Protagon.gr | 11/10/2025

Γράφει η Ρέα Βιτάλη

Διαβάζοντας το βιβλίο επαναλάμβανα: «Τυχερή ετούτη η γενιά». Να σας εξηγήσω τον λόγο; Γεννηθείσα το 1961. Στη βιβλιοθήκη του σπιτιού υπήρχε απαραίτητα εγκυκλοπαίδεια χιλίων τόμων, ο τρόπος του λέγειν, καθώς και η Ιστορία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο σχολείο διδασκόμασταν μια ιστορία ηρωϊσμών, κάπως να χτίσουμε εθνική συνείδηση. Το πρωί, στο προαύλιο κάναμε την προσευχή μας και στεκόμασταν προσοχή στην έπαρση σημαίας. Το «Ζήτω» πήγαινε σύννεφο. «Ζήτω», ανέκραζε ο διευθυντής, και συμπλήρωνε «πάμε όλοι μαζί!», «Ζήτω» ανταπαντούσαμε κι εμείς. Τα τετράδια τα στόλιζαν οι συνοφρυωμένοι ήρωες της Επανάστασης του 21. Οπωσδήποτε η Μπουμπουλίνα, ο Καραϊσκάκης, ο Κολοκοτρώνης κ.λ.π. Η γενική κατεύθυνση ήταν «Όλοι οι Έλληνες ως ένα σώμα μια ψυχή». Εξού και το κεφάλαιο Μιαούλης πυρπολεί ελληνικό στόλο από μίσος αντιπολίτευσης στον Καποδίστρια και στην επόμενη σελίδα Ιστορίας όπως την καθοδηγούσε, δεν τη διδασκόμασταν. Ήταν εκτός ύλης. Εν ολίγοις… Στα χρόνια… Μόνοι κατορθώσαμε την ιστορική ματιά ευρύτερης γνώσης. Πλέον, στις μέρες μας, μια σειρά βιβλίων εργαλείων-κλειδιών στα χέρια πολιτών που λαμβάνουν την ψήφο ως εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση. Να πω μερικά: «Καταστροφές και θρίαμβοι» του Στάθη Καλύβα, τη «Νίκη» του Χωμενίδη, το «Ενα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974» του Αλέξη Παπαχελά, την «Τελευταία Μπλόφα» των Βαρβιτσιώτη και Δενδρινού και σίγουρα το «Η μεγάλη επιστροφή» του Αλέξη Πατέλη. Το βιβλίο του «Η μεγάλη επιστροφή» είναι εξαιρετικά χρήσιμο. Βοηθάει απόλυτα στον οικονομικό αναλφαβητισμό. Μαθαίνεις με τον πιο εύκολο τρόπο. Είναι όπως οι καθηγητές φροντιστηρίων που σε καθοδηγούν σε SOS αλλά είναι και ευχάριστοι στην μεταδοτικότητα. Ο τρόπος γραφής με παραξένεψε ευχάριστα. Κινηματογραφικός, θρίλερ, κόβει την ανάσα αν και στο τέλος κερδίζει το καλό… Να δούμε για πόσο ακόμα.

Ο συγγραφέας συνομιλεί με τον αναγνώστη σκαμπρόζικα, σε σημεία μάλιστα αναδεικνύεται ένα χιούμορ σαρδόνιο, αν και υπόγεια καταλαβαίνεις ότι αυτό ήταν η άμυνά του ως αυτοπροστασία ή και ως γείωση. Στην αρχή υπογράμμιζα στην συνέχεια σήκωσα τα χέρια ψηλά! Κάθε κεφάλαιο… Ποιο να ξεχωρίσω ως γνώση; Τη σημασία ότι δεν μπορούσαμε να απαγορέψουμε το κάπνισμα σε εσωτερικούς χώρους και πόσο ρόλο έπαιζε αυτό στις διαπραγματεύσεις με τους ξένους; Αδιανόητο.

