Συγγραφέας: Wendy Meddour Εικονογράφος: Daniel Egneus Μετάφραση-διόρθωση: Μαρία Κωνσταντοπούλου Εκδόσεις: Παπαδόπουλος Χρονιά έκδοσης: 2025 Ηλικίες: 5+
«Του παιδιού μου το παιδί είναι δυο φορές παιδί μου», θυμάμαι έλεγε η γιαγιά μου… Και η αλήθεια είναι πως η σχέση των παππούδων και των γιαγιάδων με τα εγγόνια έχει κάτι μαγικό. Αυτή την όμορφη σχέση μεταξύ ενός παππού και του εγγονού του πραγματεύεται «Το παιχνίδι του παππού», σε κείμενο Wendy Meddour και εικονογράφηση Daniel Egneus. Για την ακρίβεια, αυτή τη διαγενεακή σχέση και κάτι παραπάνω…
Ο Φοίβος θέλει να παίξει με τον παππού του, θέλει να παίξει ανυπόμονα με τον παππού του, μα ο παππούς είναι βυθισμένος στις σκέψεις του και δεν επικοινωνεί. Η μαμά του Φοίβου τού λέει να του δώσει χρόνο, μα αυτό δε φτάνει. Ο μικρός πρέπει να βρει τρόπο να αποκαταστήσει την επικοινωνία άμεσα. Επιστρατεύει λοιπόν ένα παιχνίδι που φαίνεται να αρέσει στον παππού του: να λέει ο καθένας τους ποια είναι τα 3 πιο αγαπημένα του «κάτι». Τα τρία πιο αγαπημένα σάντουιτς, οι τρεις πιο αγαπημένες μέδουσες, τα τρία πιο αγαπημένα τρενάκια και ούτω καθεξής. Μέσα απ’ αυτό το παιχνίδι έρχεται στην επιφάνεια η απώλεια της γιαγιάς που, παππούς και εγγονός, βιώνουν ο καθένας με τον δικό του τρόπο… Αντίστοιχα, έρχεται στην επιφάνεια και η αγάπη της γιαγιάς προς τον εγγονό, μια αγάπη που δε σβήνει, μα αντιθέτως φωτίζει την καρδιά του μικρού σαν τα αστέρια που λάμπουν στον ουρανό.
«Το παιχνίδι του παππού» (ο αγγλικός τίτλος είναι Tibble and Grandpa) είναι στην ουσία «το παιχνίδι του παππού και του Φοίβου», ο δικός τους δηλαδή κώδικας επικοινωνίας, μια έννοια που δικαίως υπάρχει στον πρωτότυπο τίτλο. Αντίστοιχα, το όνομα του ενός από τους δύο ήρωες έχει αλλάξει στην ελληνική έκδοση, με τον Tibble να γίνεται Φοίβος. Δεν είμαι σίγουρη κατά πόσον αυτές οι αλλαγές είναι απαραίτητες για να ταυτιστεί ή να νιώσει πιο οικεία το αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα ή αν εντέλει στερούν κάτι από την αρχική πρόθεση της Wendy Meddour.
Πέραν αυτού, το βιβλίο αφήνει μια γλυκιά αίσθηση και μια ζεστασιά στην ψυχή. Η εικονογράφηση του Daniel Egneus είναι ονειρική και συνοδεύει τέλεια το κείμενο. Οι εκφράσεις στα πρόσωπα του παππού και του εγγονού, τα βλέμματά τους, όπως επίσης και χρώματα που έχει επιλέξει δημιουργούν ένα πραγματικά άρτιο αποτέλεσμα. Σίγουρα το βιβλίο δεν θα ήταν τόσο συγκινητικό χωρίς αυτές τις εικόνες…
«Το παιχνίδι του παππού» διαβάζεται ευχάριστα και, παρά το τσίμπημα στην καρδιά που αφήνει ο χαμός της γιαγιάς, κλείνει με τρόπο λυτρωτικό. Αν έχετε βιώσει απώλεια στην οικογένεια, μπορεί και να βοηθήσει το παιδί σας να διαχειριστεί τον θάνατο και τη σχέση με τους υπόλοιπους συγγενείς, επομένως ίσως να έχετε έναν λόγο παραπάνω να το αναζητήσετε. Αν όχι, παραμένει ένα ευχάριστο ανάγνωσμα για το πώς χτίζεται η ανθρώπινη επαφή και πώς εξαφανίζεται το χάσμα των γενεών…
Σας προσκαλούμε να γνωρίσετε από κοντά τον Μιχάλη Σαμόλη και την Τόνια Τσακίρη, το Σάββατο 28 Ιουνίου, στις 20:00, στο περίπτερο 44 στην Έκθεση Βιβλίου στο Πασαλιμάνι.
Με τη βοήθεια της Τόνιας Τσακίρη, στο βιβλίο Αόρατοι άνθρωποι, ο Μιχάλης Σαμόλης αφηγείται τη ζωή του – μια ζωή γεμάτη περιπέτειες και μεγάλα σκαμπανεβάσματα. Στις σελίδες του βιβλίου τους, ξεχωρίζει ένα σημαντικό μήνυμα: ποτέ δεν είναι αργά να κάνουμε μια νέα αρχή στη ζωή μας.
Ένα νεαρό αγόρι ρίχνεται με τη βάρκα του στα μανιασμένα νερά, παραδομένο στη θύελλα της φύσης, σαν να τη ζητά, σαν να δοκιμάζει τα όριά του. Στον ουρανό, σαν φαντάσματα ή συμβολικές κορφές, διακρίνονται οι μορφές του Σοπενxάουερ και του Νίτσε. Δεν πρόκειται για συμβολισμό· είναι εικονογραφημένη μαρτυρία. Μια σκηνή από τη ζωή του Γιώργου Παπανικολάου, όπως την αποτυπώνει ο Πέτρος Χριστούλιας στο graphic novel «Δρ. Παπ. Η ζωή του πρωτοπόρου γιατρού Γ.Ν. Παπανικολάου», βγαίνει από τη διάσταση του βιβλίου και ξετυλίγεται σε έκθεση στο φεστιβάλ της Κύμης.
