Εφημερίδα “Η ΑΥΓΗ” | 2.11.2025
Με μια κόκκινη κλωστή, στην ΑΥΓΗ της Κυριακής, η Αργυρώ Πιπίνη και ο Achilleas Razis σε ένα “διάλογο” με το έργο του Π. Τέτση, δείχνουν στα παιδιά πως η Τέχνη δεν είναι παρά η διαρκής μετουσίωση της ζωής σε πίνακα, κείμενο, μουσική, εικόνα…
🔖Δημιουργώντας Τέχνη με την Τέχνη
Ο Παναγιώτης Τέτσης, σημαντικός χαράκτης και ζωγράφος, γοητευμένος από τη λαϊκή αγορά που στηνόταν κάθε Παρασκευή έξω από το εργαστήριό του στην οδό Ξενοκράτους, θα δημιουργήσει-δουλεύοντας από το 1979 ως το 1982- μια ζωφόρο, μήκους 58 μέτρων, στην οποία θα μεταφέρει αυτό το κοινωνικό δρώμενο, μεταδίδοντας μέσω της πανδαισίας των χρωμάτων του την κίνηση, την ένταση, την αλληλεπίδραση ανάμεσα στους ανθρώπους που κινούνται στον συγκεκριμένο χώρο.
Η Αργυρώ Πιπίνη και ο Αχιλλέας Ραζής, εμπνεόμενοι από το έργο του Τέτση, δημιουργούν ένα βιβλίο για παιδιά στο οποίο αποκαλύπτουν πώς μπορείς να κάνεις Τέχνη με την Τέχνη. Μέσα από αυτό το «διάλογο» των δημιουργών με το έργο του Τέτση δίνεται η ευκαιρία στα παιδιά, και όχι μόνο, να κατανοήσουν ότι η Τέχνη δεν είναι παρά η διαρκής μετουσίωση της ζωής σε πίνακα, κείμενο, μουσική, εικόνα….
Η λαϊκή αγορά, ως θεσμός, έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα. Εκεί γίνονταν εμπορικές συναλλαγές αλλά, ταυτόχρονα, η Αγορά ήταν και ο τόπος στον οποίο οι αρχαίοι συζητούσαν τις πολιτικές εξελίξεις, τα κοινά, γνωρίζονταν και φιλοσοφούσαν. Στα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μετατρέπεται στο γνωστό “παζάρι” σε μεγάλα οικιστικά κέντρα, μια καθορισμένη ημέρα της εβδομάδας. Σήμερα, σε πολλές περιοχές του κόσμου, αυτός ο θεσμός θεωρείται πολιτιστική κληρονομιά και πόλος έλξης τουριστών.
Αυτό το οπτικό, ηχητικό, οσφρητικό και γευστικό μικροσύμπαν μεταφέρουν η Πιπίνη και ο Ραζής σε ένα βιβλίο που γιορτάζει τη ζωντάνια της καθημερινότητας, τη χαρά της απλότητας, τη φύση και την ανθρώπινη επαφή. Στην ανθρωπογεωγραφία τους, ο μικρός Σπύρος γίνεται ο ξεναγός του αναγνώστη: «Ελάτε να σας δείξω τη χώρα μου. Είναι μια χώρα κινητή, χρωματιστή, μια χώρα ευτυχίας». Είναι μια χώρα που δεν υπάρχουν σκιές, όλα είναι στο φως. Και οι αναγνώστες ακολουθούν τον Σπύρο σε αυτή τη διαδρομή, μια διαδρομή που ξεκινά από το χώμα που μυρίζει βροχή, από τα μποστάνια και τις εξοχές, τα αμπέλια και τις ελιές και καταλήγει σε μια πόλη…Εκεί που έχει καφάσια, φορτηγάκια, κιόσκια και ομπρέλες, άντρες με φανελάκια, μαμάδες με μωρά, μια κυρία που ψωνίζει κολοκυθάκια και «κεράσια, κερασάκια για χείλη κόκκινα και μαγουλάκια». Εκεί που ο Σπύρος συναντά την Αγνή, που μοιάζει με νεράιδα, και που τον ακούει να της μιλά για τη χώρα του, για τις δυσκολίες του, για την καθημερινότητά του.
