίζουμε να είναι διαφορετικό γιατί η αίσθηση που δημιουργήθηκε στους συγγενείς είναι ότι η έδρα στην πρώτη δίκη ήταν σα να μην άκουσε τίποτα από όσα κατατέθηκαν. Παρόλα αυτά δεν περιμένουμε τίποτα διαφορετικό ως προς τις αποφάσεις. Δεν μπορεί να είναι διαφορετικές οι ποινές τη στιγμή που δεν αλλάζει το κατηγορητήριο. Από τη στιγμή που δικάζουμε όλο αυτό το έγκλημα σαν πλημμέλημα, δεν μπορείς να περιμένεις κάτι καλύτερο”.
(ΚΩΣΤΑΣ ΤΖΟΥΜΑΣ/EUROKINISSI)
Θυμίζουμε πως στο στάδιο της ανάκρισης είχε καταγραφεί η διαφωνία μεταξύ του ανακριτή και του εισαγγελέα σχετικά με την αναβάθμιση των πλημμεληματικών πράξεων σε κακουργήματα.
Στο βιβλίο της Μαρίνας Καρύδα εκτός από τις μαρτυρίες των ανθρώπων καταγράφεται και το δικαστικό σκέλος της υπόθεσης όπως η διαφωνία εισαγγελέα και ανακριτή αλλά και οι καταθέσεις κομβικών μαρτύρων όπως του πραγματογνώμονα της Πυροσβεστικής Δημήτρη Λιότσιου ο οποίος κατέθεσε για τις απειλές που δέχθηκε, και τις οποίες ηχογράφησε, από τον τότε υπαρχηγό της Πυροσβεστικής και έναν εκ των κατηγορουμένων Βασίλη Ματθαιόπουλο προκειμένου να στρέψει τις αιτίες στην άναρχη δόμηση και στον αέρα.
(ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ / EUROKINISSI)
“Για μας για τους κατοίκους της περιοχής είναι ένας σύγχρονος ήρωας και είναι η επιτομή του ηθικού ανθρώπου επειδή πολύ λίγοι άνθρωποι δεν θα υπέκυπταν στις απειλές που δέχθηκε” τονίζει η κα Καρύδα η οποία στο βιβλίο επισημαίνει επίσης τις ευθύνες της Αστυνομίας και του Λιμενικού καθώς κόσμος οδηγήθηκε με εντολές της αστυνομίας μέσα στο Μάτι ενώ άνθρωποι περίμεναν για ώρες αβοήθητοι μέσα στη θάλασσα προσπαθώντας να αποφύγουν τις φλόγες με το Λιμενικό να μην συνδράμει άμεσα στη διάσωση τους.
“Χωρίς αναβάθμιση του κατηγορητηρίου και χωρίς να υπάρχουν όλοι οι κατηγορούμενοι μέσα σ αυτό δεν υπάρχει δικαίωση” τονίζει η κα Καρύδα.
Σε κάποιο σημείο της συνέντευξης η συγγραφέας μας αναφέρει για το “συλλογικό τραύμα” που άφησε η υπόθεση στην τοπική κοινωνία. “Δεν είναι απλά ότι είχαμε 104 θύματα. Σκέψου ότι σ’ αυτά τα θύματα οι συγγενείς τους ως επι το πλείστον ήταν παρόντες στον θάνατο. Δηλαδή εδώ δεν είναι ότι βυθίστηκε ένα πλοίο, έπεσε ένα αεροπλάνο και αφορά τα θύματα μόνο. Εδώ οι άνθρωποι καίγονταν ή πνίγονταν μπροστά στα μάτια των δικών τους. Δηλαδή η μάνα που άφησε το παιδί της να επιπλέει στη θάλασσα και το βρήκε μια εβδομάδα μετά πως μπορεί να ζήσει με αυτή την εικόνα; Ακόμα και τα πτώματα τα απανθρακωμένα τα βρήκαν οι ίδιοι οι συγγενείς τους που ήρθαν μέσα στη νύχτα να ψάξουν τους ανθρώπους τους. Στο Μάτι ήταν και αυτόπτες μάρτυρες του θανάτου και αυτόπτες μάρτυρες της αναγνώρισης”.