Από το εξώφυλλο του βιβλίου του Πέτρου Χριστούλια
Δεν είναι εύκολο να αφηγηθεί κανείς μια ζωή τόσο πυκνή και αφοσιωμένη, όσο εκείνη του ανθρώπου που ανακάλυψε το πολύτιμο Τεστ Παπ. Η επιλογή του εικονογραφημένου λόγου ως μέσου αφήγησης αποδεικνύεται όχι μόνο λειτουργική, αλλά και απολύτως ταιριαστή. Το graphic novel (εκδ. Παπαδόπουλος, 2023) δεν αποτυπώνει γραμμικά τα γεγονότα· τα εντάσσει σε ένα κινηματογραφικό κάδρο, με ρυθμό, με ατμόσφαιρα, με εναλλαγή τόνων. Η αφήγηση ξεκινά σχεδόν σαν ρομαντική κομεντί – ένα ζευγάρι περπατά στο Central Park της Νέας Υόρκης και η ιστορία ξεδιπλώνεται μέσα από τη συνομιλία τους. Το προσωπικό τέμνεται με το συλλογικό, το οικείο με το ιστορικό, χωρίς να χάνεται η ισορροπία.
Η βιογραφική ακρίβεια συνυπάρχει με τη φαντασία στην εμπνευσμένη προσέγγιση του βραβευμένου εικαστικού. Ο Παπανικολάου εμφανίζεται άλλοτε ως γιατρός, άλλοτε ως θαλασσομάχος, άλλοτε –με χιούμορ και εφευρετικότητα– ως Χριστόφορος Κολόμβος που ανακαλύπτει νέα επιστημονικά εδάφη. Η ζωή του γίνεται εικονογραφημένη αφήγηση, χωρίς να εξιδανικεύεται, αλλά και χωρίς να περιορίζεται από τα συμβατικά όρια της ιστορικής βιογραφίας. Η ευρηματικότητα του δημιουργού δεν αναιρεί την τεκμηρίωση· αντίθετα, την εμπλουτίζει. Οι βασικές πηγές, όπως η βιογραφία της ανιψιάς του Μαρίας Κόκορη (Γιώργος Παπανικολάου. Ο γιατρός που χάρισε ζωή στις γυναίκες, εκδ. Κέδρος) και το βιβλίο του Αμερικανού Daniel Carmichael, αξιοποιούνται με σεβασμό αλλά και δημιουργική ελευθερία.
Σελίδα από το graphic novel «Δρ. Παπ. Η ζωή του πρωτοπόρου γιατρού Γ.Ν. Παπανικολάου».
Γεννημένος το 1883 στην Κύμη Ευβοίας, σε ένα περιβάλλον έντονης πνευματικής και πολιτικής εγρήγορσης, ο Γεώργιος Παπανικολάου θα μετατρέψει την εσωστρέφεια της παιδικής του ηλικίας σε διαρκή αναζήτηση. Γιος γιατρού και δημάρχου, φοιτά στην Ιατρική Σχολή Αθηνών και αμέσως μετά στρέφεται στη φιλοσοφία, τη μουσική, τα γράμματα. Δεν ασκεί ποτέ την ιατρική με την τρέχουσα έννοια· επιλέγει την έρευνα ως βίωμα και αποστολή.
Η Γερμανία είναι ο πρώτος τόπος της επιστημονικής του περιπλάνησης. Εκεί διαμορφώνεται η ταυτότητα του ερευνητή: από τον Χαίκελ στον Καντ και τον Νίτσε, από τη λογοτεχνία στον δημοτικισμό, από τη βιολογία στην κυτταρολογία. Ένα μεταίχμιο μεταξύ πνευματικής αναζήτησης και επιστημονικής ακρίβειας. Με άρθρα στον Νουμά και δοκίμια, αναμετριέται με το πνεύμα της εποχής του.
Η μετανάστευση στις ΗΠΑ, μετά το 1913, γίνεται αφετηρία μιας επιστημονικής Οδύσσειας. Σε ένα δωμάτιο, με πενιχρά μέσα και άγρυπνες νύχτες, ξεκινάει η έρευνα που θα αλλάξει την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Το Παπ τεστ δεν είναι απλώς μια ιατρική καινοτομία· είναι το απόσταγμα πειθαρχίας, υπομονής και πίστης στην επιστήμη. Χωρίς εργαστηριακή ομάδα, χωρίς μεγάλα ερευνητικά προγράμματα, με μόνο στήριγμα τη γυναίκα του, Μάχη, που εργάζεται στο πλευρό του ως συνεργάτις και συνοδοιπόρος.
Σελίδα από το graphic novel «Δρ. Παπ. Η ζωή του πρωτοπόρου γιατρού Γ.Ν. Παπανικολάου».
Επί σχεδόν μισό αιώνα εργάζεται στο Ιατρικό Κολέγιο του Κορνέλλ. Δεν παραδίδει μαθήματα· δεν διακόπτει για διακοπές· δεν αποζητά φήμη. Οι διεθνείς τιμές έρχονται αργά και όχι πάντα δίκαια – η υποψηφιότητά του για Νόμπελ Ιατρικής δεν ευοδώθηκε ποτέ. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, αναγνωρίζοντας το εύρος του έργου του, επιδίωξε να τον επαναπατρίσει και να τον τιμήσει, προσφέροντάς του την έδρα Ζωολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών – μια επιστροφή που τελικά δεν ευοδώθηκε λόγω της πολιτικής αστάθειας. Η Ελλάδα τον τίμησε με καθυστέρηση, αλλά δεν έπαψε να τον συγκινεί. Παρέμεινε εσωτερικά Έλληνας· όχι από ρητορεία, αλλά από στοχασμό και ευθύνη.