Στο κεφάλαιο «Καταργείται το 8ωρο». Στο «Να κλείσει η Aegean;» ή σε εκείνο στο Νταβός με τη συγγνώμη των διοργανωτών «Όταν μας επισκέφτηκε ο προηγούμενος Πρωθυπουργός δεν ενδιαφερόταν για συναντήσεις. Προτίμησε ψώνια και βόλτες. Δεν περιμέναμε ότι θα θέλατε τόσο πυκνό πρόγραμμα. Υποσχόμαστε ότι του χρόνου η ελληνική αποστολή θα λαμβάνει τη δέουσα προσοχή και θα ανταποκριθούμε στον επαγγελματισμό σας». Από την άλλη είναι και ένα βιβλίο που κεντρίζει την άτιμη ρηχή μας μνήμη. Βρε, μόλις χθες ήταν που η ΔΕΗ ήταν να φαλιρίσει. Βρε, μόλις χθες ήταν που η Τράπεζα Πειραιώς πήγαινε για φούντο και οι ξένοι επέμεναν για κούρεμα καταθέσεων όπως ακριβώς έγινε στην Κύπρο; Μας ετοίμαζαν για κάτι τέτοιο; Πώς το απέτρεψαν; Ένας διπλομέτωπος αγώνας διαρκείας. Με τους έξωθεν ως συν-κυβέρνηση (να το πω κομψά) και στα εσωτερικά αγώνας ώστε η κοινή λογική να υπερισχύσει του λαϊκισμού διαρκείας. Και όλα αυτά χωρίς ίχνος διδακτισμού. Και πάντα η υπενθύμιση των άτιμων Unknown unknows ήτοι τα ξαφνικά «εδώ σε θέλω κάβουρα να περπατάς στα κάρβουνα». Είναι τόσο κωμικοτραγικός ο τρόπος του Πατέλη όταν λόγω κορονοϊού σκέφτεται «Παναγιά μου, εγώ ήρθα να βοηθήσω να σωθεί η χώρα μου και καλούμε να ζητήσω κι άλλα δάνεια για την αντιμετώπιση του κορονοϊού….». Τα unknown unknowns, τα εφικτά και τα ανέφικτα. Μήπως κόψουμε τον λώρο με τα φαντασιακά Go back κυρία Μέρκελ. Αυτό το βιβλίο είναι χρήσιμο όσο ποτέ. Για να εξελιχθούμε ως ψηφοφόροι και μακάρι και, οι ίδιοι εμείς, ως υγιής αντιπολίτευση. Γιατί δεν βλέπω χαΐρι υγιούς αντιπολίτευσης. Για να απαιτούμε δίκαια αλλά και να απαξιώνουμε δίκαια. Να πονηρευόμαστε έξυπνα, όχι ως υποχείρια εμποτισμών καχυποψίας διαρκείας. Μακάρι!… Να το προχωρήσω; Βιβλία σαν αυτά να μπουν στην Παιδεία στις μεγάλες τάξεις. Είναι σύγχρονη Ιστορία. Να εκπαιδευτούμε να συνεννοούμαστε τις διαφωνίες μας πιο πολύ από τις συμφωνίες μας. Αυτό το ονειρεύομαι. Να γράψω και κάτι ακόμα; Μια εσωτερική ερώτηση-αγωνία. Ο Αλέξης Πατέλης είχε μια πετυχημένη, κερδοφόρα καριέρα 25 χρόνων, στα διεθνή. Αμειβόμενης αδρά εργασίας. Και μια τακτοποιημένη προσωπική ζωή βουτηγμένη στην αλήθεια, την οποία αλήθεια δεν πρόδωσε, ούτε και εξευτέλισε. Ήρθε ως σε συνειδησιακή αποστολή. Ήρθε, έκανε το καλύτερο που μπορούσε και έφυγε. Πες, ως Λούκυ Λουκ στο τελευταίο εικονίδιο με μια παραλλαγή. Είμαι ένας πλήρης εμπειριών και μόνος κάου μπόι. Τον εκτίμησαν όσοι ήθελε να τον εκτιμήσουν. Αλλά κυρίως είχε να επιστρέψει. Είχε πού να επιστρέψει. Είναι τίποτα από αυτά αυτονόητο στην πολιτική μας σκηνή; Αναρωτιέμαι, λοιπόν, αν άνθρωποι-πολίτες σαν τον εν λόγω, θα άφηναν την καριέρα τους για ένα χρονικό διάστημα, για να προσφέρουν στο σύγχρονο Κολοσσαίο της τοξικής Βουλής διεκδικώντας την ψήφο του λαού. Σχεδόν το αποκλείω. Γι’ αυτό θα ευχόμουν κάθε Πρωθυπουργός να έχει το ένστικτο, τη γνώση, την ικανότητα, την τόλμη να επιλέγει τέτοιας ποιότητας εξωκοινοβουλευτικούς συνεργάτες στο πλευρό του. Βλέπετε, αυτά είναι ταγκό για δύο. Και έχουμε πικρή πείρα. ΥΓ. Απαραίτητο. Τον Αλέξη Πατέλη έχω συναντήσει μόνο μια φορά στο Φόρουμ των Δελφών. Και έχουμε μιλήσει τηλεφωνικά πέντε φορές τελείως ακατάστατα. Τις θυμάμαι μία μία. Η πρώτη είχε να κάνει με πρόσκλησή μου για την τηλεοπτική μου «ΚΕΡΑΙΑ» στο επεισόδιο «Brain gain». Η τέταρτη είχε την πρότασή του και την αποδοχή μου να μιλήσω για το βιβλίο του στην παρουσίαση του. Η τελευταία ήταν για να τον ρωτήσω, γνωρίζοντας στο πετσί μου τι αγωνία έχει μια παρουσίαση βιβλίου και η επιλογή των ομιλητών, αν θα ήθελε να του διαβάσω τι θα έλεγα αλλά με τον όρο να μην αλλάξω λέξη. Μου απάντησε «Θα σου φανεί περίεργο αλλά όχι. Θέλω να το ζήσω. Και αυτό». Εν ολίγοις, ενώ δεν με γνωρίζει και δεν τον γνωρίζω, γνωριζόμαστε. Καταδότης η γραφή και ο τρόπος που ο καθένας από εμάς ορίζει τη προσωπική του ζωή και την καριέρα του ως ένα. «Διαβάζοντας τον» αποδέχτηκα. Και ήσυχη μπορώ να σας μεταφέρω αυτά που πιστεύω.

Πηγή: Protagon.gr

Fractalart.gr | 22/04/2025

Γράφει η Γιούλη Τσακάλου

Υπάρχουν βιβλία που δεν διαβάζονται μόνο με το νου, αλλά κυρίως με την καρδιά. Το Από τα Ξένα στα Ξένα – Ανάμεσα σε Δύο Πατρίδες είναι ένα τέτοιο έργο. Πρόκειται για μια σπάνια συλλογή είκοσι εννέα εξομολογητικών αφηγήσεων, που υφαίνουν έναν ιστό μνήμης, νοσταλγίας και ταυτότητας. Μέσα από αυτές, ξεδιπλώνεται το βαθιά ανθρώπινο βίωμα της μετανάστευσης και της επιστροφής· ένας εσωτερικός χάρτης που σηματοδοτεί την περιπλάνηση ανάμεσα σε δύο πατρίδες, δύο κόσμους, δύο εαυτούς.