Το βιβλίο μετατρέπεται σε ένα σύμπαν που λέξεις και χρώματα πλημμυρίζουν τον αναγνώστη. Είναι μια σπουδή πάνω στο λόγο και την εικόνα. Η Αργυρώ Πιπίνη, που τα κείμενά της αποτελούν υπόδειγμα λογοτεχνικού λόγου, για άλλη μια φορά επιβεβαιώνει την ποιητική διάσταση, την υποβλητικότητα και τη μουσικότητα της γραφής της. Μιας γραφής, που δε λέει αλλά δείχνει. Που οι λέξεις της επιτρέπουν στον αναγνώστη να ακούσει, να μυρίσει, να γευτεί…«Η χώρα μου είναι φραουλένια την άνοιξη, πορτοκαλένια τον χειμώνα, χρυσοκολοκυθένια το φθινόπωρο, και το καλοκαίρι,α, το ολόχρυσο καλοκαίρι έχει όλα τα χρώματα…». Η ζωντάνια του λόγου της αναπαράγει αυτή τη θορυβώδη κινητή γιορτή της καθημερινότητας και τη μετουσιώνει σε μια ιστορία για «τα πιο χρωματιστά και αθώα πλάσματα, τα παιδιά».
Άξιος συνοδοιπόρος σε αυτή την πορεία, ο Αχιλλέας Ραζής. Η μεταξύ τους συνεργασία αποτελεί ιδανικό παράδειγμα αυτού που θεωρείται κομβικής σημασίας στα βιβλία για παιδιά, ο τρόπος δηλαδή που το εικονιστικό κείμενο συμπληρώνει, προεκτείνει, επαναπροσδιορίζει το λεκτικό. Ο Ραζής, χωρίς να προσπαθεί να μιμηθεί τη ζωγραφική
«γλώσσα» του Τέτση, αναδημιουργεί μέσα από τη δική του ματιά και τη δική του χρωματική παλέτα το σύμπαν της λαϊκής αγοράς. Μεταφέρει με το δικό του εικαστικό και χρωματικό βλέμμα, την αξία του ταπεινού και την ποίηση που αναδύεται από την καθημερινότητα. Εστιάζει σε όσα περνούν απαρατήρητα, δίνει χρώμα σε εκείνα που οι άλλοι θεωρούν κοινά.
Στο τέλος του βιβλίου, όταν οι πάγκοι θα έχουν μαζευτεί, ο Σπύρος θα ξαναγυρίσει σπίτι του. Και με τρόπο ευρηματικό, μέσω του αναπτύγματος στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, οι μικροί αναγνώστες θα βρεθούν στο έργο του Τέτση, σε ένα απόσπασμα της δικής του λαϊκής αγοράς, στη δική του ανθρωπογεωγραφία.
Η Πιπίνη και ο Ραζής, χρόνια μετά το πολυβραβευμένο βιβλίο «Μελάκ, μόνος», επιβεβαιώνουν ότι αποτελούν ένα ισχυρό δίδυμο που οδηγεί τα παιδιά στο να προσεγγίζουν την Τέχνη αξιοποιώντας κάθε τους αίσθηση. Ο λόγος και τα χρώματα πάλλονται από το αγαπητικό βλέμμα με το οποίο αποδίδουν στιγμιότυπα μιας καθημερινότητας, γεμάτης φωνές, μυρωδιές, κίνηση…μιας καθημερινότητας που πάλλεται από το φως της ζωής.
Πηγή: Εφημερίδα “Η ΑΥΓΗ” της Κυριακής