Σελίδα από το graphic novel «Δρ. Παπ. Η ζωή του πρωτοπόρου γιατρού Γ.Ν. Παπανικολάου».
Πέθανε το 1962, λίγο πριν αναλάβει τη διεύθυνση ενός νέου καρκινολογικού ινστιτούτου στο Μαϊάμι. Άφησε πίσω του 158 επιστημονικά άρθρα, πέντε συγγράμματα και ένα έργο ζωής που, μέχρι σήμερα, σώζει εκατομμύρια γυναίκες. Δεν ανήκε στους ανθρώπους που σαγηνεύουν με τη ρητορική τους· ανήκε σε εκείνους που ξεχώρισαν μέσα από τη δουλειά τους.
Η έκθεση με τίτλο «Ο Δρ ΠΑΠ αλλιώς», παρουσιάζεται στην Κύμη από τις 6 έως τις 16 Ιουλίου στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Της Τέχνης τα Ιάματα». Με κέντρο τον Παπανικολάου, η φετινή διοργάνωση διερευνά την ιαματική διάσταση της δημιουργίας μέσα από ομιλίες, performances, εργαστήρια και προβολές. Την επιμέλεια της έκθεσης έχει ο Καθηγητής Ιωσήφ Βιβιλάκης.
Αφίσα του φεστιβάλ
Στις 6 Ιουλίου, ημέρα των εγκαινίων της έκθεσης, θα παρουσιαστεί το βιβλίο του Χριστούλια στον χώρο του Μουσείου. Στην εκδήλωση συμμετέχει η εγγονή του Νάσου Παπανικολάου (του μεγαλύτερου αδερφού του Γεωργίου Παπανικολάου) Γιούλη Κόκκορη και η σκηνοθέτις-θεατρολόγος Τζωρτζίνα Κακουδάκη, με συντονιστή τον Ιωσήφ Βιβιλάκη. Πρόκειται για έναν τρόπο να επιστρέφει κανείς –χωρίς θόρυβο αλλά με ουσία– σε εκείνες τις ζωές που, με μόνη πυξίδα την εσωτερική πειθαρχία, άλλαξαν τον κόσμο.
Σελίδα από το graphic novel «Δρ. Παπ. Η ζωή του πρωτοπόρου γιατρού Γ.Ν. Παπανικολάου». Λεπτομέρεια στην κεντρική φωτ. του παρόντος σημειώματος
Hoyer Katja ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ – ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ, 1949-1990 Μετάφραση Νίκος Ρούσσος Εκδόσεις Παπαδόπουλος
Ακούμε τα πρόσωπα και βλέπουμε την Ιστορία να γράφεται. Το βιβλίο της Katja Hoyer αποτελεί μια πολυδιάστατη, νηφάλια και ανθρώπινη αποτύπωση της ιστορίας της Λαοκρατικής Δημο- κρατίας της Γερμανίας. Μακριά από τη μονοδιάστατη εικόνα ενός καταπιεστικού καθεστώτος, προσφέρει μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση, φωτίζοντας πτυχές όπως η κοινωνική σταθερότητα, τα δικαιώματα των γυναικών και η καθημερινότητα των πολιτών. Με σχολαστική έρευνα, αφήγηση με ζωντάνια και σεβασμό προς τα πρόσωπα της ιστορίας, η Hoyer συνθέτει ένα έργο που δεν δι- καιολογεί αλλά εξηγεί. Απαραίτητο ανάγνωσμα για όσους επιθυ- μούν να κατανοήσουν βαθύτερα την Ευρώπη του Ψυχρού Πολέμου. Συγχαρητήρια στον εκδοτικό οίκο που καταπιάστηκε με το έργο αυτό.
Το 1990, με την πτώση του Σιδηρού Παραπετάσματος, μια χώρα, η Ανατολική Γερμανία, απλά έπαψε να υπάρχει. Για πάνω από σαράντα χρόνια, από τα ερείπια του Β’ Παγκοσμίου Πολέ- μου μέχρι το κατώφλι της νέας χιλιετίας, η ΛΔΓ παρουσίαζε μια ριζικά διαφορετική γερμανική ταυτότητα από οτιδήποτε είχε προηγηθεί και από οτιδήποτε υπάρχει σήμερα. Σοσιαλιστική αλ- ληλεγγύη, μυστική αστυνομία, κεντρικός σχεδιασμός, συρματο- πλέγματα: ήταν μια άλλη Γερμανία, γεννημένη στο γεωπολιτικό μεταίχμιο της ιδεολογίας και της ιστορίας. Από την ανέγερση του Τείχους του Βερολίνου το 1961, στη σχετική ευημερία της δεκα- ετίας του 1980, η Hoyer παρουσιάζει το πλούσιο πολιτικό, κοι- νωνικό και πολιτιστικό τοπίο που αναδύθηκε στην πρώην Ανατολική Γερμανία εν μέσω της πολιτικής καταπίεσης και των διαφόρων δυσπραγιών, μένοντας μακριά από τις αφελείς ψυ- χροπολεμικές απεικονίσεις που συνηθίζονται στη Δύση. Μέσα από ευρύ φάσμα μέχρι πρότινος αδημοσίευτων πηγών και συ- νεντεύξεων, η Hoyer συνθέτει τη συναρπαστική ιστορία εκείνης της άλλης Γερμανίας, που βρισκόταν πέρα από το Τείχος. ***
Η Katja Hoyer είναι Γερμανοβρετανίδα ιστορικός, δημοσιογρά- φος και συγγραφέας του πολύ γνωστού βιβλίου Blood and Iron. Είναι επισκέπτρια ερευνήτρια στο King’s College του Λονδίνου και μέλος της Royal Historical Society, αρθρογραφεί στη Washington Post και παρουσιάζει μαζί με τον Oliver Moody το podcast The New Germany. Γεννήθηκε στην Ανατολική Γερμανία.