Κάθε μαρτυρία είναι μια ξεχωριστή ιστορία, μα όλες μαζί συνθέτουν έναν πολύτροπο ύμνο στον διασκορπισμένο ελληνισμό και στην πολυπλοκότητα του «ανήκειν». Οι αφηγητές – μετανάστες ή απόγονοι μεταναστών – δεν περιγράφουν απλώς τόπους και γεγονότα· αφηγούνται μια βαθύτερη εμπειρία: την αίσθηση του να μην ανήκεις απόλυτα πουθενά, να κουβαλάς μέσα σου δύο πατρίδες και να αναρωτιέσαι διαρκώς πού βρίσκεται το αληθινό «σπίτι».

Η γλώσσα του βιβλίου, ανεπιτήδευτη και συγκινητική, σέβεται τον προσωπικό τόνο κάθε ιστορίας. Οι λέξεις λειτουργούν σαν γέφυρες ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, ανάμεσα στον τόπο της καταγωγής και τον τόπο της επιλογής ή της αναγκαστικής διαμονής. Η εμπειρία της ξενιτιάς παρουσιάζεται όχι ως μία γραμμική πορεία, αλλά ως μια κυκλική, πολλές φορές επώδυνη διαδρομή, που φέρνει τον άνθρωπο αντιμέτωπο με το παρελθόν του, τις ρίζες του, αλλά και τον εαυτό του.

Η επιστροφή – άλλοτε επιλογή, άλλοτε επιβολή – δεν παρουσιάζεται ως λύτρωση, μα ως μια νέα πρόκληση. Οι ήρωες αυτών των αφηγήσεων επιστρέφουν συχνά σε μια πατρίδα που δεν αναγνωρίζουν ή που δεν τους αναγνωρίζει. Η αίσθηση του «ξένου» γίνεται διπλή, καθρεφτίζεται στον χρόνο και στον τόπο, και το ερώτημα της ταυτότητας αποκτά υπαρξιακή διάσταση.

Το έργο αυτό είναι κάτι περισσότερο από μια καταγραφή βιωμάτων· είναι ένας βαθύς στοχασμός πάνω στη σχέση του ανθρώπου με τον τόπο του, τις ρίζες του και το παρελθόν του. Δεν καταφεύγει στη ρομαντική εξιδανίκευση, ούτε στην πικρία. Αντίθετα, καταφέρνει να ισορροπήσει ανάμεσα στη γλυκύτητα της μνήμης και στην πικρότητα της απώλειας.

«Από τα Ξένα στα Ξένα» είναι ένα βιβλίο που αξίζει να σταθεί δίπλα στα σημαντικά έργα του ελληνικού αυτοβιογραφικού και μαρτυρικού λόγου. Μια πρόσκληση σε όλους να αφουγκραστούν τις φωνές εκείνων που ζουν «ανάμεσα» – και να αναλογιστούν πόσοι από εμάς, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, είμαστε τελικά πολίτες δύο κόσμων.

Για εκείνους που έχουν βιώσει την πραγματικότητα να ανήκουν σε δύο πατρίδες, όπως συμβαίνει και με εμένα, η σύγκρουση των αφηγήσεων του βιβλίου αποκτά μια ακόμα πιο έντονη διάσταση. Γεννημένη στην Αλεξάνδρεια, μια πόλη που είναι συνυφασμένη με δύο κόσμους – τον ελληνικό και τον αιγυπτιακό – βιώνω τη μοναδική αίσθηση του να είμαι ταυτόχρονα «ξένη» και «ντόπια», να ανήκω και στους δύο κόσμους, μα και σε κανέναν. Αυτή η αέναη αναζήτηση μιας πατρίδας που, όσο και αν αναζητείται, φαίνεται να είναι πάντα κάπου μακριά ή μέσα μας, ζωντανεύει με μοναδική συναισθηματική ένταση στις σελίδες του βιβλίου, που διαπραγματεύεται με ευαισθησία και βάθος τη σύνθετη πραγματικότητα της επιστροφής και της μετανάστευσης.

Πηγή: Fractalart.gr

Γραφείο Τύπου Πρωθυπουργού | 09/10/2025

Ήταν μία πολύ όμορφη, ζεστή, θα έλεγα και συγκινητική εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου του Αλέξη Πατέλη, ενός πολύ στενού μου συνεργάτη, ο οποίος συμμετείχε σε όλες τις σημαντικές αποφάσεις οι οποίες πάρθηκαν από το 2019 μέχρι και, ουσιαστικά, πριν από λίγους μήνες.

Νομίζω το βιβλίο περιγράφει γλαφυρά αυτή την εξαιρετικά δύσκολη διαδρομή της ανάκτησης της εμπιστοσύνης της χώρας, μέσα από μία σειρά από πρωτοφανείς κρίσεις, τις οποίες τείνουμε να τις ξεχνάμε με μεγάλη ευκολία, όπως η πανδημία, η ενεργειακή κρίση, η πληθωριστική κρίση, οι φυσικές καταστροφές.

Θα έλεγα ότι και για εμένα, που με έναν τρόπο είμαι ένας «σιωπηλός συμπρωταγωνιστής» σε αυτή τη διαδρομή την οποία περιγράφει ο Αλέξης, ήταν μία ευκαιρία να θυμηθούμε από πού ξεκινήσαμε, πού έχουμε φτάσει, πού θέλουμε να πάμε. Το βιβλίο συμπεριλαμβάνει και μια σειρά από πολύ χρήσιμες επισημάνσεις για τις μεγάλες προκλήσεις του μέλλοντος.