Η οργάνωση για τους εγκαυματίες
Την περίοδο 2018-2020 η κα Καρύδα υποστήριξε εθελοντικά τους εγκαυματίες από τη φωτιά στο Μάτι. Από το 2021 είναι συνιδρύτρια της SALVIA BURN ASSOCIATION μιας οργάνωσης για το έγκαυμα και τους εγκαυματίες στην Ελλάδα.
Για την αντιμετώπιση των εγκαυματιών τις πρώτες ώρες και τον ρόλο της οργάνωσης η κα Καρύδα τονίζει:
“Τα νοσοκομεία τότε ήταν ανέτοιμα στο να δεχτούν αυτή τη μαζική καταστροφή και δεν υπήρξε καμία μέριμνα του κράτους προς τους τραυματίες μετά. Οι άνθρωποι αυτοί παρέμεναν στα νοσοκομεία έρμαιοι. Οι συγγενείς δεν είχαν σπίτι να μείνουν. Είχαν νεκρούς να θάψουν, είχαν ανθρώπους στα νοσοκομεία και κανείς δεν ασχολήθηκε μαζί τους. Όταν δύο μήνες μετά οι κάτοικοι αρχίσαμε να συνερχόμαστε από το σοκ αναζητήσαμε τους ανθρώπους στα νοσοκομεία και προσπαθήσαμε να δούμε τις ανάγκες τους. Ο ΕΟΠΥΥ δεν κάλυπτε τις ανάγκες ενός εγκαυματία. Αυτό ξεκίνησε να γίνεται από το 2020 και μετά από δικές μας παρεμβάσεις προς τα υπουργεία με το μητρώο εγκαυματιών. Στην πορεία η οργάνωση που κάναμε έγινε ένα είδος παρακαταθήκης από το Μάτι προς την υπόλοιπη κοινωνία γιατί πλέον πάρα πολλοί εγκαυματίες, ακόμα και εγκαυματιες από τα Τέμπη βρέθηκαν ωφελημένοι από τις ενέργειες που έχει κάνει η SALVIA με τις παρεμβάσεις της προς την κυβέρνηση. Γιατί πλέον και ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει τους εγκαυματίες αλλά υπάρχει αυτή τη στιγμή και ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης του υπουργείου Υγείας με μια επιτροπή για την αντιμετώπιση των εγκαυματιων, για την αναβάθμιση των κλινικών την εκπαίδευση των γιατρών. Γίνονται παρεμβάσεις γύρω από το έγκαυμα οι οποίες είναι παρακαταθήκη από το Μάτι”.
Η αίσθηση της εγκατάλειψης
Λίγο πριν ολοκληρώσουμε την συνέντευξη, η κα Καρύδα μας αναφέρει για την αίσθηση της εγκατάλειψης που αποκόμισαν όσοι βρίσκονταν εκείνη την ημέρα στο Μάτι αλλά και το παράπονο για την κοινωνία που δεν αντιμετώπισε ποτέ την τραγωδία στη αληθινή της διάσταση.
“Η αίσθηση που έχουμε εμείς είναι η εγκατάλειψη. Η αίσθηση που έχει αφήσει στον τόπο μας αυτή η ιστορία είναι η εγκατάλειψη κατά τη διάρκεια του συμβάντος αλλά και στα τα επόμενα έξι χρόνια. Αλλά η εγκατάλειψη αυτή αφορά τους πάντες. Αφορά και το Κράτος και την κοινωνία η οποία δεν είδε ποτέ Το Μάτι με την πραγματική του διάσταση. Δηλαδή το ότι δεν έχει αναγνωριστεί η αλήθεια για τι συνέβη στο Μάτι είναι ένα μεγάλο συλλογικό τραύμα. Το ότι οι συγγενείς των θυμάτων ακόμα και σήμερα στο δημόσιο λόγο θα ακούσουν τη φράση «ναι αλλά άλλαξε κάτι εκεί; έφτιαξε ο δρόμος;» Μια μορφή δικαίωσης είναι και η κοινωνία επιτέλους να μιλάει με την αλήθεια για το τι συνέβη στο Ματι. Η κοινωνία πρέπει επιτέλους να δει την αλήθεια κατάματα. Ότι στο Μάτι υπήρξε μια αισχρή πολιτική διαχείριση και κατά τη διάρκεια και μετά. Είναι τρομερό το να γυρνάει η κυβέρνηση την ευθύνη στα θύματα”.
