Diastixo.gr | 23/01/2025

Γράφει η Κατερίνα Ζαμαριά

«Τα τελευταία χρόνια η κλιματική αλλαγή έχει καταστρέψει τον βιότοπο των αρκούδων, που για να βρουν τροφή έρχονται όλο και περισσότερο σε επαφή με ανθρώπους. Οι επιστήμονες προειδοποιούν για την όλο και πιο απρόβλεπτη συμπεριφορά τους».

Τα θεμέλια της ιστορίας Ψάχνοντας τον Αρκούδο, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος, μπήκαν στο πρώτο βιβλίο της Γκολντ, Η τελευταία αρκούδα. Ωστόσο, η συνέχεια διαβάζεται (και) αυτόνομα, χαρίζοντας στιγμές αναγνωστικής απόλαυσης σε αναγνώστες 9+ ετών. Η πρωταγωνίστρια, η Έιπριλ, έχει επιστρέψει σπίτι της έπειτα από την περιπέτειά της στο Νησί των Αρκούδων. Ποτέ, όμως, δεν έπαψε να σκέφτεται τον Αρκούδο, μια πολική αρκούδα με την οποία ανέπτυξε σχέση φιλίας.

Όταν η Έιπριλ μαθαίνει πως πυροβόλησαν και τραυμάτισαν μια πολική αρκούδα στο Σβάλμπαρντ, είναι βέβαιη πως πρόκειται για τον φίλο της και πείθει τον μπαμπά της να ταξιδέψουν στο βορειότερο άκρο της Αρκτικής. Έτσι ξεκινάει ένα αξέχαστο ταξίδι στην παγωμένη τούνδρα και στους παγετώνες.

Κάπως έτσι ξεκινά η νέα περιπέτεια της Έιπριλ σε ένα βιβλίο που διαβάζεται απνευστί, καθώς συγκεντρώνει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που αναζητούν τα παιδιά σε μια ιστορία. Η περιπέτεια στη φύση, η φιλία, η αγάπη, η καλοσύνη, η συνεργασία, η απώλεια, η γονεϊκότητα, η εφηβεία, είναι τα επιμέρους θεματικά κέντρα που πλαισιώνουν την ιστορία. Στον πυρήνα της, όμως, βρίσκεται το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής.

Το σκηνικό της δράσης είναι τα παγωμένα τοπία του Αρκτικού Κύκλου, εκεί που σύμφωνα με το Πολικό Ινστιτούτο η κλιματική αλλαγή γίνεται άμεσα αντιληπτή, καθώς η περιοχή θερμαίνεται έξι φορές περισσότερο από τον μέσο όρο παγκοσμίως. Μέσα σε αυτό το παγωμένο τοπίο, εκεί όπου «ο γιγάντιος παγετώνας, ένα γαλάζιο φράγμα που γυάλιζε σαν κρύσταλλος, υψωνόταν μπροστά τους. Ξεκινώντας τη ζωή του σαν ένα πελώριο σώμα χιονιού που πέφτει, συμπιέστηκε ανά τους αιώνες και έγινε ένας συμπαγής τοίχος από πάγο». Στο βιβλίο οι περιγραφές λειτουργούν ως το μέσο για να μιλήσει η συγγραφέας για το μεγαλείο της φύσης. Οι ασπρόμαυρες εικόνες του Λ. Πίνφολντ αποδίδουν ιδανικά τη γύμνια, αλλά και την ομορφιά του τόπου.

Αξιοποιώντας στοιχεία μαγικού ρεαλισμού, όπως και την παραδοσιακή τεχνική του ανθρωπομορφισμού των ζώων, η συγγραφέας θα στήσει μια αληθοφανή ιστορία ανάμεσα σε ένα παιδί και σε ένα άγριο ζώο. Με τρόπο εξαιρετικά ισορροπημένο απέναντι στον τρυφερό Αρκούδο, η Γκολντ δε θα διστάσει να μιλήσει για τους πραγματικούς κινδύνους που ελλοχεύουν στο σκληρό φυσικό περιβάλλον. «Αυτός ο αρκούδος ήταν πιο γέρικος… είχε μυτερά, κιτρινωπά δόντια και την ξέφρενη ορμή κάτι εντελώς άγριου. Την κοίταξε με ένα ψυχρό, αρπακτικό βλέμμα… και τη στιγμή που, με την πατούσα του τεντωμένη, ήταν έτοιμος να εκτοξευτεί επάνω της, ακούστηκε ο πυροβολισμός».

Ένα βιβλίο που διαβάζεται απνευστί, καθώς συγκεντρώνει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που αναζητούν τα παιδιά σε μια ιστορία.

Η δυναμική και σαγηνευτική γραφή της αποτυπώνεται και στους χαρακτήρες της ιστορίας, που αποδίδονται με πληρότητα. Η –περίπου– 13χρονη πρωταγωνίστρια είναι ένα πρόσωπο που κινείται στα όρια παιδικότητας και εφηβείας. Ένα πλάσμα ευαίσθητο και μοναχικό, με πείσμα και θάρρος, με γενναιότητα αλλά και σεβασμό προς τη φύση, με ευστροφία αλλά και με τις συναισθηματικές ανάγκες που γεννά το γεγονός ότι από τα τέσσερά της είναι ορφανή από μητέρα. Που νιώθει «παράταιρη» εκεί που τώρα ζει, που είναι γνωστή ως «το Κορίτσι Αρκούδα» και που «αν έκρινε από τα χαχανητά που συνόδευαν τη φράση, δεν ήταν σίγουρη πως επρόκειτο για κομπλιμέντο».