Εγώ απλά θέλω να ευχηθώ το βιβλίο να είναι καλοτάξιδο. Πραγματικά πιστεύω ότι αξίζει να διαβαστεί. Διαβάζεται και πολύ εύκολα, περισσότερο σαν μυθιστόρημα και λιγότερο σαν οικονομικό βιβλίο. Και το λέω αυτό διότι σε μία χώρα η οποία δεν διακρίνεται για την ισχυρή της μνήμη, σε μία χώρα που τείνει πολύ εύκολα τις μεγάλες κατακτήσεις να τις θεωρεί περίπου δεδομένες και αυτονόητες, αξίζει να θυμόμαστε πόσο δύσκολη ήταν αυτή η διαδρομή.

Και νομίζω ότι αξίζει να συγκρατήσουμε ότι όλα αυτά τα οποία πετύχαμε, τα πετύχαμε με σχέδιο, με πολύ κόπο, με πολλή προσπάθεια και ο Αλέξης ήταν ένας από τους, θα έλεγα, «σιωπηλούς πρωταγωνιστές» αυτής της οικονομικής πορείας ανάκτησης της εμπιστοσύνης της χώρας.

Δημοσιογράφος: Υπάρχει, κ. Πρόεδρε, κίνδυνος επανάληψης των σκηνικών που ο κ. Πατέλης περιγράφει ότι διορθώθηκαν επί των ημερών σας με κόπο και προσπάθεια;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτό, ξέρετε, δεν εξαρτάται από εμάς, εξαρτάται πάντα από τον ελληνικό λαό. Αλλά όπως του είχα εμπιστοσύνη το 2023, όταν έπρεπε να έρθει μία εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας για να επικυρώσει ουσιαστικά τα επιτεύγματα της πρώτης τετραετίας, έχω πάντα εμπιστοσύνη στην κρίση του ελληνικού λαού και στους πολίτες οι οποίοι βλέπουν, κρίνουν, συγκρίνουν και θυμούνται. Ευχαριστώ πολύ.

Πηγή: Γραφείο Τύπου

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ | 09/10/2025

“Όλα αυτά τα οποία πετύχαμε, τα πετύχαμε με σχέδιο, με πολύ κόπο, με πολλή προσπάθεια και ο Αλέξης ήταν ένας από τους, θα έλεγα, “σιωπηλούς πρωταγωνιστές” αυτής της οικονομικής πορείας ανάκτησης της εμπιστοσύνης της χώρας», τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε δήλωσή του στην εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξη Πατέλη «Η Μεγάλη Επιστροφή: Ο δρόμος για την αξιοπιστία της Ελλάδας», στην Εθνική Πινακοθήκη.

Ο κ. Μητσοτάκης αναφερόμενος στο εάν υπάρχει «κίνδυνος επανάληψης των σκηνικών που ο κ. Πατέλης περιγράφει ότι διορθώθηκαν επί των ημερών σας με κόπο και προσπάθεια» είπε ότι εμπιστεύεται απόλυτα τον ελληνικό λαό.

Συγκεκριμένα ανέφερε: «Αυτό εξαρτάται πάντα από τον ελληνικό λαό. Αλλά όπως του είχα εμπιστοσύνη το 2023, όταν έπρεπε να έρθει μία εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας για να επικυρώσει ουσιαστικά τα επιτεύγματα της πρώτης τετραετίας, έχω πάντα εμπιστοσύνη στην κρίση του ελληνικού λαού και στους πολίτες οι οποίοι βλέπουν, κρίνουν, συγκρίνουν και θυμούνται».

Ο πρωθυπουργός αναφερόμενος στην εκδήλωση είπε ότι ήταν μία πολύ όμορφη, ζεστή, «θα έλεγα και συγκινητική εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου του Αλέξη Πατέλη, ενός πολύ στενού μου συνεργάτη, ο οποίος συμμετείχε σε όλες τις σημαντικές αποφάσεις οι οποίες πάρθηκαν από το 2019 μέχρι και, ουσιαστικά, πριν από λίγους μήνες».

Και προσέθεσε: «Νομίζω το βιβλίο περιγράφει γλαφυρά αυτή την εξαιρετικά δύσκολη διαδρομή της ανάκτησης της εμπιστοσύνης της χώρας, μέσα από μία σειρά από πρωτοφανείς κρίσεις, τις οποίες τείνουμε να τις ξεχνάμε με μεγάλη ευκολία, όπως η πανδημία, η ενεργειακή κρίση, η πληθωριστική κρίση, οι φυσικές καταστροφές. Θα έλεγα ότι και για εμένα, που με έναν τρόπο είμαι ένας “σιωπηλός συμπρωταγωνιστής” σε αυτή τη διαδρομή την οποία περιγράφει ο Αλέξης, ήταν μία ευκαιρία να θυμηθούμε από πού ξεκινήσαμε, πού έχουμε φτάσει, πού θέλουμε να πάμε. Το βιβλίο συμπεριλαμβάνει και μια σειρά από πολύ χρήσιμες επισημάνσεις για τις μεγάλες προκλήσεις του μέλλοντος».

Τέλος ευχήθηκε το βιβλίο «να είναι καλοτάξιδο» και εξέφρασε την πεποίθηση ότι «αξίζει να διαβαστεί».