Στην εξαιρετική μετάφραση του Μιχάλη Μαρκόπουλου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος το κλασικό αριστούργημα του μεγάλου Αμερικανού συγγραφέα John Steinbck, «Άνθρωποι και ποντίκια». Η ευκολοδιάβαστη αυτή νουβέλα αποτυπώνει το χαμένο όνειρο για μία καλύτερη ζωή πολλών ανθρώπων που είχαν την ατυχία να γεννηθούν φτωχοί.
Στην Αμερική ο ευσεβής πόθος των φτωχών εργατών της γης αποτυπωνόταν κυρίως με τη σφοδρή επιθυμία για την απόκτηση γης. «Πες πως θα ’ναι όταν θα χουμε τη γης μας» είναι η μόνιμη επωδός στο βιβλίο του αγαθού γίγαντα Λένι, ο οποίος ζητά διαρκώς από τον καρδιακό του φίλο τον Τζορτζ να του επαναλάβει το όνειρο της δικής τους φάρμας ξανά και ξανά.
Ο μικρόσωμος μα πανέξυπνος Τζορτζ και ο αγαθούλης γίγαντας, ο Λένι, είναι δυο εργάτες πλάνητες στην Αμερική τον καιρό του μεσοπολέμου, οι οποίοι αναζητούν εργασία με σκοπό να μπορέσουν να μαζέψουν, επιτέλους, ένα γερό κομπόδεμα προκειμένου να αποκτήσουν κάποτε τη γη που ονειρεύονται.
Μόλις έχουν δραπετεύσει από μία φάρμα για να γλιτώσουν τους μπελάδες στους οποίους τους έβαλε, κατά λάθος, η αγαθοσύνη του Λένι. Βρίσκουν αμέσως δουλειά σε μία άλλη φάρμα, όμως εκεί η όμορφη γυναίκα του μοχθηρού γιου του αφεντικού, του Κέρλι, θα τους βάλει εκ νέου σε μπελάδες…
Το βιβλίο περιέχει πανέμορφες περιγραφές της αμερικανικής φύσης, η οποία στέκει ασυγκίνητη και ανεπηρέαστη μπροστά στο δράμα των ανθρώπων που εκτυλίσσεται γύρω της. Η γραφή του εντάσσεται στο ρεύμα του νατουραλισμού με τους διαλόγους να είναι, πράγματι, άκρως ρεαλιστικοί και να αποτυπώνουν το πνεύμα των ταλαιπωρημένων εργατών της γης.
Πρόκειται για μία συγκινητική ιστορία «διαψευσμένων ονείρων», όπως μας λέει ο μεταφραστής στο επίμετρο στο τέλος του βιβλίου. Είναι ένα βιβλίο για το αμερικανικό όνειρο και, αναντίρρητα, ένα από τα αριστουργήματα της αμερικανικής λογοτεχνίας του 20ου αιώνα, το οποίο διαψεύδει κατηγορηματικά τη θέση ότι η κλασική λογοτεχνία έρχεται, κάποιες φόρες, κάπως «βαριά» στα στομάχια των σύγχρονων αναγνωστών.
Πάνω από όλα, πρόκειται για ένα βιβλίο το οποίο παραμένει πάντοτε επίκαιρο, αφού οι φτωχοί και ταλαιπωρημένοι άνθρωποι δεν σταματούν ποτέ να ελπίζουν στο όνειρο μιας καλύτερης ζωής, σε οποιαδήποτε εποχή και τόπο κι αν ζήσουν.
Ένα εναλλακτικό οικοδόμημα σκέψης για το χθες, το σήμερα και το αύριο της παγκόσμιας πολιτικής και της οικονομίας
Η Γεω-επιχειρηματικότητα είναι μια νέα έννοια στη διεθνή πολιτική. Περιγράφει την ικανότητα ξεχωριστών ανθρώπων να καινοτομούν, συνδυάζοντας την οικονομική ισχύ με την κυριαρχία Μεγάλων Ιδεών στην παγκόσμια σκηνή.
