ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ
Στην Καθημερινή, η Μαριαλένα Σπυροπούλου συνομιλεί με την Αννίτα Παναρέτου για το βιβλίο της «Συμπληρώνω τη μνήμη του κόσμου», που συγκεντρώνει μαρτυρίες Ελλήνων μη Εβραίων ομήρων και αιχμαλώτων σε ναζιστικά και φασιστικά στρατόπεδα και φυλακές την περίοδο 1941-1945.
Η συνέντευξη
Η δημοσιογράφος ξεκινά θυμίζοντας μια παλαιότερη συνάντησή τους, όταν η συγγραφέας αναζητούσε ακόμη τις πηγές της, και σημειώνει ότι η αφετηρία της έρευνας ήταν ένα παλιό βιβλίο για την ομηρία πέντε Ελλήνων αντιστρατήγων. Στη συζήτηση, η Αννίτα Παναρέτου εξηγεί γιατί στράφηκε στους μη Εβραίους Έλληνες που εκτοπίστηκαν: η μοίρα τους, με την καταναγκαστική εργασία στο Ράιχ και την ελπίδα της επιστροφής, διέφερε ουσιαστικά από εκείνη των Εβραίων συμπατριωτών τους, η γενοκτονία των οποίων έχει μελετηθεί περισσότερο.
Μιλά ακόμη για τη σχέση της προσωπικής μνήμης με την ιστοριογραφία και για τον τρόπο που διασταύρωσε τις περίπου εκατό μαρτυρίες που συγκέντρωσε σε επτά χρόνια, με τη βοήθεια του Ιστορικού Αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών και του Τύπου του 1945. Αναφέρεται στις δυσκολίες του εντοπισμού τους, στις γυναίκες ομήρους, αλλά και στις μητέρες και τις συζύγους που περίμεναν στην κατοχική Ελλάδα χωρίς νέα για τους δικούς τους.
«Ολες ανεξαιρέτως οι μαρτυρίες με συντάραξαν. Την ίδια αντίδραση θα προκαλέσουν, πιστεύω, σε κάθε αναγνώστη.»Αννίτα Παναρέτου
Μια συνέντευξη που φωτίζει τη μέθοδο και το προσωπικό βάρος μιας μακρόχρονης έρευνας και κλείνει με σκέψεις για όσα οφείλουμε να μην ξεχνάμε.
Ολόκληρη η συνέντευξη, με τίτλο «Ολες οι μαρτυρίες με συντάραξαν», δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή στις 14 Ιουλίου 2020. Κείμενο: Μαριαλένα Σπυροπούλου.
Το βιβλίο
«ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΩ ΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ» – ΕΛΛΗΝΕΣ ΟΜΗΡΟΙ ΚΑΙ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΙ ΣΕ ΝΑΖΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΣΙΣΤΙΚΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΚΑΙ ΦΥΛΑΚΕΣ 1941-1945
Αννίτα Παναρέτου · 496 σελίδες · Μαλακό εξώφυλλο · ISBN 978-960-484-560-6
«Εγώ έτσι κι αλλιώς κάποτε θα φύγω. Τούτη η φωνή πρέπει να μείνει. Είναι η φωνή όλων όσων μαρτυρούν εδώ, που φιλοδοξεί να φέρει σε σας την τρεμούλα της ψυχής, το δάκρυ, τον πόνο στρατιών ανθρώπων».
«Τούτη τη φωνή» προβάλλει αυτό το βιβλίο. Τη φωνή χιλιάδων Ελλήνων, που στη διάρκεια της τριπλής ξένης κατοχής μεταφέρθηκαν βίαια έξω από τα σύνορα της πατρίδας. Μια ανεξερεύνητη πτυχή της ελληνικής Ιστορίας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, για πρώτη φορά σε βιβλίο.
- Γιατί αποτελεί μια μοναδική συρραφή, παρουσίαση και ανάλυση μαρτυριών μη Εβραίων Ελλήνων στα ναζιστικά και φασιστικά στρατόπεδα, μια κατ’ ουσίαν άγνωστη πτυχή της ελληνικής Ιστορίας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
- Γιατί είναι το απόσταγμα επτά επίπονων και επίμονων χρόνων επιστημονικής έρευνας, που παρουσιάζεται με τρόπο γλαφυρό και ρέοντα.
Η συγγραφέας
Αννίτα Παναρέτου
Η Αννίτα Παναρέτου γεννήθηκε το 1958 στην Αθήνα. Σπούδασε στο ΕΚΠΑ Αγγλική και στη συνέχεια Ελληνική Φιλολογία. Έλαβε το διδακτορικό της δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης. Έχει ασχοληθεί με την έρευνα και τη μελέτη θεμάτων και προσώπων της ελληνικής λογοτεχνίας –κυριότατα με την ταξιδιωτική πεζογραφία, που αποτέλεσε επί σειρά ετών το επιστημονικό της αντικείμενο-, καθώς και με μεταφράσεις.
Στη λογοτεχνία παρουσιάστηκε με τέσσερα βιβλία, το ένα εκ των οποίων είναι παιδικό αφήγημα. Η εργασία της (και, ύστερα, βιβλίο) Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος: συνολική θεώρηση του έργου του (1990) βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών το 1986. …