«Διαβάζεται και πολύ εύκολα, περισσότερο σαν μυθιστόρημα και λιγότερο σαν οικονομικό βιβλίο. Και το λέω αυτό διότι σε μία χώρα η οποία δεν διακρίνεται για την ισχυρή της μνήμη, σε μία χώρα που τείνει πολύ εύκολα τις μεγάλες κατακτήσεις να τις θεωρεί περίπου δεδομένες και αυτονόητες, αξίζει να θυμόμαστε πόσο δύσκολη ήταν αυτή η διαδρομή», πρόσθεσε ο κ.Μητσοτάκης και κατέληξε: «Και νομίζω ότι αξίζει να συγκρατήσουμε ότι όλα αυτά τα οποία πετύχαμε, τα πετύχαμε με σχέδιο, με πολύ κόπο, με πολλή προσπάθεια και ο Αλέξης ήταν ένας από τους, θα έλεγα, “σιωπηλούς πρωταγωνιστές” αυτής της οικονομικής πορείας ανάκτησης της εμπιστοσύνης της χώρας».

Στην παρουσίαση του βιβλίου έδωσαν το παρών πλήθος προσώπων από τον χώρο της πολιτικής και της οικονομίας, υπουργοί και στελέχη της Νέας Δημοκρατίας.

Πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Newsit.gr | 9/10/2025

Παρουσία κορυφαίων πολιτικών παραγόντων όπως ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Πέμπτης (09.10.2025) η παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξη Πατέλη, «Η Μεγάλη Επιστροφή: Ο δρόμος για την αξιοπιστία της Ελλάδας», στο Αμφιθέατρο «Ίδρυμα Ωνάση» της Εθνικής Πινακοθήκης.

Για το βιβλίο μίλησαν ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, η Αναπληρώτρια Επικεφαλής Τμήματος Ανάλυσης Οικονομικών Κινδύνων του ESM, Μαριαλένα Αθανασοπούλου και η χρονογράφος και συγγραφέας, Ρέα Βιτάλη.

Τη συζήτηση συντόνισε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος, Μάκης Προβατάς, ενώ στο κλείσιμο της εκδήλωσης μίλησε και ο ίδιος ο Αλέξης Πατέλης.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν περισσότερα από 300 άτομα, μεταξύ των οποίων, από την κυβέρνηση οι υπουργοί Άδωνις Γεωργιάδης, Χρήστος Δήμας, Σοφία Ζαχαράκη, Νίκη Κεραμέως, Λίνα Μενδώνη, Δόμνα Μιχαηλίδου, Άκης Σκέρτσος, Ειρήνη Αγαπηδάκη και Νίκος Παπαθανάσης καθώς και οι υφυπουργοί Θανάσης Κοντογεώργης, Παύλος Μαρινάκης, Γιώργος Μυλωνάκης, Θάνος Πετραλιάς, Νίκος Τσάφος και Βιβή Χαραλαμπογιάννη.

Από τον τραπεζικό τομέα, οι Φωκίων Καραβίας, Χρήστος Μεγάλου και Βασίλης Ψάλτης. Παρευρέθηκαν επίσης ο πρώην Υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, η πρώην Υπουργός Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη, ο Διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση Αντώνης Παπαδημητρίου, ο Γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας Κώστας Σκρέκας και ο προϊστάμενος του οικονομικού γραφείου του Πρωθυπουργού κ. Μιχάλης Αργυρού.

Τι είπαν για το βιβλίο
«Το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη “Η Μεγάλη Επιστροφή” δεν είναι απλώς μια αφήγηση γεγονότων∙ είναι μια μαρτυρία στρατηγικής: πώς, ύστερα από μια δεκαετία βαθιάς κρίσης και αμφισβήτησης, η Ελλάδα ξανακέρδισε την αξιοπιστία της, τη φωνή της και τη θέση της στο ευρωπαϊκό και διεθνές γίγνεσθαι», επισήμανε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας, τονίζοντας παράλληλα την αξία του βιβλίου και ως πηγής για τη μελέτη της σύγχρονης οικονομικής ιστορίας της χώρας.

Υπογράμμισε, επίσης, ότι «“Η Μεγάλη Επιστροφή” μιλά για την επιστροφή της Ελλάδας πρωτίστως στην κανονικότητα – σε μια κανονικότητα όπου οι αποφάσεις στηρίζονται σε στοιχεία, οι θεσμοί λειτουργούν αποτελεσματικά και η πολιτική έχει στόχευση και προσανατολισμό. Γιατί σε τελική ανάλυση, αυτή είναι η ουσία της οικονομικής πολιτικής: εμπιστοσύνη που χτίζεται, όχι που εξαγγέλλεται».

H πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου με τον συγγραφέα / Eurokinissi
Παράλληλα, σημείωσε ότι στο βιβλίο «ο συγγραφέας μάς μεταφέρει στο κέντρο της λήψης αποφάσεων, εκεί όπου οι κρίσεις αντιμετωπίζονται ως επιταχυντές αλλαγής και όχι ως άλλοθι ακινησίας και η πορεία προς την επενδυτική βαθμίδα και τη σταθερότητα παρουσιάζεται ως συλλογικό επίτευγμα που στηρίχθηκε σε ένα συνεκτικό σχέδιο».

Η συγγραφέας και χρονογράφος Ρέα Βιτάλη στάθηκε περισσότερο στο ύφος γραφής: «Ο συγγραφέας συνομιλεί σκαμπρόζικα με τον αναγνωστη, με μια γραφή κινηματογραφική, ένα χιούμορ σαρδόνιο και σπάνιο που σε ξαφνιάζει, και πονηρεμένη υποψιάζεσαι ότι λειτουργεί για εκείνον και ως ευεργετική αυτοπροστασία και γείωση». Το βιβλίο, συμπλήρωσε, είναι «ένα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια πολιτών που εκλαμβάνουν την ψήφο ως σοβαρή υπόθεση. Βοηθάει να αντιστρέψουμε τον οικονομικό αναλφαβητισμό. Είναι όπως κάτι καθηγητές φροντιστηρίων που σε καθοδηγούν στα sos ενώ είναι και ευχάριστοι στη μεταδοτικότητα».