Ως έννοια έρχεται να συμπληρώσει τις παλαιότερες της γεωπολιτικής και της γεωοικονομίας στη γεω-στρατηγική ανάλυση.
Ως φαινόμενο έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία.
Οι γεω -επιχειρηματίες εμφανίζονταν σε κομβικές στιγμές και άλλαζαν τη ροή των πραγμάτων. Έτσι και σήμερα, οι γεω-επιχειρηματίες έρχονται με μια επαναστατική ατζέντα στην οποία, κράτη, αγορά και κοινωνίες δύσκολα θα προσαρμοστούν. Αθέατα οικοδομούν έναν νέο κόσμο ασύλληπτων προκλήσεων, που ξεπερνά τα γνωστά σημερινά όρια. Όλα και όλοι θα δοκιμαστούν σε νέους ανταγωνισμούς κυριαρχίας.
Το βιβλίο Γεω-επιχειρηματίες: Από τον Ιάσονα στον Έλον Μασκ φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα εναλλακτικό οικοδόμημα σκέψης για το χθες, το σήμερα και το αύριο της παγκόσμιας πολιτικής, της οικονομίας και των συνθηκών ζωής που πιθανόν θα αντιμετωπίσουμε!
Από τον Ιάσονα στον Έλον Μασκ ΚΟΨΑΧΕΙΛΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2024 Σελ. 200, τιμή εκδότη €15.98
Η Γεω-επιχειρηματικότητα είναι μια νέα έννοια στη διεθνή πολιτική. Περιγράφει την ικανότητα ξεχωριστών ανθρώπων να καινοτομούν, συνδυάζοντας την οικονομική ισχύ με την κυριαρχία Μεγάλων Ιδεών στην παγκόσμια σκηνή. Ως έννοια έρχεται να συμπληρώσει τις παλαιότερες της γεωπολιτικής και της γεω-οικονομίας στη γεωστρατηγική ανάλυση. Ως φαινόμενο έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία. Οι γεω-επιχειρηματίες εμφανίζονταν σε κομβικές στιγμές και άλλαζαν τη ροή των πραγμάτων. Έτσι και σήμερα, οι γεω-επιχειρηματίες έρχονται με μια επαναστατική ατζέντα, στην οποία κράτη, αγορά και κοινωνίες δύσκολα θα προσαρμοστούν. Αθέατα οικοδομούν έναν νέο κόσμο ασύλληπτων προκλήσεων, που ξεπερνά τα γνωστά σημερινά όρια. Όλα και όλοι θα δοκιμαστούν σε νέους ανταγωνισμούς κυριαρχίας.
Το βιβλίο Γεω-επιχειρηματίες: Από τον Ιάσονα στον Έλον Μασκ φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα εναλλακτικό οικοδόμημα σκέψης για το χθες, το σήμερα και το αύριο της παγκόσμιας πολιτικής, της οικονομίας και των συνθηκών ζωής που πιθανόν θα αντιμετωπίσουμε! (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Έχουμε ακούσει για γεωπολιτική …Γνωρίζουμε την γεω-οικονομία…Ήρθε η ώρα να μάθουμε για την γεω-επιχειρηματικότητα που όπως προκύπτει από την ιστορία είναι μάλλον η κινητήρια δύναμη μεγάλων εξελίξεων στον κόσμο! Ποιος από εμάς γνωρίζει ότι η Ινδία δεν παρέδωσε την τύχη της στην Αγγλία αλλά σε έναν διευθύνοντα σύμβουλο αγγλικής εταιρείας;
Ο διεθνολόγος Βασίλης Κοψαχείλης έγραψε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και διαφωτιστικό βιβλίο με τίτλο « Γεω-επιχειρηματίες: Από τον Ιάσονα στον Έλον Μασκ». Τα όσα λέει στη συνέντευξη του στο militaire channel είναι πολύτιμα για να καταλάβουμε πως ,ποιοι και με ποιες προϋποθέσεις οδηγούν ή και προκαλούν τις εξελίξεις στον κόσμο.
