ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ
Η Γεωργία Καρκάνη συνομίλησε στο Marie Claire με την Αννίτα Π. Παναρέτου για το «Συμπληρώνω τη μνήμη του κόσμου», τη συλλογή μαρτυριών Ελλήνων ομήρων και αιχμαλώτων σε ναζιστικά και φασιστικά στρατόπεδα, αλλά και για ένα παλαιότερο βιβλίο της με θέμα το 1821.
Η συνέντευξη
Αφετηρία του βιβλίου, όπως διαβάζουμε στην εισαγωγή του άρθρου, ήταν ένας παλιός τόμος για την ομηρία πέντε αντιστράτηγων, που η συγγραφέας ανακάλυψε σε πάγκο μεταχειρισμένων βιβλίων και που την οδήγησε σε έρευνα επτά ετών. Το κείμενο τοποθετεί το «Συμπληρώνω τη μνήμη του κόσμου» στο ιστορικό του πλαίσιο: ο εκτοπισμός των Ελλήνων στόχευε στην απομάκρυνση όσων θεωρούνταν ύποπτοι για αντιστασιακή δράση ή αριστερές ιδέες και στην εξασφάλιση εργατικών χεριών για τη γερμανική πολεμική οικονομία. Αναφέρει επίσης ότι το βιβλίο βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών.
Στις απαντήσεις της, η Αννίτα Π. Παναρέτου εξηγεί με ποια λογική επέλεξε αποσπάσματα από περισσότερες από 9.500 σελίδες μαρτυριών για έναν τόμο 500 σελίδων, και γιατί τόσοι εκτοπισμένοι θέλησαν να καταγράψουν όσα έζησαν: ως χρέος απέναντι στη μνήμη, αλλά και ως τρόπο να διαχειριστούν το τραύμα τους.
«Θεώρησαν λοιπόν ότι όσα έζησαν έπρεπε να κοινοποιηθούν, ώστε η μνήμη να περισωθεί και να διδάξει την αποφυγή ανάλογων τραγωδιών στο μέλλον.»Αννίτα Π. Παναρέτου
Η συνέντευξη είναι ευρύτερη. Δόθηκε με αφορμή τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση και την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, και μεγάλο μέρος της αφορά την επανέκδοση της «Παρηγορίας των επιστολών σου», μιας επινοημένης αλληλογραφίας ανάμεσα στην Ευανθία Καΐρη και την Ελισάβετ Μουτζάν-Μαρτινέγκου. Η συγγραφέας μιλά ακόμη για τη θέση των γυναικών στην ιστορία του 1821, για κοινά μοτίβα ανάμεσα στην Επανάσταση και την Κατοχή και για τους λόγους που η Ιστορία την ελκύει πια περισσότερο από τη λογοτεχνία.
Ολόκληρη η συνέντευξη, με τίτλο «Οι αληθινοί ήρωες της Αννίτας Π. Παναρέτου από την Ελληνική Επανάσταση και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν υπάρχουν στα βιβλία Ιστορίας», δημοσιεύτηκε στο Marie Claire τον Οκτώβριο του 2021. Συνέντευξη: Γεωργία Καρκάνη.
Το βιβλίο
«ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΩ ΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ» – ΕΛΛΗΝΕΣ ΟΜΗΡΟΙ ΚΑΙ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΙ ΣΕ ΝΑΖΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΣΙΣΤΙΚΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΚΑΙ ΦΥΛΑΚΕΣ 1941-1945
Αννίτα Π. Παναρέτου · 496 σελίδες · Μαλακό εξώφυλλο · ISBN 978-960-484-560-6
«Εγώ έτσι κι αλλιώς κάποτε θα φύγω. Τούτη η φωνή πρέπει να μείνει. Είναι η φωνή όλων όσων μαρτυρούν εδώ, που φιλοδοξεί να φέρει σε σας την τρεμούλα της ψυχής, το δάκρυ, τον πόνο στρατιών ανθρώπων».
«Τούτη τη φωνή» προβάλλει αυτό το βιβλίο. Τη φωνή χιλιάδων Ελλήνων, που στη διάρκεια της τριπλής ξένης κατοχής μεταφέρθηκαν βίαια έξω από τα σύνορα της πατρίδας. Μια ανεξερεύνητη πτυχή της ελληνικής Ιστορίας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, για πρώτη φορά σε βιβλίο.
- Γιατί αποτελεί μια μοναδική συρραφή, παρουσίαση και ανάλυση μαρτυριών μη Εβραίων Ελλήνων στα ναζιστικά και φασιστικά στρατόπεδα, μια κατ’ ουσίαν άγνωστη πτυχή της ελληνικής Ιστορίας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
- Γιατί είναι το απόσταγμα επτά επίπονων και επίμονων χρόνων επιστημονικής έρευνας, που παρουσιάζεται με τρόπο γλαφυρό και ρέοντα.
Η συγγραφέας
Αννίτα Π. Παναρέτου
Η Αννίτα Παναρέτου γεννήθηκε το 1958 στην Αθήνα. Σπούδασε στο ΕΚΠΑ Αγγλική και στη συνέχεια Ελληνική Φιλολογία. Έλαβε το διδακτορικό της δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης. Έχει ασχοληθεί με την έρευνα και τη μελέτη θεμάτων και προσώπων της ελληνικής λογοτεχνίας –κυριότατα με την ταξιδιωτική πεζογραφία, που αποτέλεσε επί σειρά ετών το επιστημονικό της αντικείμενο-, καθώς και με μεταφράσεις.
Στη λογοτεχνία παρουσιάστηκε με τέσσερα βιβλία, το ένα εκ των οποίων είναι παιδικό αφήγημα. Η εργασία της (και, ύστερα, βιβλίο) Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος: συνολική θεώρηση του έργου του (1990) βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών το 1986. …