Αναφερόμενη στον συγγραφέα, προσέθεσε: «Ενδιαφέρον ότι η ενασχόληση με την πολιτική δεν τον ψεύτοψήλωσε ούτε πόντο. Μ’ αρέσει ότι λειτούργησε ως εάν ήταν σε συνειδησιακή αποστολή. Μου θυμίζει η αναχώρηση του το τελευταίο εικονίδιο του Λούκυ Λουκ (με μια παραλλαγή στον λόγο): “Είμαι ένας πλούσιος εμπειριών και μόνος καουμπόι”. Αν και νομίζω κερδισε την εκτίμηση όσων ήθελε να κερδίσει, αναφέρει στο τέλος πως “όλα τα λάθη είναι αποκλειστικά δικά μου”. Μεγάλη υπόθεση να είσαι ήσυχος, όχι για το αλάθητό σου αλλά γιατί έπραξες το καλύτερο που μπορούσες. Τουλάχιστον, μετά βεβαιότητος δικής μου, τίποτα δεν εξευτέλισε….(Οπως θα έλεγε ο Αλεξανδρινός)».

Από την πλευρά της, η Αναπληρώτρια Επικεφαλής Τμήματος Ανάλυσης Οικονομικών Κινδύνων του ESM, Μαριαλένα Αθανασοπούλου, εμβαθύνοντας στο κυρίως θέμα του βιβλίου, επεσήμανε ότι τρία στοιχεία υπήρξαν καθοριστικά για την πορεία ανάκαμψης της χώρας: «Πρώτον, η πολιτική σταθερότητα και η σαφής ευθυγράμμιση λόγων και πράξεων ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη. Δεύτερον, η προσήλωση στη δημοσιονομική πειθαρχία και στις μεταρρυθμίσεις συνοδεύτηκε από συγκεκριμένες παρεμβάσεις, μεταβάλλοντας τις αντιλήψεις και θωρακίζοντας τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας. Τρίτον, οι εκπρόσωποι της χώρας επέδειξαν αξιοπιστία και εμπειρία, καθησυχάζοντας εταίρους και αγορές ως προς την ικανότητα διαχείρισης προκλήσεων».

Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Μάκης Προβατάς, που συντόνισε τη συζήτηση, υπογράμμισε: «Το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη είναι σίγουρα ένα Βιβλίο Αναφοράς για το πως πρέπει να γράφονται τα βιβλία οικονομικής ιστορίας, ώστε να μπορούν να διαβαστούν από όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό.

Μάλιστα, είναι πολύ σημαντικό ότι ο Αλέξης Πατέλης, ως επιστήμονας, σέβεται και το αδιόρατο όριο της εκλαΐκευσης που πρέπει πάντοτε να υπάρχει.
Η Ιστορία των λαών μάς διδάσκει, ότι στη διαδρομή τους δεν είναι σημαντικά μόνο αυτά που έχουν επιτύχει. Πολύ συχνά είναι τεράστιας και ακόμα μεγαλύτερης σημασίας, αυτά που έχουν αποφύγει.

Οι πολίτες παγκόσμια, συχνά καταφέρονται σε βάρος της πολιτικής. Προφανώς η πολιτική κάποιες φορές προκαλεί ενός είδους “απελπισία” αφού οι πολιτικοί κάνουν λάθη, καμιά φορά μεγάλα. Όμως αυτό που ιστορικά είναι αποδεδειγμένο, είναι ότι η πολιτική είναι η μόνη και μεγαλύτερή και μας ελπίδα. Τα προβλήματα που προκαλεί η πολιτική μόνο η πολιτική μπορεί να τα λύσει».

Πατέλης: Η Ελλάδα μπορεί
Τέλος, ο ίδιος ο συγγραφέας και Προϊστάμενος του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού (2019-2024) Αλέξης Πατέλης δήλωσε: «Η Μεγάλη Επιστροφή είναι αυτή της Ελλάδας.

Η χώρα μας έχει διανύσει έναν μεγάλο δρόμο. Το βιβλίο λοιπόν περιγράφει πώς ανακτήσαμε την αξιοπιστία μας στο εξωτερικό, πώς φτάσαμε μέχρι την επενδυτική βαθμίδα και στο εξώφυλλο του Economist ως η Χώρα της Χρονιάς. Όπως είπε και το βίντεο που προβλήθηκε στην αρχή, αυτό που ακούς στο εξωτερικό είναι: “Πώς τα καταφέρατε εσείς οι Έλληνες”».

Στάθηκε ιδιαίτερα σε ένα στιγμιότυπο που περιγράφει στο βιβλίο: «Στις 25 Μαρτίου 2024, στο Μόντρεαλ, μια ηλικιωμένη Ελληνοκαναδή μου είπε: “Σας ευχαριστώ που με κάνατε ξανά περήφανη που είμαι Ελληνίδα, που δεν αισθάνομαι πια την ντροπή που είχα την προηγούμενη δεκαετία”. Είναι μια στιγμή που δεν θα ξεχάσω όσο ζω».

Κλείνοντας, τόνισε: «Πατριωτισμός δεν είναι οι κορώνες, και τα μεγάλα λόγια. Δεν είναι ούτε το “go back κ. Μέρκελ, go back κύριε Σόιμπλε”, όπως έλεγε ο κ. Τσίπρας, ούτε να καπηλεύεσαι τα εθνικά σύμβολα με κραυγές και διαρκείς επικλήσεις στο ένδοξο παρελθόν μας, όπως κάνει η ακροδεξιά. Πραγματικός πατριωτισμός είναι να βοηθάς τη χώρα σου ουσιαστικά να γίνει πιο ισχυρή. Είναι να συμβάλεις με πράξεις για μια Ελλάδα πιο δυνατή και πιο υπερήφανη».