*
Απολύτως εξαιρετικό. Αυτή η συναρπαστική αφήγηση της Ανα- τολικής Γερμανίας ρίχνει νέο φως σε ένα κεφάλαιο της ιστορίας που για πολλούς από εμάς παραμένει αδιαφανές. Με αυθεντία, ζωντάνια και βαθιά ανθρώπινη ματιά, αποτελεί απαραίτητο ανά- γνωσμα για όποιον επιδιώκει να κατανοήσει την Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. ΤΖΟΥΛΙΑ ΜΠΟΪΝΤ
Η Κάτγια Χόιερ επιδεικνύει ιδιαίτερη κατανόηση και επιδιώκει να προσφέρει μια διόρθωση στις προηγούμενες απλουστευτικές αποτιμήσεις της ΛΔΓ, που την παρουσιάζουν ως μια σταχτό- χρωμη χώρα της Στάζι… Η γνώση της για τις λεπτομέρειες, οι ευρείες ιστορικές πινελιές και η εμφανής συμπάθειά της προς τους ανθρώπους που συνεντεύχθηκε συνθέτουν μια συναρπα- στική ανάγνωση. ΡΟΤΖΕΡ ΜΠΟΪΖ THE TIMES
-Από την στήλη ΤΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΊΟ ΜΑΣ, στην Εφημερίδα Χρονικά Δυτικής Μακεδονίας
Διαβάζεται σε 2′- Ηλικιακό κοινό: 4+ (target 5-8) – Εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά
«Αν δεν μιλήσεις, πώς θα’ ρθουν οι φίλοι για βοήθεια;»
Τα θρυλικά Μούμιν είναι στην Ελλάδα και είναι τόσο σύγχρονα σαν να φτιάχτηκαν σήμερα.
Περί τίνος πρόκειται
Ήταν κάποτε ένα μικρό Τουφάκι που ζούσε στο δάσος μοναχό και φοβόταν το σκοτάδι και τη μοναξιά. Απέξω οι Χέμουλιν έκαναν βόλτες με βαριά βήματα και ψηλές μπότες.
Ένα πρωί, έφυγε δειλά απ’ το σπιτάκι του και πήρε τους δρόμους. Ντροπαλό και μοναχικό καθώς ήταν, πώς θα έκανε φίλους; Πώς θα γνώριζε άλλα Τουφάκια, πώς θα πλησίαζε κάποιον άλλο; “Αν δεν μιλήσεις, πώς θα ‘ρθουν οι φίλοι για βοήθεια;”
Συναντά ανθρώπους και ξωτικά, κανείς, όμως, δεν του δίνει σημασία. Φτάνει στο ακρογυάλι. Πώς γίνεται να νιώθει θλίψη μέσα σε τόση ομορφιά; αναρωτιέται. Ώσπου βρίσκει ένα μπουκάλι που ξεβράζει το κύμα, με μήνυμα σε χαρτί τυλιγμένο. Κάποιος του ζητάει βοήθεια. Κάποιος είναι μόνος και φοβάται. Θα βρει τον τρόπο το Τουφάκι να ανασυνταχθεί και να βοηθήσει αυτόν που του ζητά βοήθεια;
Εστιάζοντας
Αν εικονογράφος μπορεί να δώσει τέτοια εικονογράφηση το 1960, δηλαδή πριν 65 χρόνια για να το κάνουμε λιανά, τέτοιας αισθητικής, άποψης και παιγνιώδους χαρακτήρα, αν μπορεί να φτιάξει με τόσο μικρή εικονογραφική κληρονομιά που της δόθηκε από τους προγενέστερους, τέτοιες γραμμές και χιούμορ και εκφραστικότητα και ευαισθησία, τότε αφού της καταθέσουμε τον άμετρο σεβασμό μας, μπορούμε να σκεφτούμε ότι πολλοί σύγχρονοι εικονογράφοι πρέπει να αισθανθούν λίγο άβολα όταν δεν καταθέτουν, με τόσες τεχνολογικές δυνατότητες, κάτι που να διέπεται από ένα κάποιο στυλ και ειλικρίνεια και κάποια ομορφιά.
Μοναξιά, συστολή, κοινωνικότητα, κοινωνική αδεξιότητα, αναζήτηση του εαυτού, οικοδόμηση του θάρρους, αποδοχή, φιλία, εμπιστοσύνη, τόλμη.
Σε απόδοση της Βίκυς Αλυσσανδράκη που έκανε πολύ σοβαρή προσπάθεια να φέρει σε ελληνική ρίμα ένα δύσκολο και αρκετά μεγάλο κείμενο του 1960.
Διαβάζεται σε 2′- Ηλικιακό κοινό: 3+ (target 3-7) – Εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά
Το Κίτρινο Ανοιχτό κραγιόνι αγαπάει τον μπαμπά του ως το φεγγάρι και πάλι πίσω. Και δεν είναι ΚΑΘΟΛΟΥ μικρή η απόσταση! ΟΥΑΟΥ! 477.800Μ μίλια! Κι εγώ σ’ αγαπάω ΤΟΟΟΣΟ πολύ!
Τα κραγιόνια με συμπερίληψη και χιούμορ γιορτάζουν τη γιορτή του πατέρα.
Περί τίνος πρόκειται
Τα κραγιόνια προετοιμάζονται για τη γιορτή του πατέρα.Το Καφέ κραγιόνι αγαπάει τον μπαμπά του επειδή δεν του αρέσει μόνο να διδάσκει, αλλά και να μαθαίνει. Το Κόκκινο Ηλεκτρίκ κραγιόνι αγαπάει τον μπαμπά του επειδή πάντοτε ξέρει τον δρόμο, το Τιρκουάζ αγαπάει τους δυο μπαμπάδες του περισσότερο απ’ όλα τα λουλούδια του κήπου, ενώ το Μπεζ κραγιόνι λέει χρόνια πολλά στη μαμά του. Κάθε κραγιόνι έχει έναν λόγο να αγαπάει τον μπαμπά του και να ετοιμάζεται για τη γιορτή του πατέρα.