Ποιοι είναι οι γεω-επιχειρηματίες σήμερα; Ποιος είναι τελικά ο Τζορτζ Σόρος; Συμπεριλαμβάνεται σ΄ αυτή την κατηγορία των γεω-επιχειρηματιών; Είχαμε στο παρελθόν Έλληνες που έπαιξαν έστω και σε «τοπικό» επίπεδο τον ρόλο του γεω-επιχειρηματία; Υπάρχει κάποιος σήμερα;
Η Γεω-επιχειρηματικότητα είναι μια νέα έννοια στη διεθνή πολιτική. Περιγράφει την ικανότητα ξεχωριστών ανθρώπων να καινοτομούν, συνδυάζοντας την οικονομική ισχύ με την κυριαρχία Μεγάλων Ιδεών στην παγκόσμια σκηνή. Ως έννοια έρχεται να συμπληρώσει τις παλαιότερες της γεωπολιτικής και της γεωοικονομίας στη γεω-στρατηγική ανάλυση. Ως φαινόμενο έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία. Οι γεω -επιχειρηματίες εμφανίζονταν σε κομβικές στιγμές και άλλαζαν τη ροή των πραγμάτων. Έτσι και σήμερα, οι γεω-επιχειρηματίες έρχονται με μια επαναστατική ατζέντα στην οποία, κράτη, αγορά και κοινωνίες δύσκολα θα προσαρμοστούν. Αθέατα οικοδομούν έναν νέο κόσμο ασύλληπτων προκλήσεων, που ξεπερνά τα γνωστά σημερινά όρια. Όλα και όλοι θα δοκιμαστούν σε νέους ανταγωνισμούς κυριαρχίας.
Το βιβλίο Γεω-επιχειρηματίες: Από τον Ιάσονα στον Έλον Μασκ φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα εναλλακτικό οικοδόμημα σκέψης για το χθες, το σήμερα και το αύριο της παγκόσμιας πολιτικής, της οικονομίας και των συνθηκών ζωής που πιθανόν θα αντιμετωπίσουμε!
Η Τόνια Τσακίρη ξεδίπλωσε μια άλλη πλευρά της Αθήνας, μια απρόσωπη ζώνη, όπου οι περισσότεροι επιλέγουμε να κρατάμε αποστάσεις ασφαλείας. Το «μίασμα» έρχεται μέσα από τα μάτια του άλλοτε εύπορου Μιχάλη Σαμόλη.
(Photo by Ayhan Mehmet/Anadolu Agency via Getty Images)
Η αίθουσα ήταν γεμάτη και στο ακροατήριο επικρατούσε απόλυτη σιωπή. Η παρουσίαση του βιβλίου «Αόρατοι Άνθρωποι» της δημοσιογράφου και συγγραφέας Τόνιας Τσακίρη, κρατούσε το κοινό μαρμαρωμένο.
Τα υγρά μάτια κάποιων ανθρώπων φανέρωναν τη συγκίνησή τους από την περικομμένη ιστορία που άκουγαν. Στο πάνελ των ομιλητών βρισκόταν ο ήρωας του βιβλίου, ο Μιχάλης Σαμόλης, ο οποίος διηγούταν περιστατικά από τη ζωή των τελευταίων ετών. Κάποιες στιγμές κόμπιαζε και δάκρυα του έρχονταν στα μάτια. Δίπλα του, ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων, Κώστας Μπακογιάννης, του χάιδευε φιλικά τον ώμο για να προχωρήσει στην αφήγηση του και ο άστεγος Μιχάλης Σαμόλης συνέχιζε…
«Μια φορά είδα ένα γκρουπ πενήντα ανθρώπων να ανεβαίνει τις σκάλες του μετρό και φώναξα όπως πάντα “Περιοδικό δρόμου σχεδία”. Με προσπέρασαν. Στο βάθος της κυλιόμενης σκάλας ανέβαινε μια τυφλή με το μπαστουνάκι της. Φτάνοντας στην έξοδο την άκουσα να φωνάζει “Πού είσαι; Πού είσαι;“ Δεν κατάλαβα ότι απευθυνόταν σε μένα και δεν αντέδρασα. Η ίδια τότε φώναξε ξανά “Σχεδία, πού είσαι;“ Την πλησίασα αμέσως και τη χαιρέτησα. “Εδώ είμαι “ της είπα. ’Έβαλε το μπαστουνάκι της στο πόδι μου. Με ρώτησε τι κάνω και μου ζήτησε ένα περιοδικό. Δεν μπορώ να περιγράψω αυτό που αισθάνθηκα. Συγκινήθηκα και έβαλα τα κλάματα. Αυτή το κατάλαβε αμέσως χωρίς να της έχω μιλήσει καθόλου. “ Γιατί κλαίς; “ με ρώτησε. Της απάντησα “Έχουν περάσει χιλιάδες άνθρωποι σήμερα από μπροστά μου και κανένας δεν με είδε. Κι εσείς με είδατε με τα μάτια της ψυχής σας και αγοράσατε το περιοδικό.“ Χαμογέλασε. “Μη στεναχωριέσαι, πάντα βρίσκω κάποιον να μου το διαβάσει» απάντησε κι έφυγε».