Πηγή: Newsit.gr

iefimerida.gr | 09.10.2025

Πραγματοποιήθηκε απόψε η παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξη Πατέλη, «Η Μεγάλη Επιστροφή: Ο δρόμος για την αξιοπιστία της Ελλάδας».

Η παρουσίαση έγινε στο Αμφιθέατρο «Ίδρυμα Ωνάση» της Εθνικής Πινακοθήκης, παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, της πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, του πρώην υπηρεσιακού Πρωθυπουργού Παναγιώτη Πικραμμένου, του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας Μιχάλη Πικραμένου, του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, αλλά και πολλών υπουργών, βουλευτών και εκπροσώπων της επιχειρηματικής κοινότητας.

Για το βιβλίο μίλησαν ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, η Αναπληρώτρια Επικεφαλής Τμήματος Ανάλυσης Οικονομικών Κινδύνων του ESM, Μαριαλένα Αθανασοπούλου και η χρονογράφος και συγγραφέας, Ρέα Βιτάλη.

Τη συζήτηση συντόνισε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Μάκης Προβατάς, ενώ στο κλείσιμο της εκδήλωσης μίλησε και ο ίδιος ο Αλέξης Πατέλης.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν περισσότερα από 300 άτομα, μεταξύ των οποίων από την κυβέρνηση οι υπουργοί Άδωνις Γεωργιάδης, Χρήστος Δήμας, Σοφία Ζαχαράκη, Νίκη Κεραμέως, Λίνα Μενδώνη, Δόμνα Μιχαηλίδου, Άκης Σκέρτσος, Ειρήνη Αγαπηδάκη και Νίκος Παπαθανάσης καθώς και οι υφυπουργοί Θανάσης Κοντογεώργης, Παύλος Μαρινάκης, Γιώργος Μυλωνάκης, Θάνος Πετραλιάς, Νίκος Τσάφος και Βιβή Χαραλαμπογιάννη. Από τον τραπεζικό τομέα, οι Φωκίων Καραβίας, Χρήστος Μεγάλου και Βασίλης Ψάλτης.

Παραβρέθηκαν επίσης ο πρώην Υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, η πρώην Υπουργός Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη, ο Διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση Αντώνης Παπαδημητρίου, ο Γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας Κώστας Σκρέκας και ο προϊστάμενος του οικονομικού γραφείου του Πρωθυπουργού, Μιχάλης Αργυρού.

Ποιοι μίλησαν για το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη
«Το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη “Η Μεγάλη Επιστροφή” δεν είναι απλώς μια αφήγηση γεγονότων∙ είναι μια μαρτυρία στρατηγικής: πώς, ύστερα από μια δεκαετία βαθιάς κρίσης και αμφισβήτησης, η Ελλάδα ξανακέρδισε την αξιοπιστία της, τη φωνή της και τη θέση της στο ευρωπαϊκό και διεθνές γίγνεσθαι», επισήμανε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας, τονίζοντας παράλληλα την αξία του βιβλίου και ως πηγής για τη μελέτη της σύγχρονης οικονομικής ιστορίας της χώρας.

Υπογράμμισε, επίσης, ότι «“Η Μεγάλη Επιστροφή” μιλά για την επιστροφή της Ελλάδας πρωτίστως στην κανονικότητα – σε μια κανονικότητα όπου οι αποφάσεις στηρίζονται σε στοιχεία, οι θεσμοί λειτουργούν αποτελεσματικά και η πολιτική έχει στόχευση και προσανατολισμό. Γιατί σε τελική ανάλυση, αυτή είναι η ουσία της οικονομικής πολιτικής: εμπιστοσύνη που χτίζεται, όχι που εξαγγέλλεται».

Παράλληλα, σημείωσε ότι στο βιβλίο «ο συγγραφέας μάς μεταφέρει στο κέντρο της λήψης αποφάσεων, εκεί όπου οι κρίσεις αντιμετωπίζονται ως επιταχυντές αλλαγής και όχι ως άλλοθι ακινησίας και η πορεία προς την επενδυτική βαθμίδα και τη σταθερότητα παρουσιάζεται ως συλλογικό επίτευγμα που στηρίχθηκε σε ένα συνεκτικό σχέδιο».

Η συγγραφέας και χρονογράφος Ρέα Βιτάλη στάθηκε περισσότερο στο ύφος γραφής: «Ο συγγραφέας συνομιλεί σκαμπρόζικα με τον αναγνώστη, με μια γραφή κινηματογραφική, ένα χιούμορ σαρδόνιο και σπάνιο που σε ξαφνιάζει, και πονηρεμένη υποψιάζεσαι ότι λειτουργεί για εκείνον και ως ευεργετική αυτοπροστασία και γείωση».

Το βιβλίο, συμπλήρωσε, είναι «ένα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια πολιτών που εκλαμβάνουν την ψήφο ως σοβαρή υπόθεση. Βοηθάει να αντιστρέψουμε τον οικονομικό αναλφαβητισμό. Είναι όπως κάτι καθηγητές φροντιστηρίων που σε καθοδηγούν στα sos ενώ είναι και ευχάριστοι στη μεταδοτικότητα».