Εστιάζοντας
Τα γνωστά και best seller παγκοσμίως Κραγιόνια του Drew Daywalt και του Oliver Jeffers συνεχίζουν με μια νέα ιστορία για τη γιορτή του πατέρα, που τα τελευταία χρόνια έχει κερδίσει έδαφος ως γιορτή, ακόμα και στην Ελλάδα.
Ουσιαστικά, έχουμε μια προσέγγιση της αγάπης προς τον πατέρα όπου αποτυπώνονται οι διάφορες μορφές οικογένειας, όπως θετός πατέρας, μεικτές οικογένειες, δύο μπαμπάδες κ.ο.κ. Της αγάπης που έχει κι αυτή διάφορες μορφές, διάφορους λόγους και αιτίες. Ο πατέρας είναι πρότυπο, είναι ταπεινός, είναι λίγο παντογνώστης, είναι έμπιστος, είναι λίγο δάσκαλος και λίγο μαθητής. Ο καθένας έχει τον λόγο του να νιώθει αγάπη για τον δικό του πατέρα, για το δικό του πατρικό σύμβολο.
Χρώματα, εκφραστικότητα, λιτότητα στην αποτύπωση στο λευκό περιβάλλον των σελίδων, συμβολισμοί και συμπερίληψη, είτε κειμενικά, είτε εικονογραφικά. Και πάντα το χιούμορ παρόν, μεστό και έξυπνο, δίπλα στην τρυφερότητα και την εξωστρέφεια, την έκφραση των συναισθημάτων.
Διαβάζεται σε 2′- Ηλικιακό κοινό: 5+ (target 5-9) – Εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά
‘Εφτασα στον σταθμό, όμως ο άνθρωπός μου δεν είχε μπει ποτέ στο τρένο της επιστροφής.
Η συγκλονιστική πραγματική ιστορία του Χάτσικο από τον Μάνο Μπονάνο και τη Μαρία Θύμη.
Περί τίνος πρόκειται
Η αληθινή, σπαρακτικά συγκινητική ιστορία του καθηγητή Χιντεσαμπούρο Ουένο και του Χάτσικο, του Ακίτα σκύλου του που τον διάλεξε και τον έκανε μοίρα του. Έχοντας δει πριν αρκετά χρόνια την ταινία και έχοντας για 12,5 χρόνια ένα υπέροχο τσόου-τσόου, ξαδερφάκι των Ακίτα, ράγισα και διαλύθηκα με εκείνη την ιστορία. Αργότερα, κυκλοφόρησε το Χάτσικο ο σκύλος που περίμενε, του Λουίς Πρατς και το δάκρυ έγινε έντυπο. Και όταν έχασα το δικό μου σκυλί, δεν μπόρεσα να την ξαναδώ την ταινία.
Τόκιο. Σιδηροδρομικός σταθμός Σιμπούγια. Ένα άγαλμα του Χάτσικο στέκει εκεί κι ο κόσμος όλος ξέρει την ιστορία του. Την ιστορία του σκύλου που βρέθηκε στον δρόμο του καθηγητή και του έδωσε τέτοια πίστη, φιλία και αφοσίωση που σπάνια θα βρεις σε άλλο έμβιο ον στον πλανήτη. Κάθε απόγευμα, στις πέντε ακριβώς, ο Χάτσικο έτρεχε στον σταθμό για να υποδεχθεί τον καθηγητή και να επιστρέψουν μαζί στο σπίτι.
Ο Μάνος Μπονάνος δίνει την μπαγκέτα της αφήγησης στον Χάτσικο, επιλογή που προσθέτει στην αμεσότητα και τη συγκίνηση της ιστορίας. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί συνετά λέξεις με ποιητική απόχρωση, ομορφαίνοντας την αφήγηση. Ταυτόχρονα, έχουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα εικονογραφική προσέγγιση από τη Μαρία Θύμη που πλησιάζει την εποχή και τη γεωγραφική προέλευση της ιστορίας, κρατώντας παράλληλα ένα προσωπικό στυλ με καλαίσθητες γραμμές, ενδιαφέρουσα σκηνικά και διασφαλισμένη την απαραίτητη εκφραστικότητα μιας τέτοιας ιστορίας.
Από τη νέα σειρά Ιστορίες από έναν καλύτερο κόσμο που χαρίζουν συναισθήματα ακριβά, που ομορφαίνουν τους ανθρώπους, άρα και τον κόσμο τους.
Το συλλογικό συγγραφικό έργο που περιγράφει πώς η εξουσία ασκείται στην Ελλάδα, αθόρυβα, αλλά επιδραστικά.
Έμοιαζε με την αίθουσα που καθημερινά ο εκάστοτε κυβερνητικός εκπρόσωπος ενημερώνει τους πολιτικούς συντάκτες για την κυβερνητική δραστηριότητα και απαντά στα ερωτήματά τους, η χθεσινή (18/6) στο πατάρι του βιβλιοπωλείο «Ιανός». Εκεί, παρουσιάστηκε το συλλογικό έργο «Οι Τόποι της Εξουσίας», στο οποίο είκοσι έγκριτοι δημοσιογράφοι, ένας πανεπιστημιακός και ο Ευαγγ. Βενιζέλος γράφουν για τους χώρους όπου η εξουσία κυκλοφορεί αθόρυβα, αλλά είναι παρούσα και επιδραστική.
Μεταξύ των ομιλητών ήταν και ο Τηλέμαχος Χυτήρης, ο οποίος θυμήθηκε την ιστορική εποχή στη Ζαλοκώστα, το κτίριο που φιλοξενούσε τη Γενική Γραμματεία Τύπου και Πληροφοριών και ο ίδιος, ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου αλληλοεπιδρούσε καθημερινά με τους διαβασμένους πολιτικούς συντάκτες των εφημερίδων και λιγοστών, σε σχέση με σήμερα, τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών, που… δεν χάριζαν κάστανα!