Η συγγραφέας του βιβλίου Τόνια Τσακίρη με τον ήρωα του βιβλίου Μιχάλη Σαμόλη και τον πρώην δήμαρχο Αθηναίων, Κώστα Μπακογιάννη.
Ο Μιχάλης Σαμόλης είναι ο πιο διάσημος άστεγος των Αθηνών. Έχει παραχωρήσει συνεντεύξεις σε διεθνή μέσα, έχει εμφανιστεί σε τηλεοπτικά κανάλια της Αμερικής, της Κίνας, του BBC, ενώ έχει μιλήσει και στη «Στέγη» ως καλεσμένος από την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου.
Δεν ήταν πάντα άστεγος. Μεγαλωμένος σε μια μεσοαστική οικογένεια της Καλλιθέας, έφυγε στα 18 του χρόνια για τη Νέα Υόρκη, όπου σπούδασε μηχανικός αεροσκαφών.
Επέστρεψε πίσω με το πτυχίο του, αλλά και με το δίλλημα που του έθεσαν οι δικοί του να ασχοληθεί με την οικογενειακή επιχείρηση. Έτοιμη δουλειά, πολλά χρήματα, πήρε την απόφαση κι έβαλε το πτυχίο στο συρτάρι.
Για χρόνια όλα κυλούσαν καλά. Έκανε δύο γάμους, δύο παιδιά… είχε αδυναμία στο γυναικείο φύλο και στην καλή ζωή. Μόνο που η δική του η ζωή του επιφύλασσε άλλα. Κάποιες απανωτές ατυχίες, απώλεια αγαπημένων προσώπων και στο τέλος μαζί με την οικονομική κρίση, η κλοπή του δεκάμετρου φορτηγού μεταφορών που διέθετε.
Αυτό ήταν το τελευταίο χτύπημα που τον στράγγιξε οικονομικά. Το 2013 ετοίμασε μια βαλίτσα με ελάχιστα πράγματα, λίγα ρούχα, φωτογραφίες και κάποια αγαπημένα μικροαντικείμενα και βγήκε στον δρόμο. Όχι για να ζητιανέψει, αλλά για να κοιμηθεί, μια και δεν είχε πια ούτε σπίτι.
Για σαράντα δύο ημέρες κοιμόταν στους δρόμους της Αθήνας και αυτοκτονικές σκέψεις κυρίευαν το μυαλό του. Μετά έμαθε για τους ξενώνες, τα συσσίτια και τέλος για το περιοδικό Σχεδία που αποδείχτηκε η σανίδα σωτηρίας του.
Η ζωή του δίδαξε ότι ο πονεμένος άνθρωπος μπορεί να εξελιχθεί σε σοφό, αρκεί να επιλέξει να αξιοποιήσει τον πόνο του, αντί να νιώθει θύμα.
Το πάνελ της παρουσίασης του βιβλίου. Από αριστερά προς δεξιά, η δημοσιογράφος και συγγραφέας Τόνια Τσακίρη, ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων, κ. Κώστας Μπακογιάννης, η επικοινωνιολόγος και πρώην αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Κοινωνίας των Πολιτών, κα Κατερίνα Γκαγκάκη, ο Life & Business Coach, κ. Δημήτρης Τσέλιος και η δημοσιογράφος, ποιήτρια και μεταφράστρια, κα Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη.