Αναφερόμενη στον συγγραφέα, προσέθεσε: «Ενδιαφέρον ότι η ενασχόληση με την πολιτική δεν τον ψευτοψήλωσε ούτε πόντο. Μ’ αρέσει ότι λειτούργησε ως εάν ήταν σε συνειδησιακή αποστολή. Μου θυμίζει η αναχώρησή του το τελευταίο εικονίδιο του Λούκυ Λουκ (με μια παραλλαγή στον λόγο): “Είμαι ένας πλούσιος εμπειριών και μόνος καουμπόι”. Αν και νομίζω κέρδισε την εκτίμηση όσων ήθελε να κερδίσει, αναφέρει στο τέλος πως “όλα τα λάθη είναι αποκλειστικά δικά μου”. Μεγάλη υπόθεση να είσαι ήσυχος, όχι για το αλάθητό σου αλλά γιατί έπραξες το καλύτερο που μπορούσες. Τουλάχιστον, μετά βεβαιότητος δικής μου, τίποτα δεν εξευτέλισε… (Όπως θα έλεγε ο Αλεξανδρινός)».

Από την πλευρά της, η Αναπληρώτρια Επικεφαλής Τμήματος Ανάλυσης Οικονομικών Κινδύνων του ESM, Μαριαλένα Αθανασοπούλου, εμβαθύνοντας στο κυρίως θέμα του βιβλίου, επισήμανε ότι τρία στοιχεία υπήρξαν καθοριστικά για την πορεία ανάκαμψης της χώρας:

«Πρώτον, η πολιτική σταθερότητα και η σαφής ευθυγράμμιση λόγων και πράξεων ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη. Δεύτερον, η προσήλωση στη δημοσιονομική πειθαρχία και στις μεταρρυθμίσεις συνοδεύτηκε από συγκεκριμένες παρεμβάσεις, μεταβάλλοντας τις αντιλήψεις και θωρακίζοντας τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας. Τρίτον, οι εκπρόσωποι της χώρας επέδειξαν αξιοπιστία και εμπειρία, καθησυχάζοντας εταίρους και αγορές ως προς την ικανότητα διαχείρισης προκλήσεων».

Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Μάκης Προβατάς, που συντόνισε τη συζήτηση, υπογράμμισε:

«Το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη είναι σίγουρα ένα Βιβλίο Αναφοράς για το πως πρέπει να γράφονται τα βιβλία οικονομικής ιστορίας, ώστε να μπορούν να διαβαστούν από όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό. Μάλιστα, είναι πολύ σημαντικό ότι ο Αλέξης Πατέλης, ως επιστήμονας, σέβεται και το αδιόρατο όριο της εκλαΐκευσης που πρέπει πάντοτε να υπάρχει.

Η Ιστορία των λαών μάς διδάσκει, ότι στη διαδρομή τους δεν είναι σημαντικά μόνο αυτά που έχουν επιτύχει. Πολύ συχνά είναι τεράστιας και ακόμα μεγαλύτερης σημασίας, αυτά που έχουν αποφύγει.

Οι πολίτες παγκόσμια, συχνά καταφέρονται σε βάρος της πολιτικής. Προφανώς η πολιτική κάποιες φορές προκαλεί ενός είδους “απελπισία” αφού οι πολιτικοί κάνουν λάθη, καμιά φορά μεγάλα. Όμως αυτό που ιστορικά είναι αποδεδειγμένο, είναι ότι η πολιτική είναι η μόνη και μεγαλύτερή και μας ελπίδα. Τα προβλήματα που προκαλεί η πολιτική μόνο η πολιτική μπορεί να τα λύσει».

Πατέλης: Η Ελλάδα μπορεί
Τέλος, ο ίδιος ο συγγραφέας και Προϊστάμενος του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού (2019-2024) Αλέξης Πατέλης δήλωσε:

«Η Μεγάλη Επιστροφή είναι αυτή της Ελλάδας. Η χώρα μας έχει διανύσει έναν μεγάλο δρόμο. Το βιβλίο λοιπόν περιγράφει πώς ανακτήσαμε την αξιοπιστία μας στο εξωτερικό, πώς φτάσαμε μέχρι την επενδυτική βαθμίδα και στο εξώφυλλο του Economist ως η Χώρα της Χρονιάς. Όπως είπε και το βίντεο που προβλήθηκε στην αρχή, αυτό που ακούς στο εξωτερικό είναι: “Πώς τα καταφέρατε εσείς οι Έλληνες”».

Στάθηκε ιδιαίτερα σε ένα στιγμιότυπο που περιγράφει στο βιβλίο: «Στις 25 Μαρτίου 2024, στο Μόντρεαλ, μια ηλικιωμένη Ελληνοκαναδή μου είπε: “Σας ευχαριστώ που με κάνατε ξανά περήφανη που είμαι Ελληνίδα, που δεν αισθάνομαι πια την ντροπή που είχα την προηγούμενη δεκαετία”. Είναι μια στιγμή που δεν θα ξεχάσω όσο ζω».

Κλείνοντας, τόνισε: «Πατριωτισμός δεν είναι οι κορώνες, και τα μεγάλα λόγια. Δεν είναι ούτε το “go back κ. Μέρκελ, go back κύριε Σόιμπλε”, όπως έλεγε ο κ. Τσίπρας, ούτε να καπηλεύεσαι τα εθνικά σύμβολα με κραυγές και διαρκείς επικλήσεις στο ένδοξο παρελθόν μας, όπως κάνει η ακροδεξιά. Πραγματικός πατριωτισμός είναι να βοηθάς τη χώρα σου ουσιαστικά να γίνει πιο ισχυρή. Είναι να συμβάλεις με πράξεις για μια Ελλάδα πιο δυνατή και πιο υπερήφανη».

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος και είναι ήδη διαθέσιμο στα βιβλιοπωλεία και στον ιστότοπο www.epbooks.gr.

Φωτογραφίες: Eurokinissi (Γιώργος Κονταρίνης)

Πηγή: iefimerida.gr