ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ
Ο Μιχάλης Τρούλης γράφει στο Fractalart.gr για το «Συμπληρώνω τη μνήμη του κόσμου» της Αννίτας Π. Παναρέτου, τη μελέτη για τους Έλληνες ομήρους και αιχμαλώτους σε ναζιστικά και φασιστικά στρατόπεδα και φυλακές από το 1941 ως το 1945.
Η κριτική
Ο κριτικός, πρόεδρος της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ρεθύμνου, ανοίγει το κείμενό του με στίχους του Ανδρέα Κάλβου και παρουσιάζει το βιβλίο, που τιμήθηκε με βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 2020, ως μια μεθοδική απόπειρα να φωτιστεί ένα σχεδόν αθέατο κεφάλαιο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στέκεται στον όγκο του υλικού, χιλιάδες σελίδες μαρτυριών, και στο χρέος απέναντι σε ανθρώπους κάθε επαγγέλματος και πολιτικής πεποίθησης που ξεριζώθηκαν από τον τόπο τους.
Μεγάλο μέρος της κριτικής αφορά την αρχιτεκτονική του έργου: πώς η συγγραφέας ξεκαθαρίζει πρώτα την ορολογία, τα είδη των στρατοπέδων και τους αριθμούς, πώς οργανώνει έπειτα τις μαρτυρίες σε ομάδες, με χωριστά κεφάλαια για όσους κρατήθηκαν στην Ιταλία, και πώς κλείνει με την απελευθέρωση και τον μακρύ δρόμο του επαναπατρισμού, όπως τον έζησαν οι ίδιοι και όπως τον χειρίστηκε το ελληνικό κράτος.
«Πρόκειται για μια ανεξόφλητη οφειλή στους Έλληνες πατριώτες, ανθρώπους διαφορετικής επαγγελματικής απασχόλησης και πολιτικής τοποθέτησης, που εγκατέλειψαν βίαια τον τόπο τους.»Μιχάλης Τρούλης
Ο Μιχάλης Τρούλης εκτιμά ιδιαίτερα ότι η Αννίτα Π. Παναρέτου δεν μετατρέπει τα ευρήματά της σε γενικεύσεις, καθώς και τη στενή σχέση που ανέπτυξε με τους μάρτυρες. Κλείνει συστήνοντας το βιβλίο χωρίς επιφυλάξεις.
Ολόκληρη η κριτική, με τίτλο «Συμπληρώνω τη μνήμη του Κόσμου…», δημοσιεύτηκε στο Fractalart.gr στις 8 Φεβρουαρίου 2022. Κείμενο: Μιχάλης Τρούλης.
Το βιβλίο
«ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΩ ΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ» – ΕΛΛΗΝΕΣ ΟΜΗΡΟΙ ΚΑΙ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΙ ΣΕ ΝΑΖΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΣΙΣΤΙΚΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΚΑΙ ΦΥΛΑΚΕΣ 1941-1945
Αννίτα Π. Παναρέτου · 496 σελίδες · Μαλακό εξώφυλλο · ISBN 978-960-484-560-6
«Εγώ έτσι κι αλλιώς κάποτε θα φύγω. Τούτη η φωνή πρέπει να μείνει. Είναι η φωνή όλων όσων μαρτυρούν εδώ, που φιλοδοξεί να φέρει σε σας την τρεμούλα της ψυχής, το δάκρυ, τον πόνο στρατιών ανθρώπων».
«Τούτη τη φωνή» προβάλλει αυτό το βιβλίο. Τη φωνή χιλιάδων Ελλήνων, που στη διάρκεια της τριπλής ξένης κατοχής μεταφέρθηκαν βίαια έξω από τα σύνορα της πατρίδας. Μια ανεξερεύνητη πτυχή της ελληνικής Ιστορίας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, για πρώτη φορά σε βιβλίο.
- Γιατί αποτελεί μια μοναδική συρραφή, παρουσίαση και ανάλυση μαρτυριών μη Εβραίων Ελλήνων στα ναζιστικά και φασιστικά στρατόπεδα, μια κατ’ ουσίαν άγνωστη πτυχή της ελληνικής Ιστορίας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
- Γιατί είναι το απόσταγμα επτά επίπονων και επίμονων χρόνων επιστημονικής έρευνας, που παρουσιάζεται με τρόπο γλαφυρό και ρέοντα.
Η συγγραφέας
Αννίτα Π. Παναρέτου
Η Αννίτα Παναρέτου γεννήθηκε το 1958 στην Αθήνα. Σπούδασε στο ΕΚΠΑ Αγγλική και στη συνέχεια Ελληνική Φιλολογία. Έλαβε το διδακτορικό της δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης. Έχει ασχοληθεί με την έρευνα και τη μελέτη θεμάτων και προσώπων της ελληνικής λογοτεχνίας –κυριότατα με την ταξιδιωτική πεζογραφία, που αποτέλεσε επί σειρά ετών το επιστημονικό της αντικείμενο-, καθώς και με μεταφράσεις.
Στη λογοτεχνία παρουσιάστηκε με τέσσερα βιβλία, το ένα εκ των οποίων είναι παιδικό αφήγημα. Η εργασία της (και, ύστερα, βιβλίο) Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος: συνολική θεώρηση του έργου του (1990) βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών το 1986. …