Ο Μιχάλης Σαμόλης σήμερα δεν είναι ένας απλός άστεγος. Ζει σε ξενώνα, αλλά όπως ο ίδιος λέει έχει ξαναγεννηθεί και είναι πιο ευτυχισμένος από πριν γιατί χαίρεται με τα απλά πράγματα και απολαμβάνει την κάθε στιγμή.
Είναι πωλητής του περιοδικού Σχεδία, ένα περιοδικό γραμμένο για τους ανθρώπους του δρόμου, είναι ξεναγός στις «Αόρατες Διαδρομές», διαδρομές στα στενά της Αθήνας που κρύβουν πόνο και δυστυχία και παράλληλα είναι ένας ερασιτέχνης ηθοποιός, μια καλλιτεχνική φλέβα που ξύπνησε στα 55 του χρόνια κι έκτοτε του δίνει δύναμη και χαρά. Έχει παίξει σε θεατρικές παραστάσεις του Εθνικού θεάτρου και της Λυρικής Σκηνής.
Σε ένα από τα έργα που έπαιξε, ο χαρακτήρας του τελειώνει με τα λόγια «Τώρα εγώ κι ο φίλος μου ο Λάμπρος θα φύγουμε από εδώ και θα πάμε να γλεντήσουμε με δύο σουβλάκια και μια – δυο μπίρες και ξέρεις τι; Θα γίνουμε βασιλιάδες» κι ο Μιχάλης Σαμόλης είναι βασιλιάς. Είναι ο βασιλιάς των αστέγων.
Το εξώφυλλο του βιβλίου «Αόρατοι Άνθρωποι».
Το βιβλίο «Αόρατοι Άνθρωποι» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.
Απόσπασμα από το βιβλίο
«Κάποιες φορές επινοούσα ότι έτρωγα αόρατα φαγητά στις ταβέρνες που σύχναζα παλιά. Τις περισσότερες όμως φορές χάζευα τις βιτρίνες των εστιατορίων και το στόμα μου γέμιζε σάλια. Οι μυρωδιές των ψητοπωλείων με ζάλιζαν. Κάρφωνα το βλέμμα στους ανθρώπους που έτρωγαν τις πλούσιες μερίδες τους και η κατάθλιψη με έλουζε. Σκεφτόμουνα ότι αυτοί τρώνε την μπριζολάρα τους χωρίς να ενδιαφέρονται για εμάς τους άστεγους. Δεκάδες σκέψεις τριβέλιζαν το μυαλό μου. Πως ήταν δυνατόν να ήμουν και εγώ στη θέση τους πριν από λίγο καιρό και να αγνοούσα τους πεινασμένους και τους άπορους! Τώρα πια, όταν θέλω να σταματήσω το φαγητό, διότι τα κιλά μου περισσεύουν, φέρνω στο νου τα παιδιά στην Αφρική και μου κόβεται η όρεξη.
Στο κέντρο άρχισα δειλά – δειλά να εξοικειώνομαι. Το πρώτο πράγμα που μαθαίνει ένας άστεγος είναι που θα βρει τροφή. Είχα πάνω μου μόνο 2 ευρώ. Όλα κι όλα. Ρωτώντας άλλους άστεγους, πήρα πληροφορίες για το μεγαλύτερο σισσίτιο της Αθήνας. Στην οδό Σοφοκλέους. Έτρωγα κι έσερνα τα βήματά μου στους δρόμους. Βρήκα παρηγοριά στους άστεγους που βρίσκονταν στον δρόμο για μεγάλο διάστημα. Κούρνιαζα κοντά τους, δίπλα στις πλαστικές σακούλες με τα λιγοστά υπάρχοντα που έμοιαζαν με τα αντικείμενα ναυαγών ξεβρασμένα στην ακτή. Ήμασταν σαν ένα κοπάδι περιστεριών που προσπαθούσε να επιβιώσει με λίγα ψίχουλα».