Χθες, μπροστά από δεκάδες δημοσιογράφους που είτε συμμετείχαν στην έκδοση, είτε θέλησαν να ενημερωθούν γι’ αυτήν, ο κ. Χυτήρης έφερε για πρώτη φορά στο φως μια ιστορία που έμεινε για χρόνια στο χρονοντούλαπο. Ήταν το 1994, όταν η κυβέρνηση Παπανδρέου, ύστερα από τρία χρόνια μεγάλης διπλωματικής έντασης, κήρυξε μονομερές εμπάργκο στην ΠΓΔΜ, εξαιτίας του προβλήματος της ονομασίας της γείτονος.
Λίγο αργότερα, ο τότε στενότατος συνεργάτης του πρωθυπουργού Τ. Χυτήρης δέχεται ένα τηλεφώνημα από τον Επίτροπο της Ε.Ε. κ. Βάντερμπρουκ, ο οποίος του ζητά να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό άμεσα. Ο Επίτροπος θα έφτανε από τα Σκόπια στην Αθήνα γύρω στις έντεκα το βράδυ. Ο Α. Παπανδρέου τον δέχθηκε τα μεσάνυκτα στο Μαξίμου, παρουσία φυσικά του Τ. Χυτήρη. Δεν πρόλαβε να μπει στο πρωθυπουργικό γραφείο και χωρίς περιστροφές είπε στον τότε πρωθυπουργό ότι πρέπει να άρει η χώρα μας το εμπάργκο έως την επομένη το πρωί, γιατί η Ε.Ε. είναι αντίθετη και η Ελλάδα οφείλει να συνταχθεί μαζί της. Αρκετό καιρό αργότερα, βέβαια, βγήκε ο «λογαριασμός» για την Ελλάδα και ήταν βαρύς! Αλλά μικρή σημασία έχει μπροστά στην αποφασιστικότητα της στιγμής…
«Δεν είμαστε αποικία κανενός και δεν θα μου πει κανένας πως θα προστατεύσω τα συμφέροντα της χώρας μου» αντέδρασε κατακόκκινος από τον θυμό ο Α. Παπανδρέου και με τεταμένο το δάκτυλο του έδειξε την πόρτα. «Φύγετε αμέσως από το γραφείο μου», του είπε. Σαστισμένος ο Επίτροπος προσπάθησε να πάρει πίσω όσα είπε, ψελλίζοντας κάτι περί παρεξήγησης. Ο Παπανδρέου, ωστόσο, ήταν ανένδοτος.
Ο Τηλ. Χυτήρης ρωτήθηκε από τον δημοσιογράφο, συντονιστή της παρουσίασης του συλλογικού έργου, Απ. Μαγγηριάδη, αν θα αποκάλυπτε όλα όσα κράτησε για τον εαυτό του όλα τα χρόνια της συμμετοχής του εκεί που χτυπούσε η «καρδιά» της εξουσίας. «Νομίζω πως όχι» απάντησε ο ποιητής και επί χρόνια πολιτικός. Με το ίδιο, απαράλλαχτο στυλ της εποχής που εκπροσωπούσε την κυβέρνηση Παπανδρέου.
Την πολυθρύλητη «Ζαλοκώστα», όμως, θυμήθηκε χθες ο Λευτέρης Κουσούλης, που για δεκαετίες εντρύφησε στην πολιτική και την επικοινωνία και τα τελευταία χρόνια έχει αφοσιωθεί στη συγγραφή. Ήταν, όπως ο ίδιος διηγήθηκε, το 1987, όταν έλαβε ένα τηλεφώνημα από τον άγνωστό του δήμαρχο Αθηναίων Μιλτ. Εβερτ, ο οποίος του πρότεινε να αναλάβει τη Διεύθυνση του Γραφείου Τύπου του Δήμου Αθηναίων. «Τώρα θα πρέπει να μάθεις και τη Ζαλοκώστα», του ειπώθηκε όταν πια είχε αναλάβει τα καθήκοντά του!
Χρόνια αργότερα, δέχθηκε ένα άλλο τηλεφώνημα, από τον τότε πρωθυπουργό Κ. Σημίτη -τον οποίον επίσης δεν γνώριζε προσωπικά. Τον δέχθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου και του πρότεινε να αναλάβει σύμβουλος επικοινωνίας του. Όταν απάντησε θετικά, ο τότε πρωθυπουργός τον ρώτησε : «Πως σου φαίνεται ότι θα συνεργαστείς με έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζεις καθόλου;». Πριν ο ίδιος απαντήσει, ο Κ. Σημίτης συνέχισε: «Αλλά, θα μου πεις, το ίδιο ισχύει και για μένα»… Στο Μέγαρο Μαξίμου ο Λ. Κουσούλης έμεινε συνολικά 5,5 χρόνια. Την πρώτη φορά ως σύμβουλος επικοινωνίας του Κων. Μητσοτάκη. Και τη δεύτερη επί πρωθυπουργός του Κ. Σημίτη.
Ο Λ. Κουσούλης μίλησε εκτενώς για τη σχέση που έχουν οι τόποι εξουσίας με αυτούς που την ασκούν. Έκλεισε, ωστόσο, την τοποθέτησή του με μία πολύ ενδιαφέρουσα επισήμανση. Ότι τελικά, ο μόνος τόπος της εξουσίας, πέρα από οικοδομήματα κλπ, είναι η συνείδηση των ανθρώπων. «Εκεί κερδίζεται και εκεί χάνεται η μάχη της εξουσίας» είπε.
Ο τρίτος εκ των ομιλητών στην εκδήλωση, ο αρχιτέκτονας, ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ Ανδρέας Κούρκουλας μίλησε για τον τρόπο που δομούνται οι χώροι εξουσίας στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Αθήνα. Γιατί, όπως είπε, ποτέ δεν είναι άσχετη η εξουσία από το χωρικό της αποτύπωμα. Η συμβολική συγκρότηση της νεοκλασικής Αθήνας στο όραμα μιας ευρωπαϊκής πρωτεύουσας γύρω από την Ακρόπολη -όπως επισήμανε- στήθηκε και με συμβολικούς ορισμούς. Τα κέντρα του τριγώνου έχουν τον συμβολισμό του Παλατιού, της αγοράς και του Κεραμεικού. Το κτίριο του βασιλιά αργότερα έγινε αργότερα το κτίριο της Δημοκρατίας γιατί η σχέση του κτιρίου της αρχιτεκτονικής με την εξουσία δεν είναι απόλυτος. Είναι ελαστικός και ξεπερνάει τον πολιτική χαρακτηρισμό, όπου τα πράγματα είναι πολωμένα.
Η εξουσία -είπε χαρακτηριστικά- είναι ρύθμιση κοινωνικών σχέσεων και η αρχιτεκτονική είναι σκηνογραφία με πολύ βαθύ χρόνο αντίστασης. Δεν είναι σκηνικό μιας σεζόν ,είναι ένα σκηνικό που ξεπερνάει τις ζωές μας, άρα η οργάνωση του χώρου και ο τρόπος που δημιουργείται η ο εμπειρία συνδέει το πως και το που. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Κατηφορίζοντας από τη Σίνα για την παρουσίαση στον Ιανό, ο Α. Κούρκουλας, σταμάτησε μπροστά στην ανοικτή πόρτα, στο πλάι της Νομικής Σχολής. Εκεί, που χρόνια πριν, στην κατάληψη του 1973, ο ίδιος και άλλοι φοιτητές, «φόρτωναν» θρανία και άλλα αντικείμενα για να κόψουν την πρόσβαση προς το εσωτερικό της Σχολής. Δεν πίστευε στα μάτια του όταν διαπίστωσε ότι η πόρτα ανοίγει προς τα έξω!
Ο επιμελητής του βιβλίου, Ανδρέας Γιαννόπουλος, ο οποίος, όπως εξομολογήθηκε, συνέλαβε ην ιδέα για τη συγγραφή του βιβλίου κατά τη διάρκεια μιας βόλτας στο αγαπημένο του βιβιλιοπωλείο στην Aix-en-Provence της Νότιας Γαλλίας, δεσμεύτηκε ότι θα ακολουθήσει και νέο συλλογικό έργο. Γιατί υπάρχουν κι άλλοι τόποι εξουσίας, που δεν ήταν δυνατόν να συμπεριληφθούν, προφανώς γιατί θα γινόταν ογκώδης και άρα δυσανάγνωστη η έκδοση αλλά και διότι η αναζήτηση δημοσιογράφων – συγγραφέων για ορισμένους τουλάχιστον τόπους εξουσίας απέβη άκαρπη.
Το συλλογικό έργο «Οι Τόποι της Εξουσίας» επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα πού ασκείται στ’ αλήθεια η εξουσία στην Ελλάδα και ποιοι είναι τελικά οι τόποι εξουσίας πέρα από τα γνωστά, θεσμικά κέντρα αποφάσεων. Και το κάνει με τρόπο απρόσμενο, ζωντανό και γεμάτο αφηγήσεις που αιφνιδιάζουν. Στις σελίδες του θα βρείτε το Μέγαρο Μαξίμου, τη Βουλή, το Προεδρικό και την Τράπεζα της Ελλάδος. Αλλά και πολλά ακόμη: αίθουσες σύνταξης, θεωρεία γηπέδων, τραπέζια καφέ, θερινές αυλές, ένα πρωθυπουργικό αεροσκάφος — τόποι όπου η εξουσία δεν φαίνεται, αλλά επηρεάζει, διαμορφώνει, αφήνει ίχνη.
Είκοσι ένας έγκριτοι δημοσιογράφοι, ένας πανεπιστημιακός και ο Πρόεδρος Ευάγγελος Βενιζέλος (με ένα επίμετρο-σχόλιο υψηλής πολιτικής ευκρίνειας) φωτίζουν, ο καθένας μέσα από προσωπική εμπειρία και διεισδυτικό βλέμμα, τους χώρους όπου η εξουσία κυκλοφορεί αθόρυβα, αλλά είναι παρούσα και επιδραστική.
Ο Άγγελος Κωβαίος με ένα κείμενο με τίτλο «Μέγαρο Μαξίμου: Ένα αδικημένο σύμβολο της Μεταπολίτευσης», και
ο Πάνος Λουκάκος, με ένα κείμενο με τίτλο «Ένα καλοκαίρι με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή στη Μύκονο».
Οι συγγραφείς συμμετείχαν αφιλοκερδώς στον συλλογικό αυτόν τόμο και όπως διευκρίνισε ο επιμελητής της έκδοσης Ανδρέας Γιαννόπουλος, τα έσοδα της έκδοσης θα διατεθούν στη ΜΚΟ «Γιατροί Καρδιάς».
Για το εικονογραφημένο βιβλίο του Μάνου Μπονάνου «Χάτσικο», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος σε εικονογράφηση Μαρίας Θύμη.
Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Ο «πιστός Χάτσικο» αποκτά φωνή. Για αρχή, μας εξηγεί επιγραμματικά την καταγωγή της ράτσας του, των Ακίτα, ή αλλιώς «σκυλιών του χιονιού», που άλλοτε συνόδευαν τους πολεμιστές Σαμουράι. Από την ιστορική αναδρομή μεταφερόμαστε στο παρόν, στον αχυρώνα όπου γεννιέται ο Χάτσικο, ο οποίος άμεσα τοποθετείται σε ένα ξύλινο κουτί ώστε να μεταφερθεί μέσω τρένου στο σπίτι της οικογένειας του καθηγητή Χιντεσαμπούρο Ουένο, προορισμένος ως δώρο για την κόρη του.