Στον αντίποδα της πρωταγωνίστριας βρίσκεται η Χέντα, ως μια ενήλικη εκδοχή της Έιπριλ. Απέναντι στην παιδική παρορμητικότητα και τον άκρατο συναισθηματισμό, αντιπαραθέτει τη λογική ως το μέσο με το οποίο εκφράζει την αγάπη και τον σεβασμό της στη φύση. Ταυτόχρονα, όλα τα πρόσωπα του βιβλίου (και εκείνα που μας συστήθηκαν στο πρώτο και τα καινούργια) στη διάρκεια της ιστορίας θα εξελιχθούν και θα ωριμάσουν.

Για τον πατέρα της Έιπριλ, έναν άνθρωπο που η απώλεια της συζύγου του τον είχε συναισθηματικά παραλύσει, το ταξίδι στην παγωμένη Αρκτική θα σταθεί αφορμή να αναθερμανθεί η ψυχή του. Μέσα από τη νέα περιπέτεια που θα μοιραστεί με την κόρη του, θα ξεκλειδωθούν και τα δικά του συναισθήματα και οι ανάγκες, και θα μπουν οι βάσεις για μια υγιή μεταξύ τους σχέση.

Η αρκούδα ήταν λεπτή και αποστεωμένη. Η Έιπριλ είχε ξαναδεί το θάνατο… μια γάτα, ένας ασβός… η ανείπωτη θλίψη στο πρόσωπο του πατέρα της. «Ήταν το ταίρι σου, ε; Αχ, Αρκούδε… συγγνώμη για όλα αυτά που δεν αλλάζουν αρκετά γρήγορα» ψιθύρισε. Εκείνος έκανε αργά στο πλάι… κι εκεί, στα κρυμμένα βάθη της σπηλιάς, ασταθές πάνω σε τέσσερα τρεμάμενα πατουσάκια, ξεπρόβαλε ένα μικροσκοπικό πολικό αρκουδάκι.

Η ιστορία του Αρκούδου και του γιου του, του Πίνατ, που έμεινε ορφανός εξαιτίας (και) της πείνας που επιφέρει η κλιματική αλλαγή, θα γίνει ο καθρέφτης της σχέσης της Έιπριλ με τον μπαμπά της. Μέσα από αυτή την αναλογία, εκθέτοντας ουσιαστικά δύο παράλληλες ιστορίες, η συγγραφέας θα θίξει και το θέμα της γονεϊκότητας, της απώλειας, του πένθους και της διαχείρισής του. Η γονεϊκότητα δεν είναι υπόθεση φύλου, θα πει η συγγραφέας στους αναγνώστες. Γιατί η αγάπη, το νοιάξιμο, η φροντίδα, δεν έχουν ταυτότητα. Κι όπως ακριβώς το μικρό αρκουδάκι θα βρει μια νέα μαμά να το αγαπήσει και να το φροντίσει, έτσι και η Έιπριλ θα αποδεχθεί τη σύντροφο του μπαμπά της.

Η Χάνα Γκολντ δημιουργεί μια ευφυέστατη ιστορία, μια περιπέτεια επιβίωσης και μια συγκινητική ιστορία αγάπης, που μας δείχνει πώς γεννιέται η ελπίδα από τα πιο μικρά ξεκινήματα. Μια ιστορία με την οποία το παιδί μυείται στον σεβασμό προς τη φύση. Κατανοεί πως ακόμα και οι μικρές πράξεις μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Πως δεν αρκούν οι μαζικές κυβερνητικές μεταρρυθμίσεις ή οι εταιρικές αλλαγές. Πως χωρίς τον ακτιβισμό κάθε απλού ανθρώπου και την πίεση σε αυτούς που εφαρμόζουν καταστροφικές κλιματικές πολιτικές, το μέλλον είναι δυσοίωνο. Η Έιπριλ ονειρεύεται να σώσει τον πλανήτη. Και το βιβλίο αυτό είναι μια έμμεση παρότρυνση ότι κανένα όνειρο, καμιά αλλαγή, δεν είναι ανέφικτα.

Η Έιπριλ ακούμπησε το μάγουλό της στον πάτο του έλκηθρου. Έγινε κομμάτι του χιονιού. Κομμάτι της φύσης. Κάτω από το μάγουλό της, η Γη μουρμούριζε. «Μα δεν ήταν παγωμένη εδώ πέρα η καρδιά της γης;» αναρωτήθηκε. Αλλά η καρδιά της Γης δεν είναι ποτέ παγωμένη. Κάποτε είναι ήσυχη, αλλά ποτέ σιωπηλή. «Ο κόσμος είναι τόσο όμορφος… δεν καταλαβαίνω γιατί οι άνθρωποι δεν τον φροντίζουν καλύτερα».

Πηγή: Diastixo.gr