Όμως ο Χάτσικο καταλήγει να συνδέεται περισσότερο με τον Χιντεσαμπούρο, που γίνεται ο «άνθρωπός του», παρά με το νεαρό κορίτσι. Συνοδεύει τον καθηγητή στις βόλτες του ως τον σταθμό του τρένου και μαθαίνει απέξω τη διαδρομή, πηγαίνοντας μόνος του ως εκεί κάθε ημέρα στις πέντε και πέντε ακριβώς, την ώρα της επιστροφής του Ουένο από το πανεπιστήμιο.
Ο Χάτσικο γίνεται, λοιπόν, ένα «ελβετικό ρολόι» το οποίο δεν σταματά ποτέ να χτυπά: ακόμα και μετά τον ξαφνικό θάνατο του καθηγητή, επισκέπτεται τον σταθμό για τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του, αγνοώντας τους ανθρώπους που ενώ τον χαϊδεύουν, του λένε πως μάταια περιμένει την επιστροφή του Ουένο. Η επιμονή του τον αναδεικνύει σε παγκόσμιο σύμβολο για την αφοσίωση κι όταν έρχεται η ώρα να κλείσει τα μάτια του, δικαιώνεται με έναν τρόπο.
Ο Μπονάνος γράφει με ευαισθησία, επιλέγοντας με προσοχή τις λέξεις του: για παράδειγμα, ο Ουένο αναφέρεται ως ο «άνθρωπος» του Χάτσικο κι όχι ως ο «ιδιοκτήτης» ή το «αφεντικό» του.
Ο Μάνος Μπονάνος έχει απομονώσει τις απαραίτητες πληροφορίες της ιστορίας, δημιουργώντας μια περιεκτική αφήγηση που όμως καλύπτει τα σημαντικά γεγονότα: ξεκινά και καταλήγει στον ίδιο τόπο, τον σταθμό Σιμπούγια στο Τόκιο, όπου βρίσκεται το άγαλμα του Χάτσικο, και στο ενδιάμεσο καταφέρνει να παρουσιάσει τις κομβικές στιγμές της ζωής του Ακίτα, εστιάζοντας πάντα στο χαρακτηριστικό που τον ανέδειξε ως πρότυπο, την πίστη του.
Ο Μπονάνος γράφει με ευαισθησία, επιλέγοντας με προσοχή τις λέξεις του: για παράδειγμα, ο Ουένο αναφέρεται ως ο «άνθρωπος» του Χάτσικο κι όχι ως ο «ιδιοκτήτης» ή το «αφεντικό» του. Παράλληλα, η μικρή έκταση που δίνει στην ιστορία του την καθιστά κατάλληλη για παιδιά που έχουν μόλις μάθει ανάγνωση.
Από την πλευρά της, η Μαρία Θύμη δανείζεται ιαπωνικές τεχνοτροπίες για να αποδώσει την κατάλληλη αισθητική. Κερασιές, ψάρια Κόι, παραδοσιακές ενδυμασίες και ιδεογράμματα εμφανίζονται στις σελίδες, με ζεν χρώματα στο φόντο.
Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Το βιβλίο απευθύνεται σε αναγνώστες από πέντε ετών και άνω.
Ποιος είναι ο συγγραφέας
Βιβλιοφάγος από μικρή ηλικία, ο Μάνος Μπονάνος γεννήθηκε στην Αθήνα κι αποφάσισε από νωρίς να γίνει συγγραφέας. Σπούδασε ιστορία και ό,τι άλλο του κίνησε την περιέργεια στην Αθήνα και τη Γλασκόβη.
Έχοντας κάνει ένα σωρό δουλειές και προλαβαίνοντας για καιρό να γράφει μόνο στο ημερολόγιό του, πήρε την απόφαση να κυνηγήσει το όνειρό του και τα τελευταία χρόνια, επιμελείται, μεταφράζει και γράφει βιβλία για παιδιά κι ενήλικες. Ζει στην Πεντέλη με τη Μαρία και την Περσεφόνη. Του αρέσει να μαγειρεύει, να κολυμπά και να περπατά στη φύση.
Ποια είναι η εικονογράφος
Η Μαρία Θύμη είναι απόφοιτη της Σχολής Γραφικών Τεχνών και Καλλιτεχνικών Σπουδών. Εργάζεται ως εικονογράφος και designer και της αρέσει να μεταφράζει σε εικόνες τις ιστορίες που ακούει – θεωρεί τον εαυτό της έναν «προτζέκτορα» για τις ιδέες άλλων ανθρώπων.
Αναλαμβάνει έργα όπως οπτικές ταυτότητες, εικονογραφήσεις για τα social media ή για έντυπα, συνήθως με έναν πολύχρωμο και μαξιμαλιστικό τρόπο.
Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά
Τα παιδιά θα συναισθανθούν την τρυφερότητα που πηγάζει από τις σελίδες του βιβλίου, από την ανιδιοτελή πίστη που παρουσιάζει ο Χάτσικο του Μπονάνου και τα γαλήνια χρώματα και σχέδια της Θύμη. Θα ταξιδέψουν στον κόσμο της Ανατολής και θα συναντήσουν τοπία και μορφές που θα κεντρίσουν την περιέργειά τους.
Για ποιο λόγο να το επιλέξουν οι ενήλικες
Η αληθινή ιστορία του Χάτσικο έχει αξία που αντέχει στον χρόνο: εξακολουθεί να συγκινεί πάνω από εκατό χρόνια από τη γέννησή του. Επιλέγοντας τη συγκεκριμένη, καλοδουλεμένη και υψηλής αισθητικής διασκευή, οι γονείς θα φέρουν τα παιδιά σε επαφή με την ιαπωνική κουλτούρα, η οποία δίνει μεγάλη βαρύτητα στην έννοια της «αφοσίωσης». Κάποια «μαθήματα» από αυτόν τον διαφορετικό τρόπο σκέψης και ύπαρξης θα χρησίμευαν στον καθένα από εμάς.
* Ο ΣΟΛΩΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